Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
G
Ilość znalezionych haseł: 685

Gleba jako fizyczne i chemiczne środowisko życia

glin – Al, glin wymienny w glebie

(Gleboznawstwo leśne), (aluminium, Al) → pierwiastek chemiczny, metal występujący na III, bardzo rzadko również na I i II stopniu utlenienia. W stanie czystym powoli utlenia się na powietrzu. Glin, podobnie jak krzem, nie jest pierwiastkiem niezbędnym dla życia roślin, a w dużych ilościach może być toksyczny dla żywych istot. Powszechnie występuje w glinokrzemianach i poprzez ich → wietrzenie staje się składnikiem zwietrzelin, a następnie gleb. Posiada duże znaczenie w kształtowaniu kwasowości gleb. W mineralnej części kwaśnych gleb leśnych glin jest dominującym kationem wymiennym (forma ekstahowana w 1M KCl). Poczynając od pH około 5,2 udział wymiennego Al wzrasta, osiągając kulminację (prawie 70 % efektywnej kationowej pojemności wymiennej przy pH około 4,5, a następnie ponownie się zmniejsza. Wykazano istnienie mechanizmu łączącego pH z zawartością glinu wymiennego. Uznaje się, że zawartość wymiennego glinu wzrasta wraz z malejącym pH. Zakwaszanie gleby pod drzewostanami iglastymi nie pogarsza warunków wzrostu drzew w lesie poprzez samo zwiększenie potencjalnej toksyczności Al3+ w roztworze glebowym. Miarą toksyczności jest iloraz Ca2+/Al3+. Krytyczną wartością tego ilorazu jest 1. Iloraz Ca2+/Al3+ poniżej 1 jest uważany za szkodliwy dla korzeni roślin, a powyżej 1 - jako niekszkodliwy. Zawartość wapnia Ca2+ ekstrahowanego w 1M octanie amonu i glinu wymiennego (nazywanego też glinem ruchomym) Al3+ w glebach leśnych wielu profill gleb prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski.

Zobacz więcej...

Podstawowe pojęcia z zakresu ekologii

globalne ocieplenie

(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), [łac. globus = okrągła bryła, sfera], wzrost temperatury na Ziemi w wyniku zatrzymywania przez gazy cieplarniane odbitego od globu promieniowania podczerwonego (promieniowanie długofalowe o długości fali 4–80 mm). Jest zagrożeniem wynikającym z nasilenia się efektu cieplarnianego, będącego rezultatem nadmiernej koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze. Szacuje się, że od 1795 zawartość dwutlenku węgla w atmosferze zwiększyła się o 25% objętości, podtlenku azotu wzrosła o 10%, dwukrotnie też podniosła się koncentracja metanu oraz pojawiły się freony. Obliczono na tej podstawie, że temperatura powierzchni Ziemi powinna się podnieść o 0,8–2,6°C. Dlatego że oceany spowalniają ten proces, nie występuje on jeszcze w takim nasileniu. Przewidywanymi skutkami globalnego ocieplenia są: wzrost średniej temperatury powietrza, topnienie lodowców na biegunach Ziemi, podniesienie się poziomu mórz i oceanów, zalanie wielu obszarów położonych na małej wysokości bezwzględnej, zwiększenie ilości opadów na Ziemi, przesunięcie się stref klimatycznych ku biegunom, zmiany cyrkulacji lokalnych i wielkoskalowych prądów powietrznych nad powierzchnią kuli ziemskiej. Nowe warunki klimatyczne wywołają też liczne klęski żywiołowe, jak np. huragany, cyklony, tornada, powodzie, susze, lawiny. Na skutek niedostosowania zginie wiele gatunków roślin i zwierząt. Pojawi się też wiele chorób związanych z gorącym klimatem. Skutki globalnego ocieplenia można będzie także zauważyć w gospodarce człowieka, głównie w rolnictwie.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt