Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Ssaki

Ilość znalezionych haseł: 173

Ssaki

mysz domowa

(zoologia leśna, ssaki), (Mus musculus Linnaeus, 1758) gryzoń z rodziny myszowate Muridae. Ciało smukłe, drobne, pysk zaostrzony, uszy duże. Małżowiny uszne cienkie, zaokrąglone. Długość ciała 7-10 cm, masa ciała 6-25 g. Długość stopy tylnej 15-18 mm, długość ogona 55-94 mm. Ogon jednobarwny, słabo owłosiony. Wierzch ciała żółtawo- lub brunatnawoszary, spód białawy lub szarożółty. Linia dzieląca barwę grzbietu i brzucha niewyraźna. Charakterystyczny mysi zapach. Długość czaszki 17,6-22 mm. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Górne siekacze ze schodkowym wycięciem. Gatunek synantropijny. Występuje blisko osiedli ludzkich - w zabudowaniach, na polach, w ogrodach. Bardzo plastyczna ekologicznie, może żyć i rozmnażać się w różnych warunkach, np. w kopalniach węgla i chłodniach. Wszystkożerna, pokarm zróżnicowany (głównie nasiona traw i zbóż oraz bezkręgowce). Nie gromadzi zapasów pokarmu, korzysta z zapasów zgromadzonych przez człowieka. Aktywna przez cały rok. Aktywność dobowa zmienna, zależnie od warunków: w pomieszczeniach zamkniętych - całodobowa, w pomieszczeniach oświetlonych - od zmierzchu do świtu, w warunkach naturalnych - po zmierzchu i (w mniejszym stopniu) przed świtem. Dobrze biega, wspina się, skacze wysoko. Potrafi dobrze pływać, ale unika wody. Gniazdo z dostępnych materiałów, duże. Rozród V-X w populacjach dzikożyjacych lub cały rok w populacjach zamieszkujących zabudowania. Liczba miotów 5-10, liczba młodych w miocie 1-12(21): na wolności 1-12, w stogach 3-9, w budynkach 1-10. Przeciętna długość życia 3 miesiące. Maksymalna długość życia w warunkach naturalnych do 1,5 roku, w hodowli do 4 lat. Nosiciel wielu chorób, szkodnik. Niszczy zapasy żywności i różne materiały. Zwierzę laboratoryjne, wykorzystywane przede wszystkim w badaniach biologicznych i medycznych. W hodowli różne formy barwne, również bezwłose. Wrogowie naturalni: kot domowy, drabne ssaki łasicowate, sowy, ptaki drapieżne, krukowate. Ważne ogniwo w łańcuchu pokarmowym.

Zobacz więcej...

Ssaki

mysz leśna (wielkooka)

(zoologia leśna, ssaki), (Apodemus flavicollis Melchior, 1834) gryzoń z rodziny myszowate Muridae. Duża, bardzo ładna mysz. Morfologicznie bardzo podobna do myszy zaroślowej Apodemus sylvaticus i myszy zielnej Apodemus microps. Ciało smukłe, długość ciała 69-121 mm, masa 17-43 g. Ogon bardzo długi (57-130 mm), porównywalny z długościa ciała (0,9-1,3 długości ciała). Stopy tylne długie, 15-28 mm. Uszy duże, 14-21 mm. U dorosłych osobników grzbiet rudobrunatny, spód biały. Młode bardziej szare. Linia odgraniczająca barwę grzbietu i brzucha ostra. Na piersi duża wyraźna żółta plama, po jej bokach mogą być dwie mniejsze plamy. U niektórych osobników plamy zlewają się, tworząc jeden poprzeczny pas. Gałki oczne bardzo duże, 4,9-5,5 mm średnicy. Czaszka długości 22-29 mm, masywna. Brak listw nadoczodłowych. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Długość górnego szeregu zębowego > 4 mm. Szerokość strzałkowa górnych siekaczy ≥ 1,3 mm. Gatunek leśny. Występuje też na turzycowiskach i zarastających łąkach w pobliżu lasu. Preferuje miejsca zacienione i wilgotne. Czasem wchodzi do budynków w pobliżu lasu. Często spotykana w budkach dla ptaków i ptasich dziuplach, gdzie wyrządza szkody w ptasich lęgach. Dobrze się wspina, wchodzi po pniu wysoko. Doskonale skacze. Gniazda pod ziemią pod korzeniami drzew, głównie z liści i mchu. Aktywność całoroczna, aktywność dobowa jednoszczytowa z maksimum w środku nocy. Pokarm zróżnicowany, głównie nasiona, w mniejszym stopniu zielone części roślin. Istotny składnik to pokarm pochodzenia zwierzęcego - głównie stawonogi i pisklęta ptaków. Rozród II(III)-X(XII), zależny od opadu nasion drzew ciężkonasiennych. W latach dużej obfitości pożywienia dodatkowy rozród zimą. Liczba miotów w roku: 2-3, liczba młodych w miocie: 2-8. Maksymalna długość życia 18 miesięcy, przeciętna - 3-3,5 miesiąca, w niewoli 2-4 lata. Szkodnik w uprawach leśnych i ptasich gniazdach. Naturalni wrogowie: drobne ssaki drapieżne (łasicowate, lisy) i sowy (puszczyk, płomykówka).

Zobacz więcej...

Ssaki

mysz polna

(zoologia leśna, ssaki), (Apodemus agrarius Pallas, 1771) gryzoń z rodziny myszowate Muridae. Grzbiet żółtawobrunatne, spód ciała białawy. Wyraźne odgraniczenie barw. Na grzbiecie wyraźna czarna pręga, podobnie jak u smużki Sicista betulina, ale ogon wyraźnie krótszy od ciała (około 75%), dwubarwny. Długość ciała 64-114 mm, masa ciała 11-36 g. Oczy niewielkie (3,5-3,7 mm średnicy), stopy krótkie, szerokie. Tylna stopa 17-21 mm długości. Długość ucha 11-12 (14) mm. Długość czaszki 18,5-25 mm. Występuje w całej Polsce. Preferuje miejsca wilgotne. Zamieszkuje obrzeża lasów, łaki, pola uprawne, ogrody warzywne, sady, wilgotne zarośla, brzegi rzek i jezior, a w miastach parki, ogrody i cmentarze. Jesienią migruje do zabudowań. Gatunek synantropijny. Wspina się i skacze, ale mniej sprawnie niż inne gaunki z rodzaju Apodemus. Słabo kopie. Aktywność całoroczna, głównie dzienna. Wszystkożerna. Pokarm zróżnicowany, zależnie od pory roku i środowiska życia. W pokarmie wiosennym: nasiona i zielone części roślin, latem: ziarna zbóż, jagody, owady, jesienią: nasiona drzew. Gromadzi zapasy pokarmu na zimę, ale wykorzystuje tylko część. Gniazda pod korzeniami drzew i krzewów, na miedzach, w stogach. Rozród IV-X. Liczba miotów: 3-4, liczba młodych w miocie: 4-9 (12) (w miastach 5-6). Maksymalna długość życia 18 miesięcy. Przeciętna długość życia 5-6 miesięcy. Szkodnik. Szkody przede wszystkim w uprawach zbóż, zwłaszcza w okresie masowych pojawów. Naturalni wrogowie: drobne ssaki drapieżne (lis, łasica, gronostaj, tchórz), sowy (płomykówka), ptaki drapieżne, krukowate.

Zobacz więcej...

Ssaki

mysz zaroślowa

(zoologia leśna, ssaki), (Apodemus sylvaticus Linnaeus, 1758) gryzoń z rodziny myszowate Muridae. Morfologicznie bardzo podobna do myszy leśnej (wielkookiej) Apodemus flavicollis i myszy zielnej Apodemus microps. Dłgość ciała 76-107 mm, masa ciała 11,5-28,5 g. Ogon długi, 63-94 mm. Stopa tylna długa, 19-24 mm. Uszy duże, 14-18 mm. U dorosłych osobników grzbiet rudobrunatny lub żółtobrunatny, na środku nieco ciemniejszy, spód ciała białawy lub czysto biały, czasem z zółtawym nalotem. U osobników młodych grzbiet bardziej szary, spód białawy. Linia odgraniczająca barwę grzbietu i brzucha zawsze nieostra. U niektórych osobników na piersi wąska plama wyciągnięta wzdłuż osi ciała. Gałki oczne duże, ale mniejsze niż u myszy leśnej, 4,1-4,6 mm średnicy. Czaszka długości 20,3-24,1 mm. Brak listew nadoczodłowych. Otwór podoczodołowy głęboko wcięty. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Szerokość strzałkowa górnych siekaczy < 1,3 mm. Długość górnego szeregu zębowego 3,4-4,1 mm. Gatunek leśny. Zamieszkuje przerzedzone lasy sosnowe i mieszane, obrzeża lasów lisciastych, zręby, zarośla, miedze polne i obrzeża dróg. Preferuje miejsca ciepłe i suche. Zimą często w zabudowaniach. Dobrze skacze, sprawnie się wspina. Aktywność całoroczna, głównie nocna. Szczyt aktywności o zmierzchu i o świcie. Zimą mniej ruchliwa. Pokarm zróznicowany: głównie nasiona drzew liściastych, traw, zbóż, bezkręgowce (owady, dźdżownice, ślimaki), rośliny zielne, siewki drzew, podziemne części rośłin, kora, czasem grzyby, jagody, kwiaty. Gniazda z liści, mchu i traw: w lasach pod wykrotami i w zmurszałych pniach, w górach pod kamieniami, na polach w samodzielnie wykopanych norach. W gnieździe komora gniazdowa i spiżarnia. Rozród IV-IX, w klimacie łagodnym równiez zimą. Liczba miotów w roku: do 3, liczba młodych w miocie: 3-9 (średnio 5,6). Maksymalna długość życia 12 miesięcy, przeciętna - <6 miesięcy, w niewoli do 4 lat. Szkodnik w uprawach leśnych i rolnych. Naturalni wrogowie: drobne ssaki drapieżne (drobne łasicowate, lisy), sowy (puszczyk, płomykówka), myszołów, pustułka. Objęta ochroną gatunkową częściową.

Zobacz więcej...

Ssaki

mysz zielna (małooka)

(zoologia leśna, ssaki), (Apodemus uralensis) gryzoń z rodziny myszowate Muridae. Pierwotnie opisana jako Apodemus microps Kratochvil et Rosický, 1952. Morfologicznie bardzo podobna do myszy leśnej (wielkookiej) Apodemus flavicollis i myszy zaroślowej Apodemus sylvaticus. Ubarwienie futra bardziej szare niż u ww. gatunków, bardzo zbliżone do myszy domowej. Ogon dwubarwny, stanowi 90 % jego długości. Długość ciała 73-96 mm, długość ogona 64-89 mm, masa ciała 13-27 g. Średnica gałki ocznej (3,3-4,35 mm), długość ucha (12-15 mm), długość tylnej stopy (17-20 mm) mniejsze niż u myszy leśnej i myszy zaroślowej. Długość czaszki 20-23 mm. Brak listew nadoczodłowych. Otwór podoczodołowy płytko wcięty. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Szerokość strzałkowa górnych siekaczy < 1,3 mm. Górny szereg zębowy krótki, 3,1-3,6 mm. Gatunek stepowy i stenotopowy, sucholubny. W Polsce mało liczna, tylko w południowej części kraju. Zamieszkuje pola uprawne, miedze, nieużytki, ugory. Często na pograniczu upraw rolnych z chwastami, w rzadkich zarośłach, w łanach zbóż, na koniczyniskach i w lucernie. W końcu lata i jesienią wędruje do miejsc z bujną rośłinnością, nad brzegi potoków i mokradeł, tam do wiosny. W pożywieniu głównie nasiona chwastów, dzikich traw i zbóż (łącznie 80 %), w mniejszym stopniu (7 %) zielone części roślin oraz dżdżownice i larwy owadów (10 %). Rozród III-VIII (X).Liczba młodych w miocie: 3-10 (średnio 6,3). Ze wzgledu na niską liczebność nie odgrywa istotnej roli jako szkodnik. Naturalni wrogowie: płomykówka, ptaki z rzędu drapieżne, krukowate, drobne ssaki drapieżne. Objęta ochroną gatunkową częściową.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt