Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 166

Siedliskoznawstwo leśne

bory mieszane

(siedliskoznawstwo leśne), grupa średniożyznych uboższych typów siedliskowych lasu na oligo- i mezotroficznych glebach mineralych i organicznych (BMb); próchnica typu mor. Drzewostan tworzy zazwyczaj sosna I-II klasy bonitacji, dolnej warstwy drzewostanu (II piętra) zazwyczaj brak, bądź jest słabo rozwinięta i mogą w niej rosnąć świerk, dąb, buk lub jodła. W górach drzewostan tworzy świerk II-III kl. bonitacji. Podszyt dobrze rozwinięty o pokryciu do 50-80%, złożony jest z: kruszyny, dęba, świerka, buka, jodły, jałowca, jarzebiny; pojawia się w warstwie tej także słabo rozwinięta leszczyna. Runo dosyć bogate; tworzą między innymi: trzcinnik leśny Calamagrosis arundinacea, tomka wonna Anthoxanthum odoratum, jastrzębce Hieracium sp., borówka czarna i brusznica Vaccinium myrtillus i V. vitis-idaea, orlica pospolita Pteridium aquilinum; a także kostrzewa owcza Festuca ovina, śmiałek pogięty Deschampsia flexuosa. Nieliczne są gatunki lasów mieszanych - w tym: konwalia majowa Convallaria maialis, konwalijka dwulistna Maianthemum bifolium. Dobrze rozwinięta warstwa rozwinięta mszysta jest mniej widoczna niż w borach; rośnie w niej m.in.: płonnik strojny Polytrichum attenuatum (P. formosum), brodawkowiec jasnozielony Scleropodium purum i gajnik lśniący Hylocomnium splendens. W borach mieszanych bagiennych występują licznie torfowce Sphagnum sp. W końcu 2010 r. bory mieszane stanowiły 29,7% pow. ogólnej powierzchni leśnej kraju. Na obszarach w zarządzie w PGL LP - zajmowały 29,9% pow.; a w lasach prywatnych 31,3% ich areału.

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

bory mieszane sosnowo-dębowe

(botanika leśna, fitosocjologia), zbiorowiska leśne w typie siedliskowym boru mieszanego z równorzędnym udziałem sosny oraz dębu w drzewostanie, należące do klasy Vaccinio-Piceetea, rzędu Piceetalia excelsae i związku Dicrano-Pinion. W Polsce wyróżnia się dwa zespoły – kontynentalny bór mieszany Querco roboris-Pinetum (W.Mat. 1981) J.Mat. 1988 i subborealny bór mieszany Serratulo-Pinetum  (W.Mat. 1981) J.Mat. 1988. Zasięg pierwszego obejmuje głównie rejony centralne i wschodnie, natomiast drugiego – tylko wschodnią, a zwłaszcza północno-wschodnią część kraju. Gleby zbudowane są przeważnie z piasków i żwirów pochodzenia wodnego, wodnolodowcowego lub lodowcowego (sandry, piaski rzeczne, tarasów akumulacyjnych, piaski akumulacji lodowcowej z głazami, piaski i żwiry ozów lub moreny czołowej itp.). Drzewostan kontynentalnego boru mieszanego składa się zwykle z sosny i dębu szypułkowego (rzadziej szypułkowego) z domieszką brzozy brodawkowatej, graba i osiki. W warstwie krzewów częste są: jarzębina, kruszyna i leszczyna, a w zielnej – siódmaczek leśny, konwalijka dwulistna, pszeniec zwyczajny, kosmatka owłosiona, trzcinnik leśny, kostrzewa owcza, borówka czarna i brusznica oraz orlica. Warstwę mszystą tworzą: rokietnik pospolity, widłoząb falisty, gajnik lśniący i płonnik strojny. W subborelanym borze mieszanym, zwłaszcza na obszarze północno-wschodniej Polski ważnym komponentem drzewostanu jest świerk. W bogatej warstwie runa najliczniejszy udział mają: borówka czarna, trzcinnik leśny, konwalijka dwulistna, malina kamionka, konwalia majowa, poziomka pospolita i brusznica.

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

bory mieszane świerkowo-jodłowe

(botanika leśna, fitosocjologia), zbiorowiska leśne regla dolnego z udziałem świerka i jodły w drzewostanie z klasy Vaccinio-Piceetea, rzędu Piceetalia excelsae i związku Piceion excelsae. Wyróżnia się dwa zespoły – dolnoreglowy bór świerkowo-jodłowy o nazwie naukowej Abieti-Piceetum W.Mat. 1967 oraz karpacki bór mieszany świerkowo-jodłowy – Galio-Piceetum J.Mat. 1977. Pierwszy z nich występuje w Sudetach i Karpatach. W warunkach naturalnych zasiedla najczęściej płaskie terasy, lokalne wyniesienia i wierzchowiny utworzone z dużych krzemianowych bloków skalnych pokrytych kwaśnymi i ubogimi glebami o znacznej predyspozycji na proces bielicowania. W przypadku chłodnych den ostro wciętych dolin potoków występowanie tego zespołu związane jest z lokalnym zróżnicowaniem warunków termicznych. Jest wysoce prawdopodobne że część fitocenoz ma charakter antropogeniczny, związany z uprawą świerka i jodły na siedliskach kwaśnej buczyny. Odrębność tego zespołu w stosunku do świerczyn górnoreglowych wyraża się poprzez występowanie w borze mieszanym grupy gatunków dolnoreglowych, przy braku roślin subalpejskich. Warstwę zielna tworzą najczęściej: borówka czarna, śmiałek pogięty, szczawik zajęczy oraz trzcinnik owłosiony (w Sudetach). Wśród mchów dominują: płonnik strojny, widłoząb miotłowy i rokiet pospolity. Karpacki bór mieszany świerkowo-jodłowy wykazuje nawiązania florystyczne do zbiorowisk lasów jodłowych ze związku Fagion sylvaticae i występuje na specyficznych siedliskach regla dolnego Karpat, na podłożu wapiennym lub krzemianowo-wapiennym. Przy pewnych podobieństwach do zespołu poprzedniego, zwłaszcza w składzie drzewostanu, odróżnia się od niego występowaniem większej liczby gatunków charakterystycznych dla zbiorowisk lasów liściastych, takich jak: buk, przenęt purpurowy, gajowiec żółty, fiołek leśny, żywiec gruczołowaty, zerwa kłosowa i wierzbownica górska.  

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Mezoregion przyrodniczo-leśny Równiny Wołomińsko-Garwolińskiej

(siedliskoznawstwo leśne), Mezoregion (IV.14) w granicach mazowiecko-podlaskiej krainy przyrodniczo-leśnej o powierzchni ogólnej 2592 km2, z czego lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują 34%. Dominują krajobrazy naturalne peryglacjalne równinne i faliste, rzadko fluwioglacjalne równinne i faliste. Występują także niewielkie powierzchnie krajobrazów zalewowych den dolin – akumulacyjnych (głównie w części północnej wzdłuż meandrującej rzeki Bug). Mezoregion obejmuje dwie zdenudowane równiny znajdujące się na ternach które były objęte zasięgiem zlodowacenia warty. Dominują plejstoceńskie utwory geologiczne zlodowacenia środkowopolskiego: gliny zwałowe, piaski i żwiry lodowcowe – liczniejsze w części południowej (Równina Garwolińska), oraz piaski i żwiry sandrowe – głównie w części północnej (Równina Wołomińska). W zachodniej i północnej części mezoregionu zaznaczają się większe powierzchnie piasków, żwirów i mułków rzecznych zlodowacenia północnopolskiego oraz wyspowo piaski eoliczne, lokalnie w wydmach. Na wschód od Wołomina, między rzekami Rządza i Liwiec, znajduje się duża powierzchnia piasków i żwirów stożków napływowych, a także iłów interglacjału eemskiego, które wykorzystywane są w budownictwie. Krajobrazy roślinne mają postać mozaiki. Tworzą je: śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie południowomazowiecko-podlaskiej; bory, bory mieszane i grądy oraz śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie południowomazowiecko-podlaskiej w podwariancie z dużym udziałem łęgów jesionowo-olszowych i olsów. W okolicach miejscowości Tłuszcz występuje mała powierzchnia krajobrazu borów mieszanych i grądów. Lesistość mezoregionu jest średnia i wynosi 31%. Na tym terenie lasy tworzą małe i średnie kompleksy. W części północno-wschodniej znajduje się Puszcza Kamieniecka, a w części południowo-zachodniej – Lasy Celestynowsko-Garwolińskie. Lasy zajmują około 812 km2, z czego 40% jest w zarządzie RDLP w Warszawie (nadleśnictwa: Drewnica – bez cz. płn.-zach., Łochów – bez cz. płn.-zach., Mińsk – cz. zach., Celestynów – cz. wsch., i Garwolin – cz. płn.-zach.). W Lasach Państwowych dominują siedliska Bśw 34%, BMśw 17% oraz BMw 18% i LMw 7%. Gatunkiem panującym w drzewostanach jest sosna, która zajmuje 82%. Średni wiek drzewostanów wynosi 59 lat, a miąższość na 1/ha 203 m3. Lasy ochronne zajmują 58% pow.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Bory Tucholskie

(siedliskoznawstwo leśne), Bory Tucholskie to obszar leśny leżący w pomiędzy Miastkiem, Kościerzyną, Świeciem n/Wisłą , Tucholą i Czarnym; w granicach powiatów człuchowskiego, bytowskiego, chojnickiego, kościerskiego i starogardzkiego w województwie pomorskim oraz świeckiego, tucholskiego i bydgoskiego w województwie kujawsko-pomorskim. Szczególnie trudne jest przyjęcie (ustalenie) zachodniej granicy BT, bowiem ich obszar zlewa się z lasami Doliny Gwdy. Powierzchnia BT podawana w literaturze waha się od 117 tys. ha do 400-500 tys. ha (Boiński 1992, Kowalewski, 2002). Obszar leśny określany jako Bory Tucholskie obejmuje w całości lub w części tereny zaliczane regionalizacji fizycznogeograficznej do mezoregionów: Równiny Charzykowskiej (314.67), Borów Tucholskich – z wyj. cz. zach.(314.711), Wysoczyzny Świeckiej – cz. płn. (314.73), Doliny Brdy (314.72) i Pojezierza Krajeńskiego (314.69); oraz miejscami do mezoregionów przylegających. umowne granice DOL Bory Tucholskie wyznaczają miejscowości oraz obiekty liniowe: miejscowości: Miastko- droga nr - Sulęczyno – Kościerzyna – Skórcz – Warlubie – Dolna Grupa – Terespol Pomorski – Lniano- Serock – płd. obrzeża Bydgoszczy – wsch. i płn. obrzeża Tucholi - Potulice (leżące pomiędzy Nakłem a Bydgoszczą), południowe obrzeża: Bydgoszczy, płn. obrzeża Chojnic – Czarne – Miastko. W przyjętych granicach jest to obszar o powierzchni ogólnej około 580 tys. ha, w tym 360 tyś ha lasów. Są to głownie drzewostany sosnowe. Lasy liściaste i mieszane łącznie zajmują około 10% powierzchni. W granicach BT jest Park Narodowy Bory Tucholskie (pow. ogólna 4613 ha, tym 3936 ha (85%) lasów) oraz parki krajobrazowe o wysokiej lesistości: Tucholski , Wdecki , Wdzydzki i Zaborski. Jest wiele rezerwatów przyrody, wśród których do najcenniejszych należy rezerwat Cisy Saropolskie w Wierzchlesie. Najstarsza część tego obszaru chroniona jest od 1827 roku. Są obszary Natura 2000, w tym PLB 220009 Bory Tucholskie. Na omawianym terenie około 95% % terenów leśnych jest w zarządzie Lasów Państwowych Lasy państwowe są w zarządzie RDLP Gdańsk, nadleśnictw Kartuzy – obręb Wierzyca (cz. płd.-zach.), Lipusz- obręb Sulęczyno (cz. płd.),Lipusz, Dziemiany, nadleśnictwo Kościerzyna – obręb Kościerzyna (cz. zach.), obręb Bąk (cz. płn.), nadleśnictwo Kaliska – obręb Bartel Wielki (bez cz. płn.-wsch.), obręb Wirty (bez cz. płn.-wsch.), nadleśnictwo Lubichowo – obręby Osieczna, Lubichowo (bez cz. płn.-wsch.), obręb Drewniaczki , nadleśnictwa Osie – obręby Osie, Warlubie, nadleśnictwo Dąbrowa - obręby Dąbrowa, Laskowice, nadleśnictwo Trzebciny – obręby Sarnia Góra, Szarłata, nadleśnictwo Woziwoda – obręby Twarożnica, Woziwoda, nadleśnictwo Czersk – obręby Czersk, Giełdoń, nadleśnictwo Przymuszewo – obręby Przymuszewo, Laska, Rytel – obręb Klosnowo (cz. płn.), Rytel (cz. płn.), nadleśnictwo Tuchola – obręb Zalesie ,Świt (cz. wsch.), nadleśnictwo Zamrzenica – obręb Wierzchlas (bez cz. płd.- wsch.), Świekatówko – (cz. zach.), Zamrzenica (cz. wsch.), nadleśnictwo Różanna – obręb Różanna (bez cz. zach.), Stronno (bez cz. wsch.) oraz nadleśnictwo Żołędowo – obręb Żołędowo (cz. środkowa). RDLP Szczecinek nadleśnictwo Bytów – obręb Bytów (cz. płd.) nadleśnictwo Osusznica – obręb Osusznica (bez cz. płn.), Sierżno (bez cz. płn.),Chociński Mły, nadleśnictwo Miastko – obręb Miastko (cz. płd.), nadleśnictwo Niedźwiady – obręb Niedźwiady, Przechlewo, Rudawa (bez cz. zach.), Czarne Człuchowskie – obręb Rzeczenica, Międzyborz (bez cz. zach.), nadleśnictwo Człuchów – obręb Polnica, Lipie (cz. płn.), Domisław (cz. płn.). Granice Borów Tucholskich próbował określić między innym Kowalewski (Kowalewski, 2002)

Zobacz więcej...

Jednostki klasyfikacji gleb

Gleby rdzawe

(Gleboznawstwo leśne), skałami macierzystymi gleb rdzawych są głębokie i odwapnione osady piasków i żwirów sandrowych, terasowych, zwałowych oraz lekkie zwietrzeliny granitów, gnejsów i bezwęglanowych gruboziarnistych piaskowców. Sporadycznie w skale macierzystej tych gleb mogą występować węglany. Gleby rdzawe mają dobrze wykształcony, czyli zróżnicowany na poziomy genetyczne profil. Pod poziomem próchnicznym O lub O i A występuje jednolicie rdzawy poziom diagnostyczny → sideric Bv (→ fotografia). Poziom ten jest bogatszy we frakcje pyłu i iłu od poziomu leżącego poniżej i stopniowo przechodzi w skałę macierzystą C. Morfologię gleb rdzawych można przedstawić poziomami: Ol–Ofh–A–Bv–BvC–C. Są to gleby lekkie, kwaśne w poziomach powierzchniowych, przechodzące w lekko kwaśne w głębszych poziomach, sporadycznie mogą być obojętne i zasadowe. Wydzielanie podtypów gleb rdzawych wraz z kryteriami przedstawia rysunek. Właściwości biogeochemiczne gleb rdzawych z nizin wyraźnie oddzielają je od gleb brunatnych z nizin i są porównywalne z lepszymi troficznie glebami bielicowymi (Atlas gleb leśnych Polski 2003). Najnowsze badania z zastosowanie obiektywnych narzędzi wykazały, że w obrębie gleb rdzawych można wyróżnić odmiany dystroficzne, oligotroficzne i mezotroficzne, a nawet sporadycznie – eutroficzne (Brożek S., Zwydak M., Lasota J. 2008. Liczbowy indeks troficznych odmian podtypów gleb bielicowych i rdzawych. Rocz. Glebozn. 59, 1, 7-17). W klasyfikacji siedliskowej są to więc bory, bory mieszane, lasy mieszane i lasy. Obiektywne podejście do diagnozowania odmian troficznych tych gleb umożliwia → SIG, Siedliskowy Indeks Glebowy. Odmiany dystroficzne gleb rdzawych to siedliska borów z potencjalną roślinnością sośnin (Leucobryo – Pinetum, Peucedano – Pinetum). Odmiany oligotroficzne gleb rdzawych to głównie uboższe warianty boru mieszanego z dębem bezszypułkowym (Quercetum petraeae – Pinetum) i acidofilne dąbrowy (Calamagrostio - Quercetum petraeae). Odmiany mezotroficzne gleb rdzawych odpowiadają acidofilnym lasom bukowo – dębowym (Fago-Quercetum petraea typicum), bogatszym wariantom boru mieszanego (Querco roboris - Pinetum typicum), acidofilnej dąbrowie (Calamagrostio - Quercetum petraeae). Eutroficzne odmiany gleb rdzawych to siedliska lasów z uboższymi wariantami grądów. Morfologię i pełną dokumentację tych gleb prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski i → Muzeum Gleb.

Zobacz więcej...

Rośliny zielne

gruszyczka

(botanika leśna, rośliny zielne), Pyrola – rodzaj z rodziny Pyrolaceae (gruszyczkowate) reprezentowany we florze Polski przez 4 gatunki zmimotrwałych bylin występujących w lasach. Gruszyczka zielonawa (Pyrola chlorantha Sw.) o zielonkawych kwiatach zebranych w krótkie, zwykle  2-8-kwiatowe grona. Działki kielicha szerokotrójkątne. Liście odziomkowe okrągławe lub odwrotniejajowate, długoogonkowe. Gatunek charakterystyczny dla związku Dicrano-Pinion obejmującego bory sosnowe. Gruszyczka mniejsza (Pyrola minor L.) – kwiaty białe lub różowawe, drobne, zebrane w gęste grona. Szyjka słupka osadzona prostopadle do zalążni, po przekwitnięciu krótsza od płatków i zalążni. Liście odziomkowe szerokoeliptyczne o ogonku krótszym od blaszki. Gatunek charakterystyczny dla klasy Vaccinio-Piceetea (bory sosnowe, świerkowe i jodłowe oraz zarośla kosodrzewiny). Gruszyczka średnia (Pyrola media Sw.) różni się od poprzedniej szyjką słupka osadzoną skośnie ku zalążni, dłuższą od płatków i zalążni po przekwitnieniu. Występuje w borach sosnowych i kwaśnych dąbrowach, głównie na zachodzie kraju. Gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia L.) ma liście duże (do 6 cm długości i 5 cm szerokości), okrągławe oraz kwiaty w długich gronach o koronie białej, szeroko rozwartej. Gatunek charakterystyczny dla klasy Vaccinio-Piceetea (bory sosnowe, świerkowe i jodłowe oraz zarośla kosodrzewiny). Uwaga. Z tego rodzaju wyłączono g. jednokwiatową i g. jednostronną. Pierwsza z nich jest obecnie zaliczana do rodzaju ortylia (Orthilia), a druga – do monezes (Moneses).  

Zobacz więcej...

Jednostki klasyfikacji gleb

arenosole

(gleboznawstwo leśne), gleby słabo wykształcone, wytworzone z piasków wydmowych i ze zwydmionych piasków wodnolodowcowych, o składzie granulometrycznym piasków luźnych i odczynie kwaśnym w powierzchniowych poziomach. Oprócz słabo lub normalnie wykształconego poziomu próchnicznego, nie wykazują lub wykazują słabe zróżnicowanie na poziomy genetyczne. Mogą posiadać niektóre cechy słabo wykształconego poziomu → (proto)albic) i (proto)spodic, których obecność lub brak w profilu, jak również miąższość poziomu próchnicznego są podstawą wydzielania podtypów arenosoli (→ rysunek). Piasek o cechach skały macierzystej występuje na głębokości 50 cm lub płycej. Są to wiec gleby płytkie, chociaż piasek jako skała macierzysta może być bardzo głęboki, nawet do kilkunastu i więcej metrów. Budowę arenosili przedstawć można poziomami: A–C. Arenosole najczęściej zaliczane są do odmian dystroficznych i oligotroficznych. W klasyfikacji siedliskowej są to bory i bory mieszane. W glebach o tak lekkim składzie granulometrycznym woda nie jest zatrzymywana, co warunkuje suche i świeże warianty uwilgotnienia siedlisk leśnych. Występują wyłącznie na nizinach, największe płaty w Krainie Bałtyckiej (Wybrzeże Słowińskie), ale małe fragmenty występują na całym Niżu Polskim. W takich warunkach glebowych tworzy się najczęściej siedlisko boru suchego, rzadziej świeżego. Występuje podzespół typowy nadmorskiego boru bażynowego (Empetro nigri - Pinetum typicum) i wariant z chrobotkiem, suboceaniczny bór swieży (Leucobryo – Pinetum), subkontynentalny bór świeży (Peucedano-Pinetum). Często są to tereny wydmowe nie objęte lasem, porastane np. wydmuchrzycą piaskową, piaskownicą zwyczajną. Morfologię i pełną dokumentację tych gleb prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski i → Muzeum Gleb. Załączona fotografia prezentuje fragment Słowińskiego Parku Narodowego, gdzie występują arenosole.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Mezoregion przyrodniczo-leśny Borów Dolnośląskich

(siedliskoznawstwo leśne), Mezoregion (V.2) w granicach śląskiej krainy przyrodniczo-leśnej; o powierzchni ogólnej 2506 km2, z czego lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują 68%. Dominują krajobrazy naturalne tarasów nadzalewowych – akumulacyjne, oraz zalewowych den dolin – akumulacyjne. Nieco mniejsze powierzchnie zajmują krajobrazy peryglacjalne równinne i faliste, rzadziej fluwioglacjalne równinne i faliste. Teren mezoregionu był w zasięgu zlodowacenia odry. Jest to przedpole moren czołowych znajdujących się w położonym na północy mezoregionie Wzgórz Dalkowskich. Dominują plejstoceńskie utwory geologiczne zlodowacenia środkowopolskiego (na małych obszarach także zlodowacenia północnopolskiego) – piaski, żwiry i mułki rzeczne oraz piaski i żwiry sandrowe. W południowej części mezoregionu występują duże obszary piasków i żwirów stożków napływowych. Piaski eoliczne, lokalnie w wydmach, pokrywają niewielkie obszary, liczniejsze w części południowo-wschodniej (na południe od Chocianowa). Duże piaszczyste obszary poprzecinane są dolinami rzecznymi oraz licznymi zagłębieniami wypełnionymi holoceńskimi piaskami, żwirami, madami rzecznymi, torfami i namułami. Przeważającym krajobrazem roślinnym są śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie wielkopolsko-łużyckiej. Spotyka się także niewielkie płaty krajobrazu ubogich dąbrów środkowoeuropejskich i grądów, a ponadto przy północno-wschodniej granicy mezoregionu – krajobrazu borów, borów mieszanych i grądów w podwariancie z dużym udziałem łęgów jesionowo-olszowych i olsów, oraz – przy granicy południowo-zachodniej – buczyn i ubogich dąbrów w odmianie śląskiej. Lesistość mezoregionu jest bardzo duża i wynosi 64%. Lasy tworzą rozległe kompleksy; zajmujące około 1595 km2. Całość jest w zarządzie RDLP w Zielonej Górze (nadleśnictwa: Wymiarki – cz. płn., Żagań – bez cz. zach., Szprotawa – cz. płd.,) oraz RDLP we Wrocławiu (nadleśnictwa: Ruszów, Świętoszów, Przemków, Chocianów – bez cz. wsch., Głogów – bez cz. płd.-wsch., Legnica – cz. płn.-wsch., Złotoryja – cz. płn., Bolesławiec – cz. płn., Węgliniec i Pieńsk – cz. płn.). W Lasach Państwowych dominują siedliska: Bśw - 42% i BMśw - 21%, oraz jest stosunkowo dużo BMw - 18% i Bw - 5%. Gatunkiem panującym w drzewostanach jest sosna pospolita, która zajmuje 86% pow. Średni wiek drzewostanów wynosi 52 lata, a miąższość na 1/ha 187 m3. Lasy ochronne zajmują 50% pow.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Mezoregion przyrodniczo-leśny Doliny Brdy

(siedliskoznawstwo leśne), Mezoregion (III.9) w granicach wielkopolsko-pomorskiej krainy przyrodniczo-leśnej o powierzchni ogólnej 468 km2, z czego lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują 66%. Występują krajobrazy naturalne fluwioglacjalne równinne i faliste, rzadko glacjalne równinne i faliste oraz pagórkowate. Nieco mniejsze są powierzchnie zajęte przez krajobrazy zalewowych den dolin – akumulacyjne. W granicach mezoregionu znajduje się dolina dolnej Brdy o szerokości 5–10 km, wcięta w otaczające wysoczyzny, która w fazie pomorskiej zlodowacenia wisły była szlakiem odpływu wód roztopowych. Dominującymi utworami geologicznymi są plejstoceńskie piaski i żwiry sandrowe (porośnięte lasem). Przy granicy wschodniej i zachodniej znajdują się niezbyt duże powierzchnie glin zwałowych, piasków i żwirów lodowcowych. Rzadko, tylko w sąsiedztwie rzeki Brdy, występują plejstoceńskie piaski, żwiry i mułki rzeczne, natomiast w samym jej korycie zalegają holoceńskie piaski, żwiry, mady rzeczne, torfy i namuły. Krajobraz roślinny stanowią głównie śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie północnomazowiecko-kurpiowskiej. Tylko sporadycznie spotykany jest krajobraz borów, borów mieszanych i grą-dów. Lesistość jest bardzo duża i wynosi 63%. Lasy tworzą małe i średnie kompleksy, w dolnym biegu Brdy (Tuchola-Bydgoszcz) zajmują około 294 km2, z czego 92% jest w zarządzie RDLP Toruń (nadleśnictwa: Tuchola – cz. płd., Zamrzenica – cz. centralna, Różanna – cz. centralna oraz Żołędowo – cz. centralna). W Lasach Państwowych dominują siedliska Bśw 47 %, BMśw 33% i LMśw 13%. Gatunkiem panującym w drzewostanach jest sosna, która zajmuje 95%. Średni wiek drzewostanów wynosi 68 lat, a miąższość na 1/ha 279 m3. Lasy ochronne zajmują 54% pow.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Mezoregion przyrodniczo-leśny Doliny Dolnej Narwi

(siedliskoznawstwo leśne), Mezoregion (IV.5) w granicach mazowiecko-podlaskiej krainy przyrodniczo-leśnej o powierzchni ogólnej 1186 km2, z czego lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują 26%. Dominują krajobrazy naturalne zalewowych den dolin – akumulacyjne, rzadziej tarasów nadzalewowych – akumulacyjne, a sporadycznie także równin bagiennych – akumulacyjne. Nieliczne są krajobrazy peryglacjalne równinne i faliste. W granicach mezoregionu jest dolina meandrującej rzeki Narwi – w jej środkowym i dolnym biegu, wraz z licznymi starorzeczami. Długość Narwi od ujścia Biebrzy do ujścia Bugu wynosi ok. 210 km, a szerokość doliny rzecznej kształtuje się w granicach 1,5 – 7 km. Szeroki taras zalewowy tworzą, dominujące na tym terenie, holoceńskie utwory geologiczne – piaski, żwiry, mady rzeczne, torfy i namuły. Wyższy taras, występujący głównie w części południowej mezoregionu, zajmują plejstoceńskie piaski, żwiry i mułki rzeczne zlodowacenia północnopolskiego (najczęściej zajęte przez łąki). Nieliczne, najwyższe tarasy są zbudowane z piasków eolicznych, lokalnie w wydmach. Krajobraz roślinny, ukształtowany w postaci mozaikowej, tworzą głównie śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie północnomazowiecko-kurpiowskiej, często w podwariancie z dużym udziałem łęgów jesionowo-olszowych i olsów. W części środkowej mezoregionu zaznacza się krajobraz łęgów wierzbowo-topolowych, a w miejscu ujścia Biebrzy do Narwi – krajobraz olsowy. Niewielkie powierzchnie krajobrazu borów mieszanych i grądów w odmianie mazowiecko-podlaskiej znajdują się w okolicach Makowa Mazowieckiego, a dąbrów świetlistych i grądów – w okolicach Pułtuska. Lesistość mezoregionu jest średnia i wynosi 24%. Lasy występują głównie w części południowej, w rejonie Pułtuska – jest to zachodnia część Puszczy Białej. Zajmują około 287 km2, z czego 51% jest w zarządzie LP. Ponieważ kształt mezoregionu jest wąski i wydłużony, w jego granicach znajdują się tylko małe obszary nadleśnictw należących do RDLP w Białymstoku (Nadleśnictwo Łomża), RDLP w Olsztynie (Nadleśnictwo Ostrołęka) oraz RDLP w Warszawie (nadleśnictwa: Pułtusk i Wyszków). W Lasach Państwowych dominują siedliska Bśw 35%,i BMśw 25% i LMśw 16%. Gatunkiem panującym w drzewostanach jest sosna, która zajmuje 77%, a olsza 10%. Średni wiek drzewostanów wynosi 59 lat, a miąższość na 1/ha 233 m3. Lasy ochronne zajmują 45% pow.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

Mezoregion przyrodniczo-leśny Lasów Lublinieckich

(siedliskoznawstwo leśne), Mezoregion (V.20) w granicach śląskiej krainy przyrodniczo-leśnej; o powierzchni ogólnej 843 km2, z czego lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują 76%. Dominują krajobrazy naturalne peryglacjalne równinne i faliste, rzadziej fluwioglacjalne równinne i faliste. Niewiele jest krajobrazów zalewowych den dolin – akumulacyjnych. Pod względem geologicznym mezoregion obejmuje dużą równinę, przez którą przepływa Mała Panew, wypełnioną plejstoceńskimi piaskami, żwirami i mułkami rzecznymi zlodowacenia północnopolskiego. Wyspowo występują plejstoceńskie gliny zwałowe, piaski i żwiry lodowcowe zlodowacenia środkowopolskiego oraz piaski eoliczne, lokalnie w wydmach. W części północnej oraz południowej mezoregionu znajdują się niewielkie powierzchnie piasków i żwirów sandrowych zlodowacenia środkowopolskiego. Tarasy zalewowe występujących na tym terenie rzek tworzą holoceńskie piaski, żwiry, mady rzeczne, torfy i namuły. Krajobrazem roślinnym tego terenu są śródlądowe bory sosnowe i bory mieszane w odmianie górnośląskiej. Ponadto spotyka się nieduże powierzchnie krajobrazów ubogich dąbrów środkowoeuropejskich i grądów – w części północnej, wyżynnych buczyn i grądów w odmianie górnośląskiej – przy północno-wschodniej granicy mezoregionu, oraz borów, borów mieszanych i grądów – przy granicy południowo-zachodniej. Lesistość mezoregionu jest jedna z najwyższych w kraju - wynosi 70%. Lasy tworzą rozległe kompleksy; zajmują około 587 km2, z czego 94% jest w zarządzie RDLP w Katowicach (nadleśnictwa: Lubliniec – cz. płd., Koszęcin – cz. płd., Świerklaniec – bez cz. płd., Brynek – cz. płn., i Zawadzkie – cz. płn.-wsch.). W Lasach Państwowych dominują siedliska BMw - 36%, BMśw - 20% i Bśw - 19%. Gatunkiem panującym w drzewostanach jest sosna, która zajmuje 92% pow. Średni wiek drzewostanów wynosi 59 lat, a miąższość na 1/ha 204 m3.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt