Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Z
Ilość znalezionych haseł: 710

Historia i tradycja leśna

Zakład Badania Drzew i Lasu

(historia i tradycja leśna), Ustawa o Fundacji „Zakłady Kórnickie” została uchwalona przez Sejm RP 30 lipca 1925 r., a więc 10 miesięcy po śmierci Władysława Zamoyskiego. Punkt 6 w art. 2 tej ustawy potwierdzał wcześniejsze zamiary Fundatora i formułował cele przyszłej placówki naukowej: „Założenie i utrzymanie Zakładu badania, tak na stokach gór, jak i na równinach, wszystkiego, co wchodzi w zakres hodowli życia, ochrony i należytego wyzyskania wszelkiego rodzaju drzew, tak w kraju istniejących, jak zagranicznych, mogących się krajowi zdać, leśnych, ogrodowych, użytkowych, owocowych i ozdobnych, ich drewna, owoców, liści, soków. Piecza nad ogrodami Kórnickimi” (Ustawy..., 1933). Postanowienie to wzbudziło ogromne uznanie przyrodniczych środowisk naukowych w kraju. Wybitny uczony prof. Stanisław Sokołowski pisał: „[...] punkt 6 statutu ma niepospolitą doniosłość. Powstanie bowiem zakład dla badań naukowych z działu leśnictwa i dendrologji, w najobszerniejszym znaczeniu, zakład, w którym ześrodkowaną będzie praca naukowa i badawcza z tej dziedziny. W ten sposób stworzona została realna podstawa dla doświadczalnictwa leśnego i dendrologicznego [...]”. Specjalna komisja Kuratorium Fundacji pod przewodnictwem prof. Władysława Szafera dyskutowała w latach 1928 – 1930 nad projektem statutu i zakresem badań naukowych przyszłego Zakładu Badania Drzew i Lasu (taką nazwę dla powstającej placówki naukowej przyjęła komisja na wniosek prof. Władysława Szafera). Warto jednak nadmienić, iż w swym własnym projekcie, opublikowanym w 1928 r., Antoni Wróblewski proponował nazwę „Instytut Dendrologiczny w Kórniku”, z zapleczem w postaci arboretum, szkółek i lasu doświadczalnego na Zwierzyńcu. W jej Komisji wchodzili wybitni ówcześni botanicy i lesnicy, profesorowie: Włodzimierz Gorjaczkowski z SGGW, Jan Grochmalicki z Uniwersytetu Poznańskiego, Piotr Hoser (młodszy) z SGGW, Bolesław Hryniewiecki z Uniwersytetu Warszawskiego, Aleksander Kozikowski z Wydziału Lasowego Politechniki Lwowskiej, Zygmunt Mokrzecki z SGGW, Julian Rafalski z Uniwersytetu Poznańskiego, Stanisław i Marian Sokołowscy z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szymon Wierdak z Politechniki Lwowskiej. Mimo zakończenia prac komisji w 1931 r. formalne utworzenie Zakładu ciągle opóźniało się, choć już w 1928 r. ukazała się pierwsza publikacja naukowa finansowana przez Fundację „Zakłady Kórnickie”, a firmowana przez Zakład Badania Drzew i Lasu; była to monografia pt. „O górnej granicy lasu w Tatrach”. Autor tej publikacji, prof. Marian Sokołowski, reprezentował Fundację Kórnicką w 1929 r. na VII Kongresie IUFRO w Sztokholmie. Uchwała Kuratorium Fundacji z dnia 28 kwietnia 1933 r. powołała do życia Zakład Badania Drzew i Lasu z dniem 1 lipca tegoż roku. Zaprojektowana struktura nowego Zakładu obejmowała cztery działy: Dendrologii i Pomologii, Biologii Lasu, Techniczno-Leśny oraz Organizacyjno-Propagandowy. Zachowały się szczegółowe i programy badań, opracowane dla tych działów. Autorami statutów organizacyjnych i programów badań byli: dla Działu Dendrologii i Pomologii – dyr. A. Wróblewski oraz profesorowie P. Hoser i W. Gorjaczkowski, dla Działu Biologii Lasu – prof. S. Sokołowski, dla Działu Techniczno-Leśnego − prof. Julian Rafalski oraz dla Działu Organizacyjno-Propagandowego – prof. J. Rafalski i dyr. Antoni Wróblewski. Niestety, z powodów finansowych Fundacji, tylko Dział Dendrologii i Pomologii podjął realizację swoich zadań naukowych przez wybuchem II wojny światowej. Z dniem 1 marca 1945 roku, na mocy upoważnienia udzielonego przez tzw. rząd lubelski (PKWN), kierownictwo Zakładu Badania Drzew i Lasu objął inż. Stefan Białobok. Dekret nowych władz z 12 grudnia 1944 r. odebrał Fundacji Kórnickiej lasy, z których pochodziło około 60% jej dochodów. Mimo tej trudnej sytuacji, Stefan Białobok rozpoczął tworzenie zespołu pracowników naukowych i wydał pierwszy zeszyt nowego czasopisma naukowego – „Pamiętnik Zakładu Badania Drzew i Lasu”. Utworzył pierwszą Radę Naukową Zakładu w osobach profesorów: Wiktora Schramma i Konstantego Steckiego z Uniwersytetu Poznańskiego oraz Jana Ślaskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z powodu trudności finansowych, Fundacja Zakłady Kórnickie przekazała Zakład Badania Drzew i Lasu w dzierżawę na czas nieokreślony Ministerstwu Szkół Wyższych i Nauki. Rozporządzeniem z dnia 18 lipca 1951 r., z mocą od 1 marca 1950 roku Rada Ministrów usankcjonowała ten stan zmieniając nazwę placówki na Zakład Dendrologii i Pomologii w Kórniku, podległy temu ministerstwu. W 1952 roku Zakład wszedł w struktury nowopowstałej Polskiej Akademii Nauk, stając się jedną z czterech pierwszych placówek naukowych PAN. Dawny Zakład Badania Drzew i Lasu to dzisiaj Inmstytut Dendrologii PAN w Kórniku.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt