Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 12

Drzewa i krzewy

kalina

(botanika leśna, drzewa i krzewy leśne), (Viburnum) rodzaj z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae) obejmujący około 150 gatunków na półkuli północnej. W Polsce jeden, a być może dwa gatunki. Kalina koralowa (Vibornum opulus L.). Krzew do 5 m wysokości. Pędy 6-kanciaste, jasnoszare lub czerwonawe, nagie. Pąki okryte 2 łuskami, osadzone na trzonkach; liściowe jajowate i spłaszczone do strony pędu, kwiatowe większe, buławkowate, ostro zakończone. Liście 5-12 cm długości, w zarysie okrągławe, z 3-5 zębatymi klapami. Blaszki po spodniej stronie nieznacznie owłosione. Na ogonkach gruczołki (miodniki pozakwiatowe). Kwiaty zróżnicowane na mniejsze, płodne wewnątrz kwiatostanów, oraz większe, płonne na obwodzie. Kwitnie w maju-czerwcu. Owoce (pestkowce) czerwone, utrzymujące się na krzewach zwykle aż do wiosny następnego roku. Występowanie – prawie cała Europa, z wyjątkiem północnej Skandynawii i rejonów najbardziej południowych, oraz północna Turcja, Kaukaz i Syberia. W Polsce na całym obszarze, w górach do ok. 1100 m n.p.m. (Bieszczady). Żyzne i wilgotne siedliska lasów liściastych. Grądy, łęgi, olsy oraz zbiorowiska zaroślowe. Gatunek podlegający ochronie częściowej. Kalina hordowina (Vibornum lantana L.). Krzew do 4 m wysokości Pędy grube, w części górnej nieco kanciaste, o długich międzywęźlach, pokryte gęstym szarym kutnerem złożonym z gwiazdkowatych włosków, podobnie jak inne części wegetatywne i generatywne. Pąki na trzonkach, bezłuskie; liściowe w postaci zredukowanych listków, kwiatowe kształtu grzybkowatego z wyraźnym zawiązkiem kwiatostanu; jedne i drugie okryte kutnerem. Liście 5-12 cm długości, jajowatoeliptyczne, na brzegach drobno i gęsto ząbkowane. Blaszki grube, z wierzchu ciemnozielone, nagie i pomarszczone, od spodu z szarym kutnerem. Kwitnie w maju-czerwcu. Owoce (pestkowce) przed dojrzeniem czerwone, później czarne. Występowanie – zachodnia, południowa i środkowa Europa, północno-zachodnia Afryka oraz Azja Mniejsza i Kaukaz. Zarośla krzewów na nasłonecznionych, suchych zboczach skalistych. W Polsce stanowiska prawdopodobnie naturalne tylko w Masywie Śnieżnika oraz w Pieninach Centralnych.

Zobacz więcej...

Płazy i gady

kumak górski

(zoologia leśna, płazy), (łac. Bombina variegata) gatunek z rodziny kumakowatych Bombinatoridae. Niewielki płaz, o długości ciała 2,5-5,5 cm (najczęściej 4-5cm). Bardzo podobny do kumaka nizinnego, ale tułów ma bardziej zwarty, kończyny tylne mocniejsze, błony pławne lepiej rozwinięte. Skóra bardziej chropowata, pokryta dużymi szorstkimi brodawkami ze zrogowaciołymi kolcami na końcach. Skóra na spodniej części ciała jest gładka. Grzbiet oliwkowy lub szarobrązowy z małymi, ciemnymi, symetrycznie rozłożonymi plamkami. Spód ciała ubarwiony kontrastowo (ubarwienie ostrzegawcze), jaskrawe plamy są koloru żółtego lub cytrynowożółtego. Plamy zlewają się ze sobą, ale układ i stopień łączenia się plam są indywidualnie zmienne. Łącznie powierzchnia żółtych plam jest większa niż powierzchnia pomarańczowych plam u kumaka nizinnego i zajmuje większą część spodu ciała. Źrenice sercowate. Występuje w Karpatach do wysokości 1600 m n.p.m.i na pogórzu od wysokości 250 m n.p.m. (niżej występuje kumak nizinny). Zasiedla małe płytkie zbiorniki okresowe o mętnej wodzie, naturalne niewielkie stawy, rowy przydrożne, kałuże, koleiny. Częściej niż kumak nizinny spotykany na lądzie. Aktywny wieczorem. Pokarm głównie lądowy. W pokarmie: chrząszcze, pluskwiaki, błonkówki, pająki, dżdżownice, ślimaki, mrówki, rzadko organizmy wodne. Zimuje na lądzie, od września-października. Głos cichy, rezonatory nie występują. Ampleksus pachwinowy. Gody przedłużone. Rozwój jaj 10-12 dni. Ściśle chroniony, objęty ochroną czynną. Wymieniony w II załączniku Konwencji Berneńskiej oraz w II i IV załączniku Dyrektywy siedliskowej. Według kategorii IUCN gatunek najmniejszej troski.

Zobacz więcej...

Gleba jako fizyczne i chemiczne środowisko życia

kwaśne deszcze

(Gleboznawstwo leśne), opady atmosferyczne o odczynie kwaśnym. Sprawcą kwaśnego odczynu opadów są kwasy wytworzone w reakcji wody z tlenkami siarki, azotu, z siarkowodorem, dwutlenkiem węgla, chlorowodorem wyemitowanymi do atmosfery w procesach spalania paliw, a także czynników naturalnych jak wybuchy wulkanów, wyładowania atmosferyczne i inne czynniki naturalne. W węglu i innych paliwach są obecne związki siarki, które w procesie spalania stają się tlenkami. Wyrzucone do atmosfery z dymem przez komin wchodzą w reakcje z parą wodną tworząc kwas siarkowy - sprawcę zakwaszenia. Drugim po siarce sprawcą kwaśnych deszczy jest azot. Źródłem związków azotu są: spalanie paliw tak jak w przypadku siarki, pojazdy silnikowe, a także intensywne rolnictwo. Mechanizm jest bardzo podobny do siarki, z tym że głównym sprawcą zakwaszenia jest kwas azotowy powstający z utleniania związków azotu. W lasach skutki kwaśnych deszczy są groźne dla roślin. Objawia się to w formie uszkodzeń igieł i liści drzew, także uszkodzeń różnych tkanek z negatywnymi konsekwencjami dla stanu fizjologicznego roślin. Ważnym dla lasu oddziaływaniem kwaśnych deszczy jest zakwaszenie gleby. Skutkuje to zwiększonym stopniem rozpuszczalności składników pokarmowych, co prowadzi do ich przyspieszonego ługowania i zmniejszenia puli dostępnej dla roślin. Równocześnie zwiększa się zawartość glinu. Powoduje to uszkodzenie korzeni i flory grzybów mikoryzowych, co z blokadą fosforu prowadzi do niedożywienia roślin. Osłabione drzewa są atakowane przez owady i pasożytnicze grzyby. Rozwiązaniem zmniejszającym problem kwaśnych deszczy jest odsiarczanie paliw i spalin, a także rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych (np. energia wiatru, energia geotermalna, elektrownie wodne, energetyka słoneczna) oraz energetyki jądrowej.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt