Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Urządzanie lasu

Ilość znalezionych haseł: 374

Urządzanie lasu

etat cięć użytkowania przedrębnego

(urządzanie lasu), okresowa (ustalana zwykle na 10 lat) wielkość pozyskania użytków przedrębnych zapisana w planie urządzenia lasu dla nadleśnictwa, wyrażona w wymiarze powierzchniowym lub miąższościowym. Według IUL, do użytków przedrębnych w planie urządzenia lasu zalicza się miąższość grubizny netto, projektowaną do pozyskania w ramach czyszczeń późnych (CPP) i trzebieży: TW oraz TP. Etat cięć użytkowania przedrębnego w wymiarze powierzchniowym ustala się na podstawie zestawienia zbiorczego powierzchni drzewostanów zaprojektowanych do użytkowania przedrębnego we wskazaniach gospodarczych opisu taksacyjnego według rodzajów cięć i gatunków panujących oraz klas i podklas wieku. Tak ustalony i przyjęty podczas NTG etat powierzchniowy stanowi wielkość obligatoryjną do wykonania w okresie obowiązywania planu urządzenia lasu. Orientacyjny etat użytkowania przedrębnego w wymiarze miąższościowym ustala się w m3 grubizny netto na dziesięciolecie, sumarycznie dla całego obrębu, bez szczegółowego rozdziału na gospodarstwa, rodzaje cięć, gatunki drzew i klasy wieku. Przy planowaniu orientacyjnego etatu cięć użytkowania przedrębnego należy uwzględniać przyjęte cele gospodarowania (ochronne i produkcyjne), stadia rozwojowe drzewostanów oraz dynamikę ich rozwoju. Orientacyjną wielkość miąższości grubizny planowaną do pozyskania w ramach użytkowania przedrębnego na dziesięciolecie określa się na podstawie: 1) wyników użytkowania przedrębnego w nadleśnictwie w okresie ostatnich pięciu lat, biorąc pod uwagę łączną, pozyskaną w tym okresie, miąższość z cięć pielęgnacyjnych, sanitarnych i przygodnych; 2) tabeli klas wieku spodziewanego bieżącego rocznego przyrostu miąższości według gatunków panujących, biorąc też pod uwagę uzyskaną w ubiegłym okresie intensywność cięć przedrębnych w stosunku do tego przyrostu tabelarycznego; 3) wielkości uzyskanego w ubiegłym dziesięcioleciu przyrostu bieżącego użytecznego, biorąc też pod uwagę uzyskaną w ubiegłym okresie intensywność cięć przedrębnych w stosunku do tego przyrostu użytecznego; 4) zestawienia zbiorczego powierzchni drzewostanów zaprojektowanych do użytkowania przedrębnego we wskazaniach gospodarczych opisu taksacyjnego według rodzajów cięć i gatunków panujących oraz klas i podklas wieku; z możliwością wykorzystania z programu TAKSATOR odpowiedniego wykazu cięć użytkowania przedrębnego; 5) programów informatycznych opracowanych na modelach wzrostu drzewostanów. Ze względu na brak możliwości precyzyjnego zaplanowania etatu użytkowania przedrębnego w miąższości należy przyjmować jego wielkość podczas NTG, po szczegółowej analizie danych: a) występowania zaległości w cięciach pielęgnacyjnych z ubiegłego okresu, objawiających się np. znacz-nym udziałem użytków przygodnych – należy przewidzieć ich usunięcie w okresie obowiązywania sporządzanego planu urządzenia lasu; b) znacznej liczby drzewostanów kwalifikujących się do przebudowy częściowej należy przewidzieć w nich intensywniejsze cięcia pielęgnacyjne. Przyjmuje się zasadę, że planowany rozmiar miąższości użytkowania przedrębnego ogółem (traktowany jako maksymalny etat użytkowania przedrębnego na okres obowiązywania planu urządzenia lasu), nie powinien przekroczyć 75% przyrostu bieżącego, spodziewanego w okresie obowiązywania planu urządzenia lasu z wszystkich drzewostanów przedrębnych, to jest z wszystkich drzewostanów, w których nie planuje się użytkowania rębnego. Orientacyjny etat miąższościowy użytkowania przedrębnego określa się w miąższości grubizny netto. Do porównań z zasobami drzewnymi lub przyrostem miąższości, wyrażanymi w miąższości grubizny brutto, miąższość brutto uzyskuje się po przemnożeniu miąższości netto przez współczynnik 1,25 (do celów orientacyjnego przeliczenia miąższości brutto na netto stosuje się odpowiednio współczynnik 0,8).

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

etat cięć użytkowania rębnego

(urządzanie lasu), okresowa (ustalana zwykle na 10 lat) wielkość pozyskania grubizny użytków rębnych zapisana w planie urządzenia lasu dla obrębu leśnego i nadleśnictwa, wyliczana lub przyjmowana na podstawie określonej metody urządzeniowej z uwzględnieniem podziału na gospodarstwa i wyrażona w wymiarze miąższościowym lub powierzchniowym. Użytki rębne dzieli się na zaliczone i niezaliczone na poczet przyjętego etatu powierzchniowego. Według IUL, wielkość użytków rębnych zaliczonych na poczet etatu (powierzchniowego) analizowana jest podczas NTG dla poszczególnych gospodarstw w obrębie leśnym. Suma etatów określonych dla gospodarstw stanowi etat proponowany dla obrębu leśnego, zaś suma etatów obrębów leśnych etat dla nadleśnictwa. Podstawę ich określenia stanowią: 1) odpowiednie obliczenia etatów (etaty: według dojrzałości, zrównania, optymalne, z KO i KDO oraz potrzeb przebudowy); 2) potrzeby hodowlane i ochronne określane przez taksatorów dla poszczególnych drzewostanów na gruncie z uwzględnieniem funkcji pełnionej przez drzewostan w gospodarstwie; suma tych potrzeb zagregowana dla gospodarstwa nazywana jest umownie etatem z potrzeb hodowlanych i ochronnych; 3) możliwości lokalizacji cięć rębnych ograniczone koniecznością przestrzegania przyjętych zasad ładu przestrzennego i czasowego w lesie; używane jest tu umowne pojęcie etatu według możliwości lokalizacji cięć rębnych. Do obliczenia etatu użytków rębnych zestawia się, dla obrębu leśnego, powierzchniową i miąższościową tabelę klas wieku według gospodarstw i grup gatunków panujących o tym samym wieku rębności, a także sporządza się wykazy: drzewostanów kwalifikujących się do przebudowy, drzewostanów w KO i drzewostanów w KDO. Etaty oblicza się jako etaty miąższościowe w m3 grubizny brutto.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

etat dla gospodarstwa wielofunkcyjnych lasów gospodarczych (G)

(urządzanie lasu), dla gospodarstwa G oblicza się etaty cząstkowe dla poszczególnych sposobów zagospodarowania oraz etat sumaryczny dla całego gospodarstwa, w tym dla:1) zrębowego sposobu zagospodarowania (GZ) oblicza się etaty według dojrzałości, etat zrównania i optymalny oraz etat z potrzeb przebudowy;2) przerębowo-zrębowego sposobu zagospodarowania (GPZ) oblicza się etaty jak dla GZ oraz dodatkowo etat według okresów uprzątnięcia w KO i KDO;3) przerębowego sposobu zagospodarowania oblicza się etat z potrzeb przebudowy oraz etat według okresów uprzątnięcia w KO i KDO oraz określa się etat z potrzeb hodowlanych i ochronnych drzewostanów zaliczonych do tego sposobu zagospodarowania.Dla gospodarstwa G przyjmuje się w zasadzie etat optymalny (suma etatów optymalnych GZ oraz GPZ). W wypadku gdy etat według możliwości lokalizacji cięć rębnych w drzewostanach tego gospodarstwa, określony na podstawie programu informatycznego TAKSATOR PLAN CIĘĆ, jest niższy od etatu optymalnego więcej niż 10%, to należy zweryfikować lokalizację cięć rębnych, korygując odpowiednio kryteria zaliczania drzewostanów do cięć rębnych w programie TAKSATOR PLAN CIĘĆ. Należy podkreślić, że w gospodarstwie G przyjęty etat nie może być niższy od sumy etatów: z potrzeb przebudowy, według okresów uprzątnięcia w KO i KDO oraz z potrzeb hodowlanych w przerębowym sposobie zagospodarowania (GP).

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

etat dla gospodarstwa wielofunkcyjnych lasów ochronnych (O)

(urządzanie lasu), dla gospodarstwa ochronnego oblicza się etaty tylko dla celów porównawczych, w sposób podobny jak w zrębowo-przerębowym sposobie zagospodarowania wielofunkcyjnych lasów gospodarczych (GPZ). W tym gospodarstwie, podobnie jak w gospodarstwie S, wielkość planowanego użytkowania rębnego, nazywana etatem z potrzeb hodowlanych i ochronnych, to suma stwierdzonych na gruncie potrzeb hodowlanych i ochronnych drzewostanów, weryfikowanych możliwościami lokalizacji cięć rębnych z tytułu konieczności zachowania ładu czasowego i przestrzennego w lesie, a wynikających z pełnienia przez te drzewostany określonych funkcji ochronnych w zbiorach drzewostanów o podobnej funkcji, nazywanych kategoriami ochronności lub ochronnymi obszarami funkcjonalnymi. Funkcję produkcyjną lasów tego gospodarstwa zapewnia się poprzez porównywanie etatu z potrzeb hodowlanych i ochronnych z etatami według dojrzałości drzewostanów i ewentualną korektę przyjmowanego etatu w wypadku nadmiernego nagromadzenia starodrzewów oraz drzewostanów o złym stanie zdrowotnym lub sanitarnym, powodujących zagrożenie dla trwałości i stabilności lasu.Dla gospodarstwa ochronnego oblicza się również etat z potrzeb przebudowy oraz etat według okresów uprzątnięcia w KO i KDO. Etat przyjęty na okres obowiązywania planu urządzenia lasu nie może być niższy od sumy tych etatów.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

etat miąższościowy użytków głównych

(urządzanie lasu), etat miąższościowy użytków głównych (rębnych i przedrębnych) jest pojęciem prawnym, zapisanym w art. 18 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o lasach i oznaczającym ilość drewna przewidzianego do pozyskania w planie urządzenia lasu. W art. 23 ustawy o lasach ustalono, że zwiększenie rozmiaru pozyskania drewna w nadleśnictwie ponad wielkość określoną w planie urządzenia lasu może nastąpić w związku ze szkodą lub klęską żywiołową (powstaje wtedy formalna podstawa do sporządzenia stosownego aneksu). Zgodnie z wymienionymi przepisami etatem miąższościowym użytków głównych (rębnych i przedrębnych) jest całkowita miąższość grubizny netto, zaprojektowana do pozyskania w planie urządzenia lasu, w tym: 1) użytki rębne zaliczone na poczet przyjętego etatu (powierzchniowego) łącznie ze spodziewanym 5% przyrostem; 2) użytki rębne niezaliczone na poczet przyjętego etatu (powierzchniowego); 3) użytki przedrębne. W IUL zapisano następującą uwagę: w ustawie o lasach oraz decyzji o zatwierdzeniu planu urządzenia lasu zapisany jest łączny miąższościowy etat użytków głównych jako maksymalna ilość drewna przewidzianego do pozyskania w dziesięcioleciu, co umożliwia odpowiednie zwiększanie lub zmniejszanie wielkości użytkowania rębnego albo przedrębnego w ramach łącznego etatu użytków głównych (tak zwane kompensowanie). Do celów formalno-prawnych oraz statystycznych takie postępowanie jest dopuszczalne, wszakże należy pamiętać, że etat użytkowania rębnego przyjmuje się jako obligatoryjny, natomiast planowana wielkość użytkowania przedrębnego ma charakter orientacyjny. Kompensowanie zwiększonego użytkowania przedrębnego poprzez odpowiednie zmniejszenie użytkowania rębnego może też stanowić zagrożenie dla trwałości lasu (w tym trwałej stabilności lasu i ciągłości jego odnawiania) oraz trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, dlatego nie powinno być stosowane.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

etat według dojrzałości drzewostanów

(urządzanie lasu), etat wyliczany dla gospodarstwa lasów ochronnych, zrębowego i przerębowo-zrębowego w dwóch wersjach: 1) z miąższości drzewostanów ostatniej klasy wieku (rębnych i starszych);2) z miąższości drze-wostanów dwóch ostatnich klas wieku (bliskorębnych i starszych). Zależnie od przyjętego wieku rębności głównych gatunków drzew do drzewostanów rębnych i bliskorębnych zalicza się, dla celów obliczenia etatu według dojrzałości, drzewostany klas i podklas wieku. Roczne etaty według dojrzałości drzewostanów oblicza się, dzieląc miąższości drzewostanów ostatniej lub dwóch ostatnich klas wieku przez wskaźniki zestawione w tabeli. Dla gospodarstwa O oraz dla GPZ w gospodarstwie G, do wskaźników wymienionych w tabeli dodaje się połowę średniego okresu odnowienia. Średni okres odnowienia dla danego gospodarstwa lub sposobu zagospodarowania oblicza się, podobnie jak dla całego nadleśnictwa, z dokładnością do 5 lat, według średniej ważonej wynikającej z udziału powierzchniowego poszczególnych rębni, przyjmowanych (łącznie z okresami odnowienia dla tych rębni) podczas KZP. Przy obliczaniu etatu według ostatniej klasy wieku do miąższości tej klasy dodaje się miąższość drzewostanów w klasie odnowienia, natomiast przy obliczaniu etatu według dwóch ostatnich klas wieku do miąższości tych klas dodaje się miąższości drzewostanów w klasie odnowienia i klasie do odnowienia.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt