Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
P
Ilość znalezionych haseł: 1857

Uboczne użytkowanie lasu

pieprznik jadalny

(uboczne użytkowanie lasu), Cantharellus cibarius Fr. - jeden z najchętniej zbieranych grzybów leśnych, znany pod wieloma nazwami: kurka, liszka, łasiczka, lepiecha, kurza nóżka, kurza stopka, stągiewka i in. Występuje od maja do połowy listopada w różnych typach lasów. Grzyb bardzo pospolity; owocniki pojawiają się często gromadnie, najczęściej w towarzystwie sosen, świerków, dębów i grabów. Owocniki mają kształt lejkowaty; górna cześć ma średnicę 1 - 7 cm. Bardzo charakterystyczna jest jaskrawa barwa: od żółtej do pomarańczowej, intensywniejsza w czasie wilgotnej pogody. Kapelusz jest nagi, matowy, brzeg kapelusza podwinięty, u starych okazów nieregularny i często postrzępiony. Hymenofor ma postać dość grubych, żylastych, nieregularnych fałd (listewek), zbiegających na trzon, często rozwidlonych. Trzon tylko trochę jaśniejszy od kapelusza, w górze rozszerzony, pełny, wysokości 3 – 6 cm. Miąższ jest bardzo zwarty i jędrny, białawy. Zapach jest charakterystyczny, jakby owocowy, smak łagodny do ostrawego (stąd nazwa pieprznik). Jest to bardzo smaczny grzyb jadalny, ale dość twardy i ciężko strawny. Nie nadaje sie do suszenia - poza tym, może być przyrządzany i przetwarzany na wszelkie sposoby. Jest dopuszczony do obrotu handlowego i przetwórstwa. Pod względem gospodarczym jest jednym z najważniejszych gatunków grzybów jadalnych w Polsce, pod względem wielkości eksportu – najważniejszym. Wynika to nie tyko z jego walorów smakowych, ale także z faktu, że owocniki są stosunkowo trwałe (a więc dobrze znoszą transport) i prawie w ogóle nie ulegają zaczerwieniu.

Zobacz więcej...

Uboczne użytkowanie lasu

pieprznik trąbkowy

(uboczne użytkowanie lasu), Cantharellus tubaeformis Fr.: Fr. - niepozorny grzyb, występujący w lasach iglastych, mieszanych i liściastych, na kwaśnych glebach, zwykle w wilgotniejszych miejscach, najczęściej pod świerkami, również pod jodłami i sosnami. Owocniki pojawiają się niezbyt często, ale gromadnie, niekiedy masowo, od lipca do listopada, częściej jesienią niż latem. Kapelusz ma średnicę 2 - 6 cm, jest żółtobrązowy do szarobrązowego. Cały owocnik ma budowę lejkowatą lub trąbkowatą, z trzonem pustym od góry do samej nasady. Górna powierzchnia jest gładka lub pokryta drobnymi łuseczkami czy też kosmkami. Brzeg kapelusza jest początkowo podgięty, u starszych osobników wywinięty do góry, silnie pofałdowany, kędzierzawy. Hymenofor ma postać rzadkich, szerokich, nieregularnych, rozwidlających się i zbiegających po trzonie listewek  koloru w młodości szarożółtego, z czasem szarobrązowego. Listewki są barwą wyraźnie odgraniczone od trzonu. Trzon ma długość 4 - 6 cm; jest gładki, dość wysmukły, szarożółty, ku podstawie bardziej żółtawy, często spłaszczony. Miąższ jest cienki, włóknisty, bez wyraźnego zapachu, o łagodnym smaku. Grzyb ten, choć jest spokrewniony z kurką i również smaczny, z powodu niepozornego wyglądu jest wyjątkowo rzadko zbierany. Warto go polecić, ponieważ czasami występuje masowo, jest łatwy do oznaczenia (listewki, trąbkowaty kształt) i nigdy nie ulega zaczerwieniu. Jest dobrym grzybem domieszkowym, można go dusić, smażyć, marynować, a nawet – w przeciwieństwie do kurki – nadaje się do suszenia.

Zobacz więcej...

Rośliny zielne

pierwiosnek

(botanika leśna, rośliny zielne), Primula – rodzaj z rodziny Primulaceae (pierwiosnkowate) liczący około 400 gatunków, w większości górskich, występujących w Eurazji, północno-wschodniej Afryce oraz w Ameryce Południowej. W Polsce 7 gatunków (w tym 2 wymarłe), z których 2 są dość częstymi roślinami na terenach leśnych. Pierwiosnek lekarski (Primula  veris L.) – bylina dorastająca do 40 cm wysokości, o liściach zebranych w różyczkę, jajowatych lub podłużnych, charakterystycznie pomarszczonych, na brzegu falistych, karbowanoząbkowanych, spodem delikatnie owłosionych. Kwiaty w baldaszkowatych kwiatostanach osadzonych na szczycie bezlistnej łodygi. Kielich  luźno otaczający rurkę korony, dzwonkowaty i rozdęty, z ostrymi łatkami. Korona złocistożółta z 5 pomarańczowymi plamkami w gardzieli. Gatunek charakterystyczny dla ciepłolubnych zbiorowisk zaroślowych i leśnych z rzędu Quercetalia pubescentis. Często występuje także w murawach kserotermicznych i na łąkach. Pierwiosnek wyniosły [Primula elatior (L.) Hill] ma kwiaty bladożółte z pomarańczowym pierścieniem w gardzieli oraz kielich ściśle przylegający do rurki korony. Jest rośliną pospolitą na południu Polski, zwłaszcza w górach, natomiast rzadką w środkowej części kraju, np. w Wielkopolsce. Nie występuje w regionach północnych. Gatunek charakterystyczny dla zbiorowisk z rzędu Fagetalia sylvaticae, stosunkowo najczęściej rośnie w górskich lasach łęgowych. Ponadto w górach jest częstym składnikiem wilgotnych łąk oraz ziołorośli.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt