Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Ssaki

Ilość znalezionych haseł: 173

Ssaki

nornica ruda

(zoologia leśna, ssaki), (Clethrionomys glareolus Schreber, 1780) gryzoń z podrodziny nornikowate Arvicolinae (Microtinae) z rodziny chomikowate Cricetidae. W Polsce najbardziej pospolity gryzoń leśny. Grzbiet rudy lub czerwono-rudy, spód ciała biały lub białawy, wyraźnie odgraniczony od grzbietu. Ogon średniej długości, około połowy długości ciała, dwubarwny. Geograficzna zmienność wielkości ciała i ubarwienia (w górach ciemniejsze i większe). Długość ciała 66-115 mm, masa ciała 10-38 g. Długość ogona 35-63 mm, długość stopy tylnej 15-19,5 mm, długość ucha 10-15 mm. Uszy dość długie w porównaniu z innymi gatunkami Arvicolinae, wyraźnie wystają z futerka. Długość czaszki 18-26 mm. Tylny skraj podniebienia kostnego prosty. Zęby hipsodontyczne. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. Występuje w całej Polsce, w górach po górna granicę zwartej kosodrzewiny. Zamieszkuje podszyte lasy liściaste i mieszane, parki, zadrzewione doliny rzek, zarośla śródpolne, czasem zarastające turzycowiska w pobliżu lasów. Gatunek sucho- i cieplolubny. Aktywna cały rok i całą dobę, głównie w nocy. Dobrze sie wspina, kopie za pomoca przednich kończyn i siekaczy. Kopie rozległe chodniki w próchnicznej glebie i pod ściółką. Gniazda kuliste, z rozdrobnionych roślin zielnych i mchów, najczęściej w wypruchniałych pniach, rzadziej pod ziemią. Pokarm zróżnicowany, pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. W pokarmie: bezkręgowce (głównie owady), zielone części roślin, nasiona, kwiaty, owoce, grzyby. Zapasy pokarmowe na zimę: nasiona, jagody, młode pędy. Rozród: IV-X. Długość ciąży: 18-21 dni. Liczba miotów: 3-4. W dogodnych warunkah dodatkowy rozród zimą. Liczba młodych w miocie: 3-5(2-8). Wykazuje duże różnice zagęszczeń między latami. Maksymalna długość życia: 18-21 miesięcy. Przeciętna długość życia: 1-4 miesiące. Ważne ogniwo w łańcuchu pokarmowym. Naturalni wrogowie: lis, borsuk, gronostaj, łasica, tchórz, sowy, krukowate. Szkodnik upraw leśnych i młodników (zwłaszcza zimą).

Zobacz więcej...

Ssaki

nornik bury

(zoologia leśna, ssaki), (Microtus agrestis Linnaeus, 1761) gryzoń z podrodziny nornikowate Arvicolinae (Microtinae) z rodziny Cricetidae. Morfologicznie podobny do nornika północnego i/lub nornika zwyczajnego. Ciało krępe, pyszczek tępo zakończony, zaokrąglony. Wibrysy do 30 mm długości. Grzbiet szarobrązowy, spód srebrzystoszary. Duża zmienność ubarwienia i wielkości ciała. Ogon krótki (25-50 mm), proporcjonalnie krótszy niż u nornika północnego. Długość ciała 92-135 mm, masa ciała 19-48 g. Uszy krótkie (9-16 mm), ledwie widoczne z futerka. Długość tylnej stopy 16-20 mm. Długość czaszki 24-30 mm. Tylny skraj podniebienia kostnego o dość skomplikowanym kształcie: przechodzi w most między dwoma zagłebieniami (cecha rodzaju Microtus Schrank). Zęby hipsodontyczne. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. O miejsca do życia przegrywa konkurencję z nornikiem północnym. Zasiedla miejsca mniej wilgotne niż nornik północny, torfowiska, mokradła, wilgotne łaki i pastwiska, skraje lasów. W Tatrach na łąkach wśród lasów i kosodrzewiny. Pokarm głównie roślinny: zielone części roślin, głównie trawy, rośliny dwuliścienne, również nasiona, pączki, kora drzew, mchy, grzyby, w niewielkim udziale również owady. Aktywność całoroczna, latem głównie o zmierzchu i o świcie, zimą - za dnia. Kopie nory, wydeptuje ścieżki. Gniazda na powierzchni gleby, w kepach krzewów, traw, turzyc. Rozród IV-IX; w łagodnym klimacie również zimą. Długość ciąży 18-21 dni. Liczba miotów: 3-4 (w niewoli 4-5). Liczba młodych w miocie: 1-8(11). Często ruja poporodowa. Szkodnik sadów i upraw leśnych. Wrogowie naturalni: drobne ssaki drapieżne, ptaki drapieżne, sowy.

Zobacz więcej...

Ssaki

nornik północny

(zoologia leśna, ssaki), (Microtus oeconomus Pallas, 1776) gryzoń z podrodziny nornikowate Arvicolinae (Microtinae) z rodziny Cricetidae. Krępa sylwetka, pysk okrągły, tępo zakończony. Ogon stosunkowo krótki (29-61 mm, 25-50% długości ciała, zwykle około 30%). Uszy krótkie (11-18 mm), nieznacznie wystają z futerka. Oczy niewielkie. Wibrysy krótkie, do 30 mm długości. Ubarwienie grzbietu zwykle ciemne, brązowo-szare, z brunatnym odcieniem, spód ciała srebrzystoszary, granica barw płynna. Barwa stóp zmienna: od jasnej po czarną. Długość ciała 87-146 mm, długośc tylnej stopy 17-22 mm, masa ciała 20-74 g. Długość czaszki 24-31 mm. Tylny skraj podniebienia kostnego o dość skomplikowanym kształcie: przechodzi w most między dwoma zagłebieniami (cecha rodzaju Microtus Schrank). Zęby hipsodontyczne. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. Gatunek borealny, zimnolubny. W Polsce południowo-zachodnia granica występowania gatunku w Europie. Prefereuje tereny otwarte , zamieszkuje wilgotne łąki, otwarte i zarastające turzycowiska, szuwary, olsy. Dobrze pływa. Na powierzchni ziemi porusza się po wydeptanych ścieżkach. Kopie krótkie nory. Gniazda w kępach turzyc, z rozdrobionych traw. Aktywny cały rok i całą dobę. Aktywność dobowa dwuszczytowa: o zmierzchu i tuż przed świtem. W niektórych populacjach trójszczytowa - dodatkowy szczyt koło południa. Pokarm: zielone części roślin, korzenie, kłącza, kora młodych drzew, sporadycznie nasiona i jagody. Rozród IV-IX(X). Długość ciąży: 19-22 dni. Liczba miotów: 3-4. Liczba młodych w miocie: 2-12 (zwykle 4-7). Maksymalna długość życia: 12-18 miesięcy. W niewoli do 3 lat. Zagęszczenia zmienne. W Polsce wschodniej 3-4 letnie fluktuacje liczebności. Może wyrządzać szkody w uprawach leśnych. Wrogowie naturalni: drobne ssaki drapiezne, zwłaszcza łasica i gronostaj, ptaki drapieżne, sowy.

Zobacz więcej...

Ssaki

nornik śnieżny

(zoologia leśna, ssaki), (Chionomys nivalis Martins, 1842) gryzoń z podrodziny nornikowate Arvicolinae (Microtinae) z rodziny Cricetidae. Największy z norników z rodzaju Microtus. Ubarwienie grzbietu szare z żółtawym odcieniem, spód srebrzystoszary. Granica barw nieostra, płynna. Bardzo długie wibrysy, długości do 50 mm. Długość ciała 106-140 mm, masa ciała (30)37-66 g. Długość ogona 47-72 mm (około 45 % długości ciała), stopy tylnej 18-25 mm. Uszy dość długie, 14-19 mm. Długość czaszki (26)27,5-31 mm. Tylny skraj podniebienia kostnego o dość skomplikowanym kształcie: przechodzi w most między dwoma zagłebieniami (cecha rodzaju Microtus Schrank). Zęby hipsodontyczne. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. W Polsce tylko w Tatrach (1200-2200 m n.p.m.), w strefie wysokogórskiej, ponad górną granicą lasu oraz w miejscach bezleśnych, skalistych w obrębie strefy lasów górskich. Nie kopie nor. Żyje w koloniach (do 20 osobników). Pokarm roślinny: zielone części roślin, nasiona, kwiaty, jagody. Zapasy pokarmu na zimę. Aktywność całoroczna i całodobowa, głównie nocna. Gniazdo z suchej trawy, w podziemnych przestrzeniach między głazami. Rozród IV-VIII. Długość ciąży: 21 dni. Liczba miotów: 1-3, najczęściej 2. Liczba młodych w miocie: 1-5(6). Długość życia: do 2 lat. Nie ma znaczenia jako szkodnik. Naturalni wrogowie: gronostaj, ptaki drapieżne. Objęty ochroną gatunkową ścisłą.

Zobacz więcej...

Ssaki

nornik zwyczajny (nornik polny, polnik)

(zoologia leśna, ssaki), (Microtus arvalis Pallas, 1779) gryzoń z podrodziny nornikowate Arvicolinae (Microtinae) z rodziny Cricetidae. Raczej drobny, ciało krępe, pyszczek tępo zakończony. Ogon krótki (27-47 mm), oczy małe, uszy krótkie (10-14 mm), ledwie widoczne z futerka. Wibrysy do 30 mm długości. Barwa grzbietu zmienna, z reguły płowa, spód srebrzystoszary, granica barw płynna. Liczne mutacje barwne: srebrzyste, czarne, płowe. Długość ciała 85-126 mm, masa ciała 18-37(42) g. Tylna stopa krótka, 14-19 mm. Długość czaszki 21-28 mm. Tylny skraj podniebienia kostnego o dość skomplikowanym kształcie: przechodzi w most między dwoma zagłebieniami (cecha rodzaju Microtus Schrank). Zęby hipsodontyczne. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. Gatunek terenów otwartych. Zasiedla pola uprawne (koniczyna, lucerna), pastwiska, łąki, trawiaste obrzeża lasów, zachwaszczone uprawy, polany i zręby przyległe do pól uprawnych. W pokarmie zielone części roślin, głównie roślin motylkowych i traw, ziarno, kłącza, korzenie, kora drzew, zwłaszcza jabłoni. Zapasy pokarmu na zimę (do 3 kg): kłosy, bulwy, ziarna, korzenie. Aktywny cały rok i całą dobę. Szczyt aktywności dobowej latem w nocy, zimą za dnia. Żyje w koloniah. Kopie nory i głebowkie korytarze (60-75 cm pod powierzchnią gruntu. Na powierzchni ziemi wydeptuje ścieżki. Rozród: III-IX; w korzystnych warunkach również jesienią i zimą. Długość ciąży 19-21 dni. Liczba miotów: 5-7. Liczba młodych w miocie: 3-8(1-13). Ruja poporodowa. Najwyższy potencjał rozrodczy spośród polskich ssaków. Do lat 90. XX wieku masowe pojawy co 3-4 lata, zwłaszcza w zachodniej i południowo-zachodniej Polsce. Później fluktuacje liczebności, z dużo mniejszą amplituda zmian. Szkodnik upraw i sadów. Naturalni wrogowie: drobne ssaki drapieżne (lis, łasica, gronostaj), ptaki drapieżne, sowy (sowa błotna, płomykówka, pójdźka), krukowate. maksymalna długość życia: 18 miesięcy, w niewoli: do 4 lat.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt