Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
B
Ilość znalezionych haseł: 664

Drzewa i krzewy

borówka

(botanika leśna, drzewa i krzewy leśne), (Vaccinium) rodzaj z rodziny  wrzosowatych (Ericaceae); ok. 300 gatunków, głównie na półkuli północnej w strefie arktycznej i umiarkowanej. W Polsce 4 gatunki i 1 mieszaniec międzygatunkowy. Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.) – krzewinka o pędach graniastych i liściach sezonowych, jajowatych lub eliptycznych; kwiaty pojedyncze o koronie beczułkowatej. Owoc – granatowoczarna, kulista jagoda. Powszechny gatunek w borach sosnowych, świerkowych, jodłowych oraz w zaroślach kosodrzewiny i w borówczyskach górskich. Borówka brusznica(Vaccinium vitis-idaea L.) – zawsze zielona krzewinka  o pędach obłych i liściach odwrotniejajowatych z podwiniętym brzegiem. Kwiaty 4-krotne, w gronach. Owoce czerwone. Występuje z reguły na siedliskach bardziej suchych niż borówka czarna. Borówka bagienna (Vaccinium uliginosum L.) – niski krzew o pędach obłych w młodości owłosionych. Liście odwrotniejajowate lub zaokrąglone, od spodu sinoniebieskie. Kwiaty pojedyncze lub w gronach, białe lub jasnoróżowe. Owoce granatowe z sinym nalotem; miąższ białawy. Występuje na torfowiskach wysokich i w borach bagiennych. Borówka halna (Vaccinium gaultherioides Bigelow) – diploid, gatunek wysokogórski podobny do borówki bagiennej, która jest tetraploidem. Bardzo rzadki mieszaniec borówki czarnej i brusznicy – Vaccinium ×intermedium Ruthe ma cechy pośrednie między tymi gatunkami.   

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

bory mieszane

(siedliskoznawstwo leśne), grupa średniożyznych uboższych typów siedliskowych lasu na oligo- i mezotroficznych glebach mineralych i organicznych (BMb); próchnica typu mor. Drzewostan tworzy zazwyczaj sosna I-II klasy bonitacji, dolnej warstwy drzewostanu (II piętra) zazwyczaj brak, bądź jest słabo rozwinięta i mogą w niej rosnąć świerk, dąb, buk lub jodła. W górach drzewostan tworzy świerk II-III kl. bonitacji. Podszyt dobrze rozwinięty o pokryciu do 50-80%, złożony jest z: kruszyny, dęba, świerka, buka, jodły, jałowca, jarzebiny; pojawia się w warstwie tej także słabo rozwinięta leszczyna. Runo dosyć bogate; tworzą między innymi: trzcinnik leśny Calamagrosis arundinacea, tomka wonna Anthoxanthum odoratum, jastrzębce Hieracium sp., borówka czarna i brusznica Vaccinium myrtillus i V. vitis-idaea, orlica pospolita Pteridium aquilinum; a także kostrzewa owcza Festuca ovina, śmiałek pogięty Deschampsia flexuosa. Nieliczne są gatunki lasów mieszanych - w tym: konwalia majowa Convallaria maialis, konwalijka dwulistna Maianthemum bifolium. Dobrze rozwinięta warstwa rozwinięta mszysta jest mniej widoczna niż w borach; rośnie w niej m.in.: płonnik strojny Polytrichum attenuatum (P. formosum), brodawkowiec jasnozielony Scleropodium purum i gajnik lśniący Hylocomnium splendens. W borach mieszanych bagiennych występują licznie torfowce Sphagnum sp. W końcu 2010 r. bory mieszane stanowiły 29,7% pow. ogólnej powierzchni leśnej kraju. Na obszarach w zarządzie w PGL LP - zajmowały 29,9% pow.; a w lasach prywatnych 31,3% ich areału.

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

bory mieszane sosnowo-dębowe

(botanika leśna, fitosocjologia), zbiorowiska leśne w typie siedliskowym boru mieszanego z równorzędnym udziałem sosny oraz dębu w drzewostanie, należące do klasy Vaccinio-Piceetea, rzędu Piceetalia excelsae i związku Dicrano-Pinion. W Polsce wyróżnia się dwa zespoły – kontynentalny bór mieszany Querco roboris-Pinetum (W.Mat. 1981) J.Mat. 1988 i subborealny bór mieszany Serratulo-Pinetum  (W.Mat. 1981) J.Mat. 1988. Zasięg pierwszego obejmuje głównie rejony centralne i wschodnie, natomiast drugiego – tylko wschodnią, a zwłaszcza północno-wschodnią część kraju. Gleby zbudowane są przeważnie z piasków i żwirów pochodzenia wodnego, wodnolodowcowego lub lodowcowego (sandry, piaski rzeczne, tarasów akumulacyjnych, piaski akumulacji lodowcowej z głazami, piaski i żwiry ozów lub moreny czołowej itp.). Drzewostan kontynentalnego boru mieszanego składa się zwykle z sosny i dębu szypułkowego (rzadziej szypułkowego) z domieszką brzozy brodawkowatej, graba i osiki. W warstwie krzewów częste są: jarzębina, kruszyna i leszczyna, a w zielnej – siódmaczek leśny, konwalijka dwulistna, pszeniec zwyczajny, kosmatka owłosiona, trzcinnik leśny, kostrzewa owcza, borówka czarna i brusznica oraz orlica. Warstwę mszystą tworzą: rokietnik pospolity, widłoząb falisty, gajnik lśniący i płonnik strojny. W subborelanym borze mieszanym, zwłaszcza na obszarze północno-wschodniej Polski ważnym komponentem drzewostanu jest świerk. W bogatej warstwie runa najliczniejszy udział mają: borówka czarna, trzcinnik leśny, konwalijka dwulistna, malina kamionka, konwalia majowa, poziomka pospolita i brusznica.

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

bory mieszane świerkowo-jodłowe

(botanika leśna, fitosocjologia), zbiorowiska leśne regla dolnego z udziałem świerka i jodły w drzewostanie z klasy Vaccinio-Piceetea, rzędu Piceetalia excelsae i związku Piceion excelsae. Wyróżnia się dwa zespoły – dolnoreglowy bór świerkowo-jodłowy o nazwie naukowej Abieti-Piceetum W.Mat. 1967 oraz karpacki bór mieszany świerkowo-jodłowy – Galio-Piceetum J.Mat. 1977. Pierwszy z nich występuje w Sudetach i Karpatach. W warunkach naturalnych zasiedla najczęściej płaskie terasy, lokalne wyniesienia i wierzchowiny utworzone z dużych krzemianowych bloków skalnych pokrytych kwaśnymi i ubogimi glebami o znacznej predyspozycji na proces bielicowania. W przypadku chłodnych den ostro wciętych dolin potoków występowanie tego zespołu związane jest z lokalnym zróżnicowaniem warunków termicznych. Jest wysoce prawdopodobne że część fitocenoz ma charakter antropogeniczny, związany z uprawą świerka i jodły na siedliskach kwaśnej buczyny. Odrębność tego zespołu w stosunku do świerczyn górnoreglowych wyraża się poprzez występowanie w borze mieszanym grupy gatunków dolnoreglowych, przy braku roślin subalpejskich. Warstwę zielna tworzą najczęściej: borówka czarna, śmiałek pogięty, szczawik zajęczy oraz trzcinnik owłosiony (w Sudetach). Wśród mchów dominują: płonnik strojny, widłoząb miotłowy i rokiet pospolity. Karpacki bór mieszany świerkowo-jodłowy wykazuje nawiązania florystyczne do zbiorowisk lasów jodłowych ze związku Fagion sylvaticae i występuje na specyficznych siedliskach regla dolnego Karpat, na podłożu wapiennym lub krzemianowo-wapiennym. Przy pewnych podobieństwach do zespołu poprzedniego, zwłaszcza w składzie drzewostanu, odróżnia się od niego występowaniem większej liczby gatunków charakterystycznych dla zbiorowisk lasów liściastych, takich jak: buk, przenęt purpurowy, gajowiec żółty, fiołek leśny, żywiec gruczołowaty, zerwa kłosowa i wierzbownica górska.  

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt