Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
P
Ilość znalezionych haseł: 1857

Las jako zjawisko geograficzne

piętro regla dolnego

(Ekologia lasu, las jako zjawisko geograficzne),zwane krainą buka, rozciąga się szerokim pasem w średnich położeniach górskich do wysokości bezwzględnej 1000-1250 m n.p.m. Typowym zespołem tego piętra jest buczyna karpacka i sudecka, występujące nieraz jako lity drzewostan bukowy, częściej jednak z domieszką jodły i świerka. W dolnej części regla dolnego rozpościera się zazwyczaj pas typowego Fagetum z bardzo dynamicznym bukiem, reprezentowanym we wszystkich warstwach roślinnych. Oprócz buka występują tu domieszki jaworu, wiązu górskiego, jesionu i osiki, a z iglastych jodły, świerka i modrzewia. Nieco wyżej, w chłodniejszej partii dolnego regla wraz z bukiem występuje już liczniej jodła, tworząc większe skupienia albo całe drzewostany ze świerkiem lub bez świerka. Jeszcze wyżej, w pasie przejściowym do regla górnego, buk staje się domieszką lub wchodzi pod okap drzewostanu, a na pierwsze miejsce pod względem udziału wkracza świerk, tworząc już liczne drzewostany lite, co najwyżej z domieszką jodły. Człowiek bardzo silnie przekształcił lasy piętra Fagetum, eliminując na przełomie XVIII i XIX wieku mało ceniony wówczas buk na rzecz cennych gatunków iglastych, głównie świerka. Dlatego w piętrze regla dolnego dominują obecnie lite świerczyny i jedliny, a pozostałości buczyn sudeckich czy karpackich chronione są jako zabytki przyrody w postaci rezerwatów ścisłych lub częściowych.

Zobacz więcej...

Las jako zjawisko geograficzne

piętrowy układ roślinności w górach

(Ekologia lasu, las jako zjawisko geograficzne), typ układu piętrowego zależy od położenia geograficznego i kierunku przebiegu pasma, wielkości zajętego przez nie obszaru, a także charakteru roślinności na terenach przyległych. W strefie zimnej - ponad piętrem tundry niżowej spotykamy niewiele od niej różną tundrę górską, a granica wiecznych śniegów i lodów przebiega bardzo nisko. W strefie umiarkowanej wilgotnej - niskie i średnie położenia górskie mają roślinność leśną, zróżnicowaną często (np. w Karpatach, Alpach czy na Kaukazie) na niższe piętro lasów liściastych i wyższe lasów szpilkowych, które tworzą tu górną granicę lasu. Powyżej rozciągać się może subalpejskie piętro kosych zarośli (np. z kosodrzewiną Pinus mugo [P. mughus] w Karpatach i Alpach, różanecznikiem Rhododendron caucasicum na Kaukazie lub kosą limbą Pinus pumila w górach wschodniej Azji. Tam, gdzie krzewów tego rodzaju brak, piętro przejściowe między lasem a bezdrzewną roślinnością wysokogórską mogą zajmować skarłowaciałe drzewa leśne (w Ameryce Północnej świerki i jodły: Picea mariana i Abies balsamea w północnych Appalachach, P. engelmannii i A. lasiocarpa, w Górach Skalistych). Wyżej rozciąga się piętro alpejskie z roślinnością murawową i krzewinkową, zbliżoną do hal i tundr arktycznych, a ponad nim piętro niwalne (wiecznych śniegów i lodowców). W górach obszarów suchych (np. w Atlasie Wysokim) istnieć mogą dwie granice lasu: dolna – kontynentalna, uwarunkowana niedostatkiem wody, i górna – uwarunkowana niedostatkiem ciepła; przy jeszcze niższych zasobach wodnych lasy przyjmują charakter widnego rzadkolesia lub też od podnóży gór aż po szczyty panują formacje bezdrzewne - stepowe (np. w Ałtaju Mongolskim) albo półpustynne. W strefie gorącej - lasy górskie graniczyć mogą od dołu z lasami niżowymi lub, w obszarach suchych – z formacjami bardziej kserofitycznymi, np. sawannowymi (jak na Kilimandżaro). Na wysokościach, na których następuje kondensacja chmur i mgieł, występują bogate w epifity lasy mgliste (np. formacja ceja na wschodnich stokach Andów), a ponad nimi – wysokogórskie zarośla, często z udziałem krzewów z rodziny Ericaceae. W szczególnie wilgotnych górach strefy równikowej ponad zaroślami rozciąga się piętro bardziej swoistej formacji paramo, utworzonej przez ogromne rośliny różyczkowe (rodzaj Espeletia w Andach, rodzaje Senecio i Lobelia w górach Afryki). Najwyższe położenia gór tropikalnych zajmują skąpe, niemal półpustynne formacje kseromorficznych traw i krzewinek, co wiąże się z gwałtownym spadkiem ilości opadów powyżej piętra kondensacji. Szczególną rolę odgrywają one w suchym wnętrzu Andów, gdzie określa się je nazwą puna.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt