Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Urządzanie lasu

Ilość znalezionych haseł: 374

Urządzanie lasu

wiek dojrzałości rębnej

(urządzanie lasu), wieki dojrzałości rębnej drzewostanu lub wieki dojrzałości drzewostanu do odnowienia (zwane także indywidualnymi wiekami dojrzałości rębnej), określane są indywidualnie dla poszczególnych drzewostanów podczas taksacji na gruncie z uwzględnieniem rzeczywistego składu gatunkowego oraz kondycji drzewostanu, lub przyjmowane schematycznie w wielkości wynikającej wprost z przeciętnego wieku rębności przyjętego dla gatunku drzewa, który panuje w danym drzewostanie. Uwaga: określanie indywidualnego wieku dojrzałości rębnej drzewostanu podczas taksacji zalecane jest przede wszystkim przy projektowaniu zróżnicowanych sposobów odnowienia, pozwala bowiem na odejście od ścisłego stosowania schematycznego podziału drzewostanów na: bliskorębne, rębne i przeszłorębne, w kierunku elastycznego projektowania terminu rozpoczęcia procesu odnowienia w drzewostanie: znacznie wcześniejszego – niż przeciętny wiek rębności gatunku panującego – np. w wypadku przebudowy, ale też znacznie późniejszego, np. w wypadku drzewostanu o dobrym stanie zdrowotnym pełniącego niezastąpioną funkcję w ekosystemie. Indywidualny wiek dojrzałości rębnej drzewostanu określa się i zapisuje w opisie taksacyjnym z dokładnością do 10 lat, uwzględniając: 1) rzeczywisty skład gatunkowy drzewostanu (proporcjonalnie do przyjętych wieków rębności poszczególnych gatunków wchodzących w skład drzewostanu); 2) jakość techniczną gatunku panującego w drzewostanie (wyższy wiek przy dobrej jakości, niższy przy złej); 3) stopień uszkodzenia drzewostanu oraz zgodność składu gatunkowego drzewostanu z TD (wyższy przy składzie zgodnym w drzewostanach nieuszkodzonych, niższy przy składzie niezgodnym w drzewostanach uszkodzonych); 4) przyjęte okresy: odnowienia, uprzątnięcia lub przebudowy drzewostanu; 5) „Wytyczne w sprawie kryteriów i postępowania przy określaniu indywidualnego wieku dojrzałości do odnowienia drzewostanów”, zamieszczone jako załącznik 2 w rozdziale VIII IUL 2012.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

wiek drzewostanu

(urządzanie lasu), wiek drzewostanu utożsamiany jest w planowaniu urządzeniowym z wiekiem średnim gatunku panującego w drzewostanie i jest kryterium tworzenia wyłączeń taksacyjnych. Określa się go z reguły przez dodanie liczby lat, jakie upłynęły od czasu inwentaryzacji poprzedniego planu urządzenia lasu. Podobnie określa się wieki średnie dla grup generacyjnych oraz pozostałych gatunków drzew (współpanujących i domieszkowych). W wypadku dostrzeżenia błędów wiek należy sprawdzić i skorygować. Wiek ustala się z dokładnością:1) 1–2 lat w uprawach i młodnikach Ia klasy wieku,2) 2–4 lat w młodnikach Ib klasy wieku,3) 4–6 lat w drągowinach II klasy wieku,4) 6–10 lat w drzewostanach III i IV klasy wieku,5) 10–20 lat w drzewostanach starszych.W wypadku znacznej rozpiętości wieku drzew danego gatunku należy je podzielić na dwie lub więcej grup generacyjnych i, w zależności od udziału każdej z tych grup, podać skład gatunkowy oraz przeciętny wiek, np.: drzewostan jodłowy o rozpiętości wieku od 80 do 150 lat można podzielić na trzy grupy generacyjne: 80–100 lat, 100–130 lat, 130–150 lat, zaś w opisie taksacyjnym podać: np. 5 Jd 90 l, 3 Jd 120 l, 2 Jd 140 l.Jeżeli w drzewostanie wszystkie gatunki wykazują różnowiekowość, to dla każdego gatunku określa się wiek według zasad podanych wyżej. Przy określaniu średniego wieku nie należy brać pod uwagę wieku pojedynczych drzew młodszych lub starszych.W uprawach i młodnikach sztucznego pochodzenia, założonych w minionym okresie gospodarczym, wiek należy określać z dokładnością do 1 roku; wieku pojedynczych drzew starszych (przedrostów) oraz młodszych (pochodzących z poprawek i uzupełnień) nie należy brać pod uwagę. Wiek upraw trzeba określać według faktycznego wieku sadzonek (nie należy się kierować tylko rokiem założenia uprawy).W zestawieniach tabelarycznych wieki zestawia się w klasy, obejmujące okresy dwudziestoletnie, zapisywane cyframi rzymskimi (I, II, III, itd.), a klasy od I do V dzieli się na 10-letnie podklasy wieku, oznaczając je, w ramach klasy, literami: a, b.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

wiek rębności

(urządzanie lasu), wieki rębności, wyznaczające czas osiągania celu gospodarowania, określa się jako przeciętne wieki rębności dla głównych gatunków drzew w obrębach leśnych przyjmowane dla: sosny, świerka, jodły, dębu i buka na podstawie wykazu opracowanego przez Instytut Badawczy Leśnictwa, stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 36 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 19 maja 2004 r. w sprawie zmian w „Instrukcji urządzania lasu” zaś dla pozostałych gatunków ustalane podczas KZP. Przyjęcie przeciętnego wieku rębności spoza dopuszczalnego zakresu może mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych; wymagana jest wtedy zgoda Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na wniosek przewodniczącego KZP, zaopiniowany przez właściwy Zespół Ochrony Lasu.Przeciętne wieki rębności pozostałych gatunków drzew należy – w zasadzie – przyjmować według poprzedniego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem żyzności siedliska i stanu zdrowotnego, w następujących orientacyjnych wysokościach:1) modrzew, klon, jawor, jesion – około 100 lat;2) grab, lipa, brzoza, olsza – około 80 lat;3) osika, olsza odroślowa – około 60 lat;4) topola i olsza szara – około 40 lat.Przeciętny wiek rębności służy przede wszystkim do obliczenia cząstkowych etatów użytkowania rębnego według dojrzałości oraz sprecyzowania pożądanego stanu zasobów drzewnych na koniec planowanego okresu gospodarczego, szczególnie w lasach wielofunkcyjnych nadleśnictwa (gospodarstwo O oraz gospodarstwo G).

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

wielkoobszarowa inwentaryzacja stanu lasu (WISL)

(urządzanie lasu), potrzeba prowadzenia wielkoobszarowych inwentaryzacji stanu lasu została zapisana w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (art. 13a i 54) oraz w ustawie z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Celem inwentaryzacji jest ocena stanu lasu wszystkich form własności i kierunku jego zmian w skali wielkoobszarowej na podstawie odpowiednio dobranych wskaźników.Metodyka wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu (WISL) została opracowana w Instytucie Badawczym Leśnictwa, z uwzględnieniem wyników badań krajowych i światowych (Austrii, Finlandii, Niemiec, Szwajcarii i Stanów Zjednoczonych) z tego zakresu.WISL ma za zadanie cykliczne dostarczanie wiarygodnych informacji o lesie, poczynając od podstawowych charakterystyk dotyczących biomasy drzewnej (miąższość, przyrost, pozyskanie, śmiertelność), a na specjalistycznych obserwacjach kończąc. Cykliczność obserwacji na stałych powierzchniach próbnych pozwala monitorować wybrane procesy zachodzące w lasach i ich otoczeniu. W Instrukcji WISL odzwierciedlone zostało duże znaczenie zasobów drzewnych, równoprawną rolę uzyskały m.in. zagadnienia stanu zdrowotnego lasu, trwałości i różnorodności ekosystemów leśnych oraz niedrzewnych dóbr i służebności lasu. Inwentaryzacja umożliwia ocenę stanu lasu w aspekcie pełnionych przez nie funkcji (produkcyjnych, ochronnych, socjalnych), a również ocenę intensywności użytkowania zasobów leśnych znajdujących się w różnych kategoriach lasów.Wyniki wielkoobszarowej inwentaryzacji stanowią wartościowe źródłem informacji do badań z zakresu między innymi: ekologii, fitopatologii, hodowli, ochrony, produkcyjności, urządzania i użytkowania lasu.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

wskazania gospodarcze

(urządzanie lasu), syntetyczne zakończenie dokonanego na gruncie opisu taksacyjnego, tworzące podstawę do zestawienia zadań gospodarczych na najbliższy okres obowiązywania planu urządzenia lasu. Wszelkie wskazania gospodarcze dotyczące użytkowania, hodowli i ochrony lasu oraz innych czynności gospodarczych powinny uwzględniać perspektywiczne, średniookresowe i doraźne cele gospodarki leśnej oraz odpowiadać bieżącym potrzebom lasu. Na wylesieniach wyłączanych z produkcji wskazań gospodarczych się nie projektuje się. Przy określaniu sposobów postępowania gospodarczego należy stosować obowiązujące zasady i wytyczne z uwzględnieniem lokalnych warunków gospodarowania. Wskazania dotyczące użytkowania rębnego powinny zawierać: kod rodzaju czynności (rębni); pilność czynności; numer ewentualnej działki manipulacyjnej; powierzchnię zabiegu; pozyskanie miąższości w procentach. Odpowiednie okresy odnowienia, przebudowy lub uprzątnięcia zapisuje się w specjalnym polu opisu taksacyjnego. Wskazania gospodarcze dotyczące użytkowania przedrębnego projektuje się dla całych drzewostanów wymagających cięć pielęgnacyjnych lub dla tych ich części, w których nie przewiduje się użytkowania rębnego; w drzewostanach, w których najprawdopodobniej nie będzie potrzeby przeprowadzenia zabiegu w najbliższym dziesięcioleciu, a zatem głównie w zdrowych drzewostanach starszych klas wieku o niskim i równomiernym zwarciu oraz zadrzewieniu (w których stosunkowo niedawno wykonano trzebieże) można nie planować użytkowania przedrębnego na najbliższy okres gospodarczy. Rodzaj czynności cięcia pielęgnacyjnego: CPP (tak w programie TAKSATOR nazwano CP zaliczane do cięć przedrębnych), TW lub TP należy określać podczas taksacji, indywidualnie dla każdego drzewostanu, zamieszczając we wskazaniach gospodarczych opisu taksacyjnego: kod rodzaju czynności, pilność zabiegu, powierzchnię manipulacyjną drzewostanu (bez nawrotów) lub części drzewostanu nie objętej użytkowaniem rębnym. We wskazaniach gospodarczych opisów taksacyjnych nie określa się miąższości drewna przewidzianej do pozyskania w ramach użytkowania przedrębnego. Wielkości te określa się tylko łącznie, w ogólnym opisie lasów (nazywanym elaboratem), dla obrębów leśnych i łącznie dla nadleśnictwa. Wskazania gospodarcze dotyczące hodowli lasu powinny obejmować wszystkie grunty wymagające: zabiegów melioracyjnych, zalesień, odnowień naturalnych i sztucznych, dolesień luk, poprawek i uzupełnień, podsadzeń, wprowadzania podszytów, pielęgnowania istniejących upraw oraz pielęgnowania młodników (niezakwalifikowanych do CPP). Podawać należy rodzaj projektowanych czynności i ich powierzchnię (jednorazowo, to jest bez zwielokrotniania o przewidywane nawroty). Szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowe – zgodne z racjonalnymi potrzebami – oszacowanie powierzchni zredukowanej, planowanej do poprawek i uzupełnień w uprawach i młodnikach oraz powierzchni do odnowienia w drzewostanach w klasie odnowienia i w klasie do odnowienia, a także powierzchni upraw i młodników w tych drzewostanach. W drzewostanach w KO i KDO oszacowaną do odnowienia powierzchnię należy zwiększyć o przewidywany procent uszkodzeń młodego pokolenia podczas ścinki i zrywki drzew oraz z tytułu przewidywanych zniszczeń przez zwierzynę; orientacyjny procent tych uszkodzeń jest określany podczas KZP. Formalną podstawę zaplanowania do zalesienia użytków rolnych lub innych gruntów niezaliczonych do lasów jest ich przejęcie w celu zalesienia oraz przeznaczenie do zalesienia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub decyzjach administracyjnych o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W istniejących uprawach i młodnikach oraz w odnowieniach pod osłoną drzewostanów należy projektować zabiegi pielęgnacyjne w zależności od wieku zainwentaryzowanego młodego pokolenia z podziałem na pielęgnowanie upraw oraz pielęgnowanie młodników. W lasach zaliczonych do ochronnych na podstawie ustawy o lasach wskazania gospodarcze dla poszczególnych drzewostanów powinny być dostosowane do wymagań wynikających z funkcji spełnianej przez dany drzewostan w obszarze funkcjonalnym lasów określonych kategorii ochronności. Wskazania z zakresu ochrony lasu przed pożarami – również przedstawiane ogólnie w elaboracie – powinny być zgodne z zasadami określonymi w „Instrukcji ochrony przeciwpożarowej obszarów leśnych”.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt