Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
G
Ilość znalezionych haseł: 685

Uboczne użytkowanie lasu

grzyby

(uboczne użytkowanie lasu), grupa organizmów o heterotroficznym (cudzożywnym) sposobie odżywiania, nie zawierających chlorofilu. Mogą one odżywiać się rozkładając żywe tkanki innych organizmów (g. pasożytnicze), poprzez rozkład martwej materii organicznej (saproby) lub przez symbiozę z korzeniami roślin (g. mikoryzowe). W dziedzinie użytkowania lasu pojęcie "grzyby" utożsamia się z owocnikami grzybów wielkoowocnikowych, tj. o dużych, dobrze widocznych owocnikach, zaliczanych do typu podstawkowych lub workowych, z których liczne jadalne gatunki stanowią przedmiot pozyskania. W Polsce występuje w stanie dzikim około 4,5 tys.gatunków wielkoowocnikowych. Dzielą się one, w zależności od przydatności do spożycia na: jadalne (w tym warunkowo jadalne), niejadalne i trujące. W skład świeżych owocników wchodzi ok. 90% wody, 2 - 4% związków azotowych (w tym białek), 2 - 5% węglowodanów (w tym polisacharyd chityna), tłuszcze - do 1%, liczne makro- i mikroelementy, witaminy i prowitaminy (przede wszystkim karoteny, wit. B1, B2, D, E, K i PP), a ponadto liczne enzymy, barwniki, związki aromatyczne oraz alkaloidy i glikozydy, nadające niektórym gatunkom właściwości trujące. Zbiór grzybów stanowi atrakcyjny element rekreacji, ale też źródło dochodów z ich sprzedaży. Pojawy owocników charakteryzują się sezonowością i zmiennością urodzaju. Jako surowiec są bardzo nietrwałe, stąd też często suszy się je lub stosuje inne sposoby utrwalania.

Zobacz więcej...

Podstawowe pojęcia z zakresu ekologii

grzyby

(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), organizmy heterotroficzne niezawierające w komórkach chloroplastów, gromadzące jako materiał zapasowy glikogen. Obejmują organizmy o zróżnicowanej budowie. Większość z nich ma ciało zbudowane z nitkowatych strzępek tworzących grzybnię. U grzybów wyższych strzępki tworzą zwartą strukturę, tzw. pseudotkankę. Występują we wszystkich strefach klimatycznych kuli ziemskiej, zarówno w środowisku wodnym, jak i lądowym. Wiele z nich wykazuje specyficzne wymagania siedliskowe, rozwijając się tylko w określonych warunkach. Większość toleruje szeroki zakres temperatur otoczenia, tylko niektóre są stenotermami (np. Mucor miehei rozwija się tylko w temperaturze 30°C). Znane są g. termofilne (np. Talaromyces emersonii żyjący w temperaturze 35–55°C) oraz kriofilne (np. Chionaster wchodzący w skład krioplanktonu). Nie wymagają do życia światła, natomiast potrzebują dużej wilgotności powietrza i podłoża. Są heterotrofami odżywiającymi się martwą (saprofity) i żywą (pasożyty) materią organiczną. Spotyka się je w glebie, ściółce leśnej, na martwych szczątkach roślin i zwierząt, wydzielinach roślin, odchodach zwierzęcych oraz w organizmach żywych. Niektóre grzyby żyją w symbiozie z innymi organizmami, np. z roślinami wyższymi (mikoryza), glonami (porosty). Grzyby są ważnym ogniwem w obiegu materii (w ekosystemach stanowią poziom reducentów), użyźniają glebę, wywołując choroby, spełniają funkcję regulatora liczebności populacji wielu gatunków roślin i zwierząt. Mają też ważne znaczenie dla gospodarki człowieka, m.in.: stanowią przysmak kulinarny, biorą udział w fermentacji alkoholowej, dostarczają leków (np. penicylinę), mają zastosowanie w piekarnictwie. Wywołują też szkody: przyczyniają się do psucia produktów żywnościowych, niszczenia budynków, drewna, skór, tkanin, powodują choroby roślin i zwierząt hodowlanych, zmniejszając ich wartość produkcyjną, a także choroby człowieka.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

grzyby dopuszczone do obrotu

(uboczne użytkowanie lasu), rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 maja 2011 r. określa wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych i artykułów spożywczych zawierających grzyby; wykaz przetworów grzybowych dopuszczonych do obrotu; organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwe do nadawania i pozbawiania uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy oraz warunki i tryb uzyskiwania tych uprawnień; wykaz prac, przy których powinny być zatrudnione osoby posiadające uprawnienia klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy. Zgodnie z tym rozporządzeniem, wszystkie grzyby, które są wprowadzane do obrotu handlowego – zarówno świeże, jak i w postaci przetworów – muszą posiadać atest grzyboznawcy (lub – w przypadku grzybów świeżych – klasyfikatora grzybów). Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu aktualnie obejmuje 44 pozycje (gatunki lub rodzaje), które wymieniono poniżej. 1) boczniak ostrygowaty — Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm.; 2) borowik szlachetny (prawdziwek wszystkie odmiany) — Boletus edulis Bull.; 3) czubajka kania — Macrolepiota procera (Scop.) Singer; 4) gąska zielonka (zielona) — Tricholoma equestre (L.) P. Kumm.; 5) kolczak obłączasty — Hydnum repandum L.; 6) koźlarz babka (wszystkie odmiany) — Leccinum scabrum (Bull.) Gray; 7) koźlarz czerwony (wszystkie odmiany) — Leccinum rufum (Schaeff.) Kreisel; 8) koźlarz grabowy — Leccinum pseudoscabrum (Kallenb.) Šutara; 9) lejkowiec dęty — Craterellus cornucopioides (L.) Pers.; 10) lejkówka wonna — Clitocybe odora (Bull.) P. Kumm.; 11) łuskwiak nameko — Pholiota nameko (T. Itô) S. Ito et S. Imai; 12) łuszczak zmienny — Kuehneromyces mutabilis (Schaeff.) Singer et A. H. Sm., pochodzący wyłącznie z uprawy; 13) maślak pstry — Suillus variegatus (Sw.) Kuntze; 14) maślak sitarz — Suillus bovinus (Pers.) Roussel; 15) maślak ziarnisty — Suillus granulatus (L.) Roussel; 16) maślak zwyczajny — Suillus luteus (L.) Roussel; 17) maślak żółty — Suillus grevillei (Klotzsch) Singer; 18) mleczaj późnojesienny (jodłowy) — Lactarius salmonicolor R. Heim et Leclair; 19) mleczaj rydz — Lactarius deliciosus (L.) Gray; 20) mleczaj smaczny — Lactarius volemus (Fr.) Fr.; 21) mleczaj świerkowy — Lactarius deterrimus Gröger; 22) opieńka miodowa — Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm.; 23) piaskowiec kasztanowaty — Gyroporus castaneus (Bull.) Quél.; 24) piaskowiec modrzak — Gyroporus cyanescens (Bull.) Quél.; 25) pieczarka dwuzarodnikowa (ogrodowa) — Agaricus bisporus (J.E. Lange) Imbach, z  wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 26) pieczarka lśniąca — Agaricus silvaticus Schaeff ., z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 27) pieczarka ogrodowa — Agaricus hortensis Pers., z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 28) pieczarka polna — Agaricus campestris L.,z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 29) pieczarka miejska (szlachetna) — Agaricus bitorquis (Quél.) Sacc., z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 30) pieczarka zaroślowa — Agaricus silvicola (Vittad.) Peck, z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poróżowiały; 31) pieprznik jadalny (kurka) — Cantharellus cibarius Fr.; 32) płachetka kołpakowata — Rozites caperatus (Pers.) P. Karst.; 33) pochwiak wielkopochwowy (pochwiasty) — Volvariella volvacea (Bull.) Singer; 34) podgrzybek brunatny — Xerocomus badius (Fr.) Kühner; 35) podgrzybek zajączek — Xerocomus subtomentosus (L.) Quél.; 36) podgrzybek złotawy — Xerocomus chrysenteron (Bull.) Quél.; 37) trufla czarnozarodnikowa — Tuber melanosporum Vittad.; 38) trufla letnia — Tuber aestivum (Wulfen) Spreng.; 39) trufla zimowa — Tuber brumale Vittad.; 40) trzęsak morszczynowaty — Tremella fuciformis Berk.; 41) twardziak (Shii-take) — Lentinus edodes (Berk.) Singer; 42) twardzioszek przydrożny — Marasmius oreades (Bolton) Fr.; 43) ucho bzowe — Hirneola auricula-judae (Bull.) Berk.; 44) uszak gęstowłosy (grzyby mun) — Auricularia polytricha (Mont.) Sacc.  

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt