Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Uboczne użytkowanie lasu

Ilość znalezionych haseł: 134

Uboczne użytkowanie lasu

las tworzący infrastrukturę związaną z ubocznym użytkowaniem lasu

(uboczne użytkowanie lasu), szczególny przypadek lasu jako gruntu,  trwale pozbawionego roślinności leśnej, wykorzystywanej do produkcji leśnej (stanowiącego działkę ewidencyjną lub część działki ewidencyjnej /zazwyczaj część działki w postaci wydzielenia leśnego/); nieruchomość gruntowa, utrwalona w ewidencjach powszechnych jako grunt, związany z gospodarką leśną (lub część takiej nieruchomości, część działki ewidencyjnej), wchodząca (np. w obrębie jednej jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych) w skład zbioru nieruchomości gruntowych, służących realizacji zadań LP w zakresie ubocznego użytkowania lasu, za wyjątkiem elementów infrastruktury gospodarki łowieckiej. Należy tu wymienić przede wszystkim grunty, zajęte przez punkty przechowywania płodów runa leśnego, oraz  przez magazyny sprzętu oraz urządzeń, służących do pozyskiwania użytków ubocznych lasu. Zbiór wyżej wymienionych nieruchomości gruntowych (lub ich części) w połączeniu z nieruchomościami użytkowania ubocznego lasu, nie stanowiącymi w świetle prawa części składowej gruntu, a także w połączeniu z nieruchomościami gruntowymi, występującymi w ewidencjach powszechnych pod różnymi tytułami nie wskazującymi na związek z gospodarką leśną - a mającymi tę samą funkcję celu, jaką mają w/w nieruchomości gruntowe – stanowią w danej jednostce organizacyjnej LP infrastrukturę użytkowania ubocznego lasu. W skład omawianej infrastruktury nie wchodzą grunty, zajęte przez obiekty, służące do przerabiania (przetwarzania) użytków ubocznych, Grunty, dostosowane do suszenia użytków ubocznych, spożywczego ich konserwowania, poddawania obróbce termicznej, mechanicznej (rozdrabnianiu), oraz chemicznej, innego udoskonalania (za wyjątkiem pakowania w stanie nie przerobionym), są zaliczane do infrastruktury działalności poza ramami zwykłego zarządu. Formalnie w skład infrastruktury ubocznego użytkowania lasu wchodzą elementy infrastruktury gospodarki łowieckiej, jednak ze względu na jej specyfikę – w niniejszym słowniku jest ona rozpatrywana odrębnie.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

lejkowiec dęty

(uboczne użytkowanie lasu), Craterellus cornucopioides Pers. - grzyb rosnący głównie w lasach liściastych, zwłaszcza cienistych i wilgotnych, zwykle pod bukami i dębami. Jest średnio pospolity, ale pojawia się gromadnie, w dużych skupiskach, kępami, nieraz po kilkadziesiąt sztuk, w okresie od sierpnia do listopada. Bardzo charakterystyczne owocniki mają kształt lejkowaty lub trąbkowaty,  wysokości 5 - 15 cm, szerokości w części górnej 5 - 8 cm, wewnątrz brązowoszare, brązowoczarne lub prawie całkiem czarne. Strona zewnętrzna owocników (hymenofor) jest z początku gładka, z czasem podłużnie pomarszczona, pofałdowana, o barwie szarej, szaroniebieskiej i granatowoczarnej. Brzeg lejkowatego owocnika jest podwinięty, u starszych okazów falisty, popękany, postrzępiony i powyginany. Miąższ jest bardzo kruchy, cienki, najpierw szarawy, później czarny, o bardzo aromatycznym zapachu i łagodnym smaku. Część trzonowa owocnika jest w środku pusta, zwężona u podstawy. Lejkowiec dęty (znany lokalnie pod nazwami: fajki, kominki, cholewki lub wronie uszy) jest bardzo smacznym i cennym grzybem. Można go przyrządzać na wszelkie sposoby, ale najlepiej nadaje się do suszenia, ponieważ zachowuje intensywny aromat. Nie ulega zaczerwieniu. Mogą go zbierać początkujący grzybiarze, bo nie sposób go pomylić z jakimkolwiek innym gatunkiem. Jest dopuszczony do obrotu, jednak z powodu mało reprezentacyjnego wyglądu rzadko jest przedmiotem handlu.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

mleczaj rydz

(uboczne użytkowanie lasu), Lactarius deliciosus (L.: Fr.) S.F.Gray - średnio pospolity gatunek grzyba, występujący od lata do jesieni, pod sosnami, w młodych drzewostanach oraz na obrzeżach lasów, zwykle na glebach piaszczystych. Owocniki mają kapelusze o średnicy 3 - 12 cm, w młodości wypukłe, z czasem płaskie, w środku wklęśnięte; koloru mięsnoczerwonego, ceglastopomarańczowego z domieszką zielonego, gładkie z ciemniejszymi, wyraźnymi  koncentrycznymi kręgami. Brzeg kapelusza przez długi czas podwinięty. Górna powierzchnia jest gładka i sucha, w czasie wilgotnej pogody nieco śliska. Blaszki są gęste, kruche, najpierw żółtopomarańczowe, później jaskrawopomarańczowe, przy trzonie zbiegające lub przyrośnięte, po zgnieceniu zielenieją. Trzon jest cylindyryczny, nieco jaśniejszy od kapelusza, niekiedy z zielonymi plamami, często z wieloma płytkimi pomarańczowymi jamkami (ważna cecha), krótki, krępy, gładki, u dojrzałych okazów w środku pusty. Miąższ jest jędrny ale kruchy, kremowożółty. Mleczko pomarańczowe lub marchewkowe o łagodnym smaku i miłym zapachu. Mleczaj rydz należy do naszych najsmaczniejszych grzybów. Najlepiej oczyszczone (nie umyte!) kapelusze smażyć na maśle lub na blasze. Świetnie też smakują w marynacie, nabierając korzennego aromatu. Można je również dusić i traktować jako szlachetny grzyb domieszkowy. Nie nadaje się do suszenia. Uwaga: potocznie nazwą „rydz” określa się zbiorowo różne gatunki grzybów; różnią się one nieznacznie barwą i wielkością owocników, zmianami barwy miąższu i mleczka na powietrzu, wielkością zarodników, a przede wszystkim - tworzeniem symbiozy z różnymi gatunkami drzew. Są to: mleczaj świerkowy (L. detterrimus) – najpospolitszy i najczęściej zwany „rydzem”, ale nieco mniej smaczny od rydza „prawdziwego”; mleczaj jodłowy (m. późnojesienny  - L. salmanicolor), a także mleczaj zmienny (L. semisanguifluus) i mleczaj czerwieniejący (L. sanguifluus). Generalnie, wszystkie mleczaje o czerwonawym lub pomarańczowym mleczku są jadalne.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

muchomor czerwieniejący

(uboczne użytkowanie lasu), Amanita rubescens (Pers.) S.F. Gray - okazały grzyb, występujący dość pospolicie w lasach iglastych i liściastych, najczęściej pod sosnami, świerkami, dębami i bukami. Owocniki pojawiają się od czerwca do października. Kapelusz jest bladoróżowy, później mięsnoróżowy lub czerwonobrązowy, pokryty nieregularnie brązoworóżowymi łatkami (przypomina skórę wypieczonego drobiu). Kształt kapelusza młodych owocników jest kulisty, u dojrzałych - płaski, o średnicy 5 - 15 cm, a nawet do 25 cm. Brzeg kapelusza jest prążkowany (prześwitują blaszki). Blaszki są białawe, z czasem pojawiają się na nich później czerwonawe lub czerwonobrązowawe plamy, gęste, zbliżone do trzonu lub wolne. Trzon jest cylindryczny, u dołu z bulwiastym zgrubieniem otoczonym nieregularnymi wałeczkami, za młodu pełny, z czasem, gąbczasty, wysokości 6 - 18 cm, o powierzchni gładkiej, niekiedy pokrytej kosmkami; barwy białej, u podstawy brązowoczerwonej. Pierścień jest gruby, biały, różowiejący, wyraźnie prążkowany. Miąższ jest gruby, kruchy, białawy, po przekrojeniu zmienia barwę na rdzawoczerwonawą, najintensywniej u podstawy trzonu (ważna cecha rozpoznawcza), o słabym zapachu i słodkawym smaku. przeważnie silnie zaczerwiony. Grzyb ten, choć szkodliwy w stanie surowym, po ugotowaniu lub usmażeniu jest jadalny i smaczny. Przez smakoszy najczęściej jest smażony w panierce. W Polsce rzadko zbierany, najczęściej traktowany jako niejadalny. Jakkolwiek nie jest trudny do rozpoznania (po czerwieniejącym miąższu i prążkowanym pierścieniu), jego zbiór można polecić tylko zaawansowanym, doświadczonym grzybiarzom.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

muchomor zielonawy (m. sromotnikowy)

(uboczne użytkowanie lasu), Amanita phalloides (Vaill.: Fr.) Link: Secr. - ten stosunkowo pospolity grzyb występuje od lata do jesieni, zwykle na bogatszych siedliskach, w lasach liściastych lub mieszanych, najczęściej pod dębami, bukami, brzozami, rzadziej w lasach iglastych. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub grupami. Jego kapelusz o średnicy 6 – 12 cm może mieć zróżnicowaną barwę: od oliwkowobrązowej, poprzez oliwkowozieloną do jasnej, żółtozielonej; istnieje także odmiana biała (Amanita phalloides var. alba). Uwaga: powierzchnia kapelusza jest zwykle gładka; nie ma na niej charakterystycznych dla innych gatunków muchomorów resztek osłony, tworzących łatki lub kropki. Natomiast widoczne są na niej promieniście wrośnięte w skórkę kapelusza ciemniejsze włókienka. Blaszki są białe, w starszym wieku żółtawe, gęste, wolne (nie przyrośnięte do trzonu). Trzon jest biały lub białawy, z zygzakowatym wzorkiem (!), pełny, z przyrośniętym, zwisającym  pierścieniem, u dołu bulwiasto zgrubiały i otoczony wyraźną, dobrze rozwiniętą pochwą (ważna cecha rozpoznawcza!). Miąższ jest biały, pod skórką żółtozielonawy, niezmienny, miękki, w trzonie twardy, o wyraźnym zapachu – w młodości słodkawym, później nieprzyjemnym. Uwaga: miąższ tego trującego grzyba nie ma ani ostrego, piekącego, ani gorzkiego smaku! Muchomor zielonawy jest śmiertelnie trującym, najniebezpieczniejszym grzybem naszych lasów. Wywołuje tzw. zatrucie cytotropowe. Dawką śmiertelną może być nawet jeden średniej wielkości owocnik.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt