Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Fitopatologia leśna

Ilość znalezionych haseł: 258

Fitopatologia leśna

grzyby właściwe

(fitopatologia leśna), organizmy heterotroficzne, przy czym niektóre odżywiają się żywą substancją organiczną - pasożyty, natomiast inne czerpią składniki pokarmowe z substancji martwej - saprotrofy, saprobionty. Grzyby które odżywiają się wyłącznie żywą materią to pasożyty bezwzględne (obligatoryjne), natomiast te które w zależności od sytuacji korzysta z martwej lub żywej materii organicznej - pasożyty względne (fakultatywne). Ciało wegetatywne zbudowane jest ze strzępek tworzących grzybnię (plecha, mycelium). Komórki grzybów jedno-, wielo- lub dwujądrowe (dikariotyczne). Ściana komórkowa g. w. zawiera chitynę, lipidy, białka, glukan, kallozę itp. Substancje zapasowe to tłuszcze i glikogen. Rozmnażanie poprzez zarodniki płciowe (zygospory, workowe, podstawkowe) lub bezpłciowe (konidia, oidia, chlamydospory. G. w. mogą tworzyć struktury nibytkankę, sznury grzybniowe i owocniki. Podstawą naturalnej klasyfikacji grzybów są ich cechy rozwojowe i typ rozmnażania płciowego. Ostatnio te kryteria zostały uzupełnione o szczegóły struktury ściany komórkowej, budowy wici (tam gdzie wici występują), a także dane dotyczące budowy kwasów nukleinowych i niektórych białek. W obrębie podkrólestwa Fungi (grzyby właściwe) wyróżniono 4 gromady: Chytridiomycota (skoczkowe), Zygomycota (sprzężniowe), Ascomycota (workowe) i Basidiomycota (podstawkowe). Grzyby spełniają znaczącą rolę w przyrodzie i gospodarce człowieka. Przyczyniają się do mineralizacji związków organicznych w glebie. W gospodarce człowieka g. w. wykorzystywane są w przemyśle farmaceutycznym, fermentacyjnym, mleczarskim i piekarniczym. Są wśród g. w. gatunki pasożytnicze powodujące choroby roślin i zwierząt. Liczną grupę stanowią grzyby saprotroficzne, rozkładające np. ściółkę leśną, drewno, odchody zwierząt, resztki roślin na polach i łąkach. Liczne są także gatunki symbiotyczne tworzące mikoryzę z korzeniami roślin, a także lichenizujące, czyli tworzące porosty. Większość grzybów jadalnych należy do podstawczaków (Basidiomycota, Basidiomycetes), są tu również gatunki o właściwościach trujących, w tym halucynogennych. Grzyby mogą powodować szkody w leśnictwie, ogrodnictwie, przemyśle spożywczym, rolnictwie i w innych gałęziach gospodarki człowieka.

Zobacz więcej...

Fitopatologia leśna

huba korzeni

(fitopatologia leśna), jedna z najważniejszych gospodarczo choroba drzew leśnych, powodowana przez grzyby rodzaju Heterobasidion (korzeniowce, Basidiomycota, Basidiomycetes, Russulales). Z trzech gatunków występujących w Polsce najgroźniejszym jest korzeniowiec sosnowy i równopory, natomiast najmniejsze znaczenie gospodarcze posiada korzeniowiec jodłowy. Korzeniowce porażają ponad 200 gatunków drzew, krzewów i krzewinek. Najszersze spektrum roślin gospodarzy ma korzeniowiec sosnowy. Poszczególne gatunki patogenów wykazują preferencje w stosunku do roślin głównych gospodarzy. Patogeny powodują zgniliznę białą jamkowata korzeni i podstawy pni. Największe szkody powoduje korzeniowiec sosnowy w drzewostanach sosnowych i świerkowych rosnących w I i II generacji na gruntach porolnych. W uprawach i młodnikach sosnowych korzeniowiec sosnowy powoduje zamieranie drzew i w czasie trwania choroby tworzenie się gniazd po zamarłych drzewach. Przy szyi korzeniowej drzew tworzą się resupinatowe lub konsolowate owocniki, rosnące nieregularnie. Owocniki czerwonobrunatne z czasem brązowieją, brzeg biały, hymenofor rurkowaty biały lub białokremowy. W drzewostanach sosnowych od II klasy wieku korzeniowiec sosnowy poraża system korzeniowy i powoduje zmniejszenie przyrostów rocznych drewna, a w końcu jego zamarcie. Choroba może trwać kilkanaście lat zanim dojdzie do śmierci drzewa. W starszych drzewostanach świerkowych korzeniowiec sosnowy oraz równopory powodują zgniliznę twardzieli, która może sięgać kilkunastu metrów wysokości strzały. Patogeny mogą porażać drzewa poprzez zarodniki podstawkowe (rany w odziomkach świerkowych, bądź świeże pniaki), drogą wegetatywną przerastając z korzeni porażonych do zdrowych poprzez zrosty korzeniowe, może dochodzić do wnikania strzępki grzyba przez ranę na korzeniu, a także może dochodzić do powstawania związków pseudomikoryzowych z korzeniami, które po pewnym czasie przekształcają się w związek patologiczny. Pierwsze dwa sposoby infekcji są najczęściej spotykane w naturze. Ochrona: metodą mechaniczną, chemiczną oraz biologiczną wykorzystując grzyba Phlebiopsis gigantea (Fr.) Jülich (Basidiomycota, Basidiomycetes, Polyporales). Grzybnia w formie biopreparatu nanoszona jest na czoło pniaka. Phlebiopsis gigantea jest grzybem saprotroficznym konkurującym z patogenami o pokarm i niszę ekologiczną (drewno pniakowe i korzeni). W przeciągu trzech miesięcy potrafi przerosnąć drewno pniakowe i wniknąć do systemu korzeniowego.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt