Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 3229

Historia i tradycja leśna

dni lasu i zadrzewień

(historia i tradycja leśna), święto lasów i leśników obchodzone z inicjatywy Zarządu Głównego Związku Zawodowego Leśników Polskich od roku 1933. Zgodnie z ówczesnymi ustaleniami nazwa wydarzenia będzie odpowiednia do okoliczności i rangi – Święto Lasu, Dzień Lasu. Do II wojny światowej organizowany w ostatnią sobotę kwietnia na różnych szczeblach administracji leśnej. Lokalnie, miejscowy leśniczy zapraszał dzieci i młodzież szkolną do wspólnego sadzenia lasu, a po wykonanej pracy zapraszał na poczęstunek i zabawę. Na szczeblach wyższych dodatkowo organizowano msze święte, pochody, parady i wystawy. Wielkim zwolennikiem obchodów dni lasu był ówczesny dyrektor Lasów Państwowych Adam Loret, który w 1936 roku napisał w „Echach leśnych” ... „Dzień Lasu przyczyni się do tego, by ochrona lasów w Polsce wynikała nie tylko z obowiązujących ustaw, ale ze świadomej postawy społeczeństwa – to jego doniosłe zadanie wychowawcze będzie spełnione”... Po II wojnie światowej  do tej inicjatywy nawiązał w 1959 roku Zarząd Głównym Ligi Ochrony Przyrody powołując Komitet Dni Lasu, a potem Komisję Dni Lasu i Zadrzewień organizując Dni lasu i zadrzewień. Ponownie nakreślono cele przedsięwzięcia jako czas upowszechniania wiedzy o lesie, uświadamiania społeczeństwu znaczenia lasów i gospodarki leśnej oraz organizowania społecznej akcji sadzenia drzew, pielęgnacji parków, zakładania i porządkowania terenów zielonych. W okresie od 1 do 30 kwietnia organizowano konkursy, wystawy, festyny oraz prace społeczne (sadzenie i pielęgnacja młodych drzewek). Realizatorem przedsięwzięcia była Liga Ochrony Przyrody. W końcu lat siedemdziesiątych inicjatywa stopniowo zamarła. W 1993 roku z inicjatywy leśników, w oparciu o przygotowane w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie materiały reaktywno Dni Lasu jako przedsięwzięcie realizowane przez Lasy Państwowe przy zachowaniu wszystkich wcześniejszych celów. Pierwsze Ogólnopolskie Dni lasu świętowano w Gołuchowie, kolejne organizowano w różnych miejscach o szczególnym znaczeniu dla leśników.

Zobacz więcej...

Lasy i leśnictwo

funkcje lasu

(lasy i leśnictwo), zaspokajające (lub mogące zaspokajać) określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) wytwarzanie (spełnianie) przez grunty, obejmujące lasy (grunty w szerokim tego słowa znaczeniu), wielorakich dóbr materialnych i niematerialnych (realizowanie przez grunt w szerokim tego słowa znaczeniu), pokryty roślinnością leśną, lub przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, różnych świadczeń (w tym oddziaływań) niematerialnych i materialnych, zaspokajających /lub mogących zaspokajać/ określone potrzeby społeczne, w tym gospodarcze). Świadczenia lasu (tak materialne, jak niematerialne), zachodzące bez lub przy znikomym udziale metod gospodarki leśnej, stanowią naturalne funkcje lasu. Niematerialne i materialne świadczenia lasu, powstające z udziałem metod gospodarki leśnej, stanowią regulowane funkcje lasu. Dobra materialne lasu, wytwarzane i pobierane z lasu z udziałem lub bez udziału metod prawidłowej gospodarki leśnej, stanowią materialne pożytki naturalne lasu. Świadczenia niematerialne lasu, realizowane i pobierane z lasu z udziałem lub bez udziału metod prawidłowej gospodarki leśnej, stanowią niematerialne pożytki naturalne lasu. Niematerialne świadczenia lasu mogą mieć charakter świadczeń bezpośrednich lub istotą tych świadczeń może być stwarzanie warunków oraz podstaw prawnych do osiągania  pożytków prawnych (cywilnych lub pożytków z praw) przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne. Świadczenia materialne oraz niematerialne gruntów, obejmujących lasy, mogą mieć charakter uniwersalny, t.j. następują w każdym miejscu występowania lasu (choć miejsce to jest praktycznie zawsze wyznacznikiem wartości tych świadczeń), lecz mogą również być ściśle związane z położeniem lasu. Wytwarzanie dóbr materialnych przez las lub realizowanie świadczeń niematerialnych lasu następuje z odpowiednim udziałem lasów jako gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz pozostałych leśnych zasobów ekonomicznych. Naturalne lub regulowane funkcje lasu  podlegają różnym klasyfikacjom. Najpełniejszy podział funkcji lasu został dokonany przez Zygmunta Rozwałkę, twórcę współczesnych zasad hodowli lasu. Biorąc za podstawę jego koncepcję, odpowiednio zmodyfikowaną na użytek niniejszego słownika, możemy wyróżnić następujące funkcje (świadczenia) lasu : a) abiotyczne (środowiskotwórcze) funkcje lasu, w tym w szczególności: - klimatyczne, przejawiające się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, wpływających korzystnie, w określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, na wartość różnych cech klimatu (także mikroklimatu), w tym m.in. wpływanie lasu na temperaturę powietrza, wilgotność atmosfery, ilość opadów atmosferycznych, zawartość w atmosferze gazów, odpowiedzialnych za efekt cieplarniany lub/oraz na amplitudę wartości poszczególnych cech klimatu (klimatotwórcze funkcje lasu); omawiana funkcja lasu powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie to jest w sposób permanentny odbierane, przy społecznej akceptacji, przez określone zasoby ekonomiczne Ziemi (w tym naszego kraju) – z korzyścią dla tych zasobów; - uzdrowiskowe, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie, z punktu widzenia zdrowia ludzkiego, m.in. na skład atmosfery, skład hydrosfery (m.in. poprzez nadawanie wodom powierzchniowym i podziemnym walorów leczniczych) oraz  wartości różnych cech mikroklimatu - sprzyjających i wywołujących proces zdrowienia, rehabilitacji i poprawy kondycji psychicznej, fizycznej lub psychofizycznej osób, korzystających z tych funkcji lasu, (uzdrowiskotwórcze funkcje lasu). Omawiane tu świadczenia stają się niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu w takim stopniu i w takim zakresie, w jakim stają się przedmiotem mniej lub bardziej uświadomionego poboru (odbioru) ze strony ludności – za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów. W rozumieniu niniejszego słownika świadczeń uzdrowiskowych lasu nie należy mylić ze świadczeniami klimatycznymi oraz rekreacyjno – turystycznymi; Świadczenia uzdrowiskowe wiążą się z odpowiednio zlokalizowanymi obszarami leśnymi, których oddziaływanie uzdrowiskowe zostało odpowiednio udokumentowane, a dodatkowo – co nie jest jednak warunkiem obligatoryjnym – zalegalizowane (stanowienie uzdrowisk); - rekreacyjne i turystyczne, przejawiające się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie z punktu widzenia warunków, potrzebnych do odpoczynku ludzi, w tym odpoczynku czynnego (warunki do uprawiania czynnej turystyki / w tym turystyki myśliwskiej / ) - m.in. poprzez zapewnienie ciszy, doznań estetycznych, kształtowanie korzystnych warunków atmosferycznych oraz mikroklimatycznych, a także w związku z możliwością prowadzenia obserwacji  i polowania na zwierzynę łowną, stale lub okresowo przebywająca w lesie (rekreacyjno – turystycznotwórcze  funkcje lasu). Omawiane tu świadczenia stają się niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu w takim stopniu i w takim zakresie, w jakim stają się przedmiotem poboru (odbioru) ze strony ludności lub konkretnych osób fizycznych - za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów; do świadczeń rekreacyjno – turystycznych są szczególnie predysponowane te grunty, które obejmują lasy ochronne, stanowione właśnie ze względu na omawiane tu walory (lasy rekreacyjno – turystyczne); - retencyjne, oczyszczania oraz dystrybucji wody, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie z punktu widzenia gospodarowania wodami tak powierzchniowymi, jak i podziemnymi (funkcje lasu kształtowania gospodarki wodnej terenu), przy czym świadczenia ta mogą polegać w szczególności na: • fizycznym lub fizjologicznym magazynowaniu  wody na lub przez organizmy żywe, a także przez: glebę, skałę macierzystą, jak również przez  naturalne i sztuczne zbiorniki i cieki wodne, urządzenia wodnomelioracyjne, wszelkie obiekty małej retencji,  wchodzące w skład wydzieleń leśnych, obejmujących lasy – zwłaszcza w okresie pojawiania się na określonym  terenie, nadmiernej ilości wód powierzchniowych, w tym pochodzących z  opadów atmosferycznych oraz topnienia śniegów , • oddziaływaniu, skutkującym kształtowaniu korzystnego z punktu widzenia ochrony środowiska składu chemicznego i biologicznego zasobów wodnych, magazynowanych przez ekosystemy leśne oraz  przez zbiorniki i cieki wodne, wchodzące w skład leśnych zasobów ekonomicznych lub przez zbiorniki i cieki wodne, położone w sąsiedztwie lasów, nie wchodzące w skład leśnych zasobów ekonomicznych, • oddziaływaniu, skutkującym kształtowaniu korzystnego przebiegu procesu „oddawania” zasobów wody, zmagazynowanych w ramach retencyjnych funkcji lasu , do zużycia w toku procesów życiowych w ekosystemach ( w tym ekosystemach leśnych)  lub/oraz w celu zaspokojenia określonych potrzeb społecznych ( w tym gospodarczych). Omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiania z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie lasu w zakresie kształtowania stosunków wodnych terenu stanowi przedmiot permanentnego, społecznie akceptowanego „odbioru” przez różne części składowe zasobów ekonomicznych Kraju – z korzyścią dla tych zasobów; do świadczeń w zakresie kształtowania stosunków wodnych oraz jakości zasobów wodnych terenu są szczególnie predysponowane grunty, obejmujące lasy wodochronne, stanowione właśnie ze względu na znaczenie z punktu widzenia gospodarki wodnej terenu; - stymulacji produkcyjności (funkcjonalności w ogóle) poza środowiskiem leśnym, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, mających korzystny wpływ na kształtowaniem różnych cech (właściwości) biotopów poza lasami (na przykład poprzez przeciwdziałanie procesowi stepowienia, nadmiernej transpiracji roślinności i parowania gruntów, kształtowanie warunków  klimatycznych /w tym mikroklimatycznych/, korzystnych dla  biocenoz poza lasami) (środowiskotwórcze funkcje lasu w aspekcie produkcyjności / także innej funkcjonalności/  biotopów nieleśnych) . Omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie lasu w zakresie kształtowania produkcyjności (funkcjonalności w ogóle) biotopów nieleśnych stanowi przedmiot permanentnego, społecznie akceptowanego przez Państwo, „odbioru” przez różne części składowe zasobów ekonomicznych Kraju – z korzyścią dla tych zasobów; omawianą tu funkcję lasu należy traktować odrębnie w stosunku do krajobrazotwórczej funkcją lasu oraz do funkcji lasu jako narzędzia rekultywacji terenu; funkcje krajobrazotwórcza  oraz narzędzia rekultywacji terenu nie dotyczą zasadniczo lasów istniejących, lecz lasów, które na danym terenie mają zaistnieć w wyniku świadomych decyzji planistycznych; - krajobrazotwórcze, przejawiające się niematerialnymi świadczeniami roślinności leśnej, używanej do pokrywania określonych powierzchni gruntu, w zakresie  kształtowania krajobrazu ( rozumianego jako wygląd powłoki ziemskiej); omawiana tu funkcja może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, w którym roślinność leśna w sposób świadomy (odpowiednio udokumentowany) zostaje użyta jako „narzędzie” kształtowania wyglądu powłoki ziemskiej – z korzyścią dla określonych zasobów ekonomicznych Kraju ( w tym w celu korzystnego wypełniania przez las funkcji środowiskotwórczych, ochronnych oraz dochodotwórczych), - narzędzia rekultywacji terenu, polegające na wykorzystywaniu zdolności ekosystemów leśnych do przywracania produkcyjności i zdolności do środowiskowych świadczeń niematerialnych przez grunty uprzednio zdegradowane i zdewastowane; funkcja lasu jako narzędzia rekultywacji terenu może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, w którym finalnie roślinności leśna zostaje użyta w sposób świadomy (odpowiednio udokumentowany) do rekultywacji gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych, b) ochronne (zachowawcze i stabilizacyjne) funkcje lasu, polegające przede wszystkim na świadczeniach niematerialnych gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim tego słowa znaczeniu), polegających na tym, że grunty te wypełniają rolę świadectwa (także wzorca) zjawisk, procesów oraz efektów działania sił natury lub przeszłej działalności człowieka (rezerwatowe funkcje lasu; zachowawcze funkcje lasu), bądź skutkujące wypełnianiem przez te grunty zadania „stabilizacji” ekosystemów leśnych, funkcjonujących w warunkach mniej lub bardziej ekstremalnych, a także ekosystemów nieleśnych (stabilizacyjne funkcje lasu). Identyfikowanie, wzmacnianie oraz zabezpieczanie zachowawczych funkcji lasu  może następować metodami ochrony przyrody (według założeń teoretycznych - metodami ochrony przyrody identyfikuje się oraz zabezpiecza zachowawcze świadczenia gruntów, obejmujących lasy , w przypadkach, w których świadczenia te mają mieć charakter naturalny; w praktyce polega to na konstruowaniu oraz realizacji planów ochrony w parkach narodowych, w rezerwatach przyrody oraz w obrębie różnych innych obszarowych form ochrony przyrody) lub z użyciem metod gospodarki leśnej  (m.in. w tym celu wyznacza się lasy ochronne oraz realizuje w nich szczególnie programy działalności leśnej, przy czym lasy ochronne wydziela się również wówczas, gdy grunty, obejmujące lasy, spełniają świadczenia ochrony stabilizacyjnej, a nawet świadczenia środowiskotwórcze) . Można mówić o świadczeniach niematerialnych gruntów, obejmujących lasy, których skutkiem jest ochrona zachowawcza lub stabilizacyjna:  - różnorodności biologicznej i bogactwa genetycznego – polegająca na  wypełnianiu przez grunty, obejmujące lasy,  roli przechowywania (magazynowania) wszystkich - charakteryzujących świat organizmów żywych, wchodzących w skład biocenoz leśnych - genomów oraz genotypów, wykształconych w toku procesów dziejowych i ciągłych procesów życiowych, zachodzących w tych ekosystemach,  z zastrzeżeniem, iż istotne wzmacnianie tej funkcji metodami gospodarki leśnej polega m.in. na zakładaniu  banków genów; omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż „magazynowanie” przez ekosystemy leśne  genomów oraz genotypów organizmów żywych stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; - procesów oraz zjawisk, cechujących ekosystemy leśne – polegająca na wypełnianiu przez ekosystemy leśne roli zachowywania oraz utrzymywania, w tym główne w charakterze  wzorca, procesów oraz zjawisk, cechujących poszczególne ekosystemy leśne  (m. in. w celu wykorzystania znajomości tych zjawisk oraz procesów w doskonaleniu metod gospodarki leśnej); omawiana tu funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi las, gdyż „magazynowanie wiedzy” o procesach oraz zjawiskach, zachodzących w różnych ekosystemach leśnych stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; - naturalnych warunków życia człowieka – polegająca na utrwalaniu przez grunt, obejmujący las, przede wszystkim w charakterze wzorca, quasi pierwotnych miejsc przebywania ludzi; omawiana tu funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż zachowywania pod postacią lasu wzorca naturalnych warunków życia człowieka stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie lasu na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; do tych świadczeń szczególnie predysponowane są jednak te obszary leśne,  których podobieństwo do naturalnych (najbardziej odpowiadających zdrowiu fizycznemu oraz psychicznemu człowieka) zostało wiarygodnie udokumentowane; - krajobrazu naturalnego – polegająca na zachowywaniu pod postacią gruntu, obejmującego las, wzorców przeszłości w odniesieniu do pierwotnego  (historycznego) wyglądu krajobrazu jako powłoki powierzchni ziemi; omawiana tu funkcja może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, gdy zachowanie oraz odpowiednie postępowanie na danym obszarze leśnym z prawnego punktu widzenie wiąże się z ochroną walorów krajobrazowych (a ściślej – z ochroną naturalnych fragmentów krajobrazu) [lasy ochronne, stanowione ze względu na ochronę naturalnego krajobrazu]; - wody przez zanieczyszczeniem – polegająca na  przechwytywaniu przez ekosystemy leśne zanieczyszczeń (łącznie z określonym ich unieszkodliwianiem), docierających do leśnego środowiska przyrodniczego  wraz z nośnikiem w postaci wody (np. w postaci roztworów glebowych) lub w postaci pyłów i gazów atmosferycznych, stanowiących potencjalne składniki, powodujące zanieczyszczenie zasobów wodnych w określonej przestrzeni ekosystemu leśnego  i poza nią. Omawiana funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, albowiem odpowiednia ochrona zasobów wodnych terenu stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do omawianych świadczeń szczególnie predysponowane są jednak lasy, mające status lasów wodochronnych; - gleby przed erozją - polegające na powstrzymywaniu lub łagodzeniu przez ekosystemy leśne zjawisk destrukcyjnych w określonej przestrzeni ekosystemu leśnego i poza nią, wywoływanych w glebie przez wody powierzchniowe lub/oraz podziemne, a także przez wiatry - takich zjawisk destrukcyjnych, jak: wymywanie, zwiewanie oraz inne przemieszczanie wierzchnich warstw gleby (w tym warstwy organicznej), powstawanie namuleń, osadów, oraz innych naniesień,  uruchamianie się wydm, niszczenie struktury powłoki ziemi czy powstawanie w glebie wolnych przestrzeni (w tym lejów), skutkujących na przykład zapadliskami. Omawiana funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż chronienie określonego terenu przez zjawiskami erozyjnymi stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do omawianych świadczeń szczególnie predysponowane są lasy, mające status lasów glebochronnych; - gleby przed osuwiskami – polegająca na stabilizowaniu terenu przez roślinność leśną i inne elementy środowiska leśnego w przeciwdziałaniu nagłemu przesunięciu się mas gleby lub/oraz skały macierzystej, ze wszystkimi negatywnymi tego skutkami, np. w postaci odsłaniania systemów korzeniowych drzew czy ich wywracaniem się, a także stwarzaniem zagrożenia dla życia i mienia ludzi. Omawiana funkcja (omawiane świadczenie) lasu występuje w każdym przypadku, w którym ukształtowanie terenu grozi wystąpieniem osuwisk; ochrona lasu przed osuwiskami – o ile faktycznie ma miejsce - jest zatem zawsze niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu; - środowiska przed hałasem lub/oraz  promieniowaniem – polegająca na  tłumieniu  przez ekosystemy leśne (głównie przez roślinność leśną)  oraz  neutralizowaniu skutków działania wszelkich  fal elektromagnetycznych  (akustycznych, świetlnych, związanych z promieniowaniem słonecznym, wszelkich innych fal elektromagnetycznych), które w nadmiarze mogą być szkodliwe  lub dokuczliwe dla człowieka oraz poszczególnych części składowych różnych środowisk. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż wypełniania przez obszary, pokryte roślinnością leśną, „zadania” tłumienia hałasu oraz akumulacji różnego promieniowania stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych kraju (w tym na rzecz ludności); do wypełniania tych świadczeń są rzecz jasna szczególnie predysponowane lasy odpowiednio położone w stosunku do źródeł hałasu oraz promieniowania, a także w stosunku do skupisk ludzkich; - środowiska przed wiatrem – polegająca na wygaszaniu przez ekosystemy leśne oraz akumulacji energii kinetycznej, związanej ze zjawiskiem wiatrów. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż akumulacja energii kinetycznej wiatrów jest bez wątpienia permanentnym, społecznie akceptowanym „zadaniem” lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do wypełniania tej „misji” są jednak szczególnie predysponowane lasy mające status lasów „wiatrochronnych”, - środowiska przed zapyleniem - polegająca na przechwytywaniu (a także częściowym wprowadzaniu do obiegu materii i energii w ekosystemie leśnym) pyłów i gazów, przemieszczających się w atmosferze ziemskiej. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasów, gdyż ochrona środowiska przez zapyleniem stanowi permanentne, społecznie akceptowane, świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju (w tym komfortu oraz zdrowia ludności); nie ulega jednak wątpliwości, że do wypełniania tych świadczeń są predysponowane szczególnie lasy odpowiednio położone, w szczególności w stosunku do źródeł emisji zapyleń, dróg ich przemieszczania, obszarów sedymentacji oraz skupisk ludzkich; - środowiska przed przemieszczaniem się zanieczyszczeń – polegająca na  przechwytywaniu (a także częściowym wprowadzaniu do obiegu materii i energii w ekosystemie leśnym) wszelkich innych zanieczyszczeń środowiska, nie wymienionych powyżej przy charakteryzowaniu funkcji wodochronnych oraz funkcji ochrony środowiska przed zapyleniem. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasów, gdyż ochrona środowiska przed wszelkimi zanieczyszczeniami  stanowi permanentne, społecznie akceptowane, świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju, choć położenie konkretnych obszarów leśnych stanowi bez wątpienia istotny wyznacznik wartości tych świadczeń;  - środowiska przed powodziami – polegająca na:  retencjonowaniu przez ekosystemy leśne  wody, pojawiających się na powierzchni ziemi w sposób nagły lub w krótkim przedziale czasu oraz w znacznych ilościach, a także powodowaniu wydłużenia w czasie oraz zapewnienia łagodnego przebiegu procesu wiosennego topnienia śniegów, a w związku z tym niedopuszczaniu do wystąpienia zjawisk powodziowych lub przyczynianiu się  do zmniejszenia zakresu oraz rozmiaru tych zjawisk. Omawiana funkcja jest istotnie związana z położeniem lasu w stosunku do obszarów zagrożonych powodzią. Jeśli las ma takie odpowiednie położenie – to jego funkcja ochrony przed powodzią zawsze stanowi niematerialny pożytek naturalny lasu; - środowiska przed lawinami – polegająca na  stabilizowaniu przez ekosystemy leśne mas śnieżnych, zalegających na terenach górzystych, a także rozciąganiu w czasie oraz powodowaniu złagodzenia przebiegu procesu topnienia tych śniegów, zaś – w razie wystąpienia lawiny – przyjmowaniu przez ekosystemy leśne jej uderzenia oraz akumulowaniu energii kinetycznej, związanej z lawinami. Omawiana funkcja jest ściśle związana z konkretnym położeniem obszarów leśnych. Jeśli las ma takie odpowiednie położenie w stosunku do terenów, zagrożonych lawinami – to jego funkcja ochrony przed lawinami zawsze stanowi niematerialny pożytek naturalny lasu, - miejsc prowadzenia prac naukowo - badawczych – polegająca na  zachowywaniu w ekosystemach leśnych, najczęściej w powiązaniu z realizacją zaplanowanych eksperymentów gospodarczych lub naukowych, określonych ich (tych ekosystemów) fragmentów  w związku z objęciem w przeszłości lub w celu objęcia w przyszłości  pracami naukowo – badawczymi, a to ze względu na wzorcowy (reprezentatywny) lub unikatowy charakter, albo ze względu na wcześniej przeprowadzone w tych fragmentach ekosystemów leśnych eksperymenty gospodarcze lub naukowe. Omawiana funkcja (omawiane świadczenie lasu) jest niematerialnym pożytkiem naturalnym w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim dotyczy zinwentaryzowanych czynnych  obszarów badawczych (t. j. w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim podlega „poborowi” przez osoby i jednostki o charakterze naukowo – badawczym); - dziedzictwa historycznego i kulturowego – polegająca na pełnieniu przez ekosystemy leśne  roli świadka historii i kultury z samej istoty istnienia lasu, a także  poprzez zachowywanie i chronienie ożywionych lub nieożywionych dóbr o znaczeniu zabytkowym (w tym archeologicznym), historycznym lub kulturowym, w szczególności w postaci – znajdujących się w lasach in situ lub chronionych ex situ -  pozostałości cmentarzysk, osad ludzkich, materialnych efektów  tradycji leśnych (w tym ucieleśniających minione sposoby prowadzenia gospodarki leśnej), a także w postaci drzew oraz różnych obiektów – świadków wydarzeń historycznych oraz tradycji kulturowych (w Lasach Państwowych ta funkcja lasu została  szczególnie wzmocniona metodami gospodarki leśnej poprzez powołanie do życia Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie). Omawiana funkcja lasu (omawiane świadczenie lasu) zawsze powinno być utożsamiane z  niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż jest świadczeniem, którego permanentnym świadomym (zinwentaryzowane stanowiska ochrony dziedzictwa historycznego i kulturowego) lub nieświadomym odbiorcą jest  Państwo jako takie;  - suwerenności terytorialnej kraju (funkcje obronne) – polegająca na zachowywaniu przez grunty, obejmujące lasy, terenów, charakteryzujących się właściwymi warunkami do prowadzenia ćwiczeń i przygotowań do ewentualnych działań obronnych na wypadek wystąpienia takiej potrzeby, a także polegająca na rezerwowaniu (zachowywaniu) teatru ewentualnych działań obronnych; omawiana funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim zakresie oraz w takim stopniu, w jakim grunty, obejmujące lasy, na podstawie użytkowania lub innego tytułu prawnego, przeznaczone są na poligony (inne obszary przeznaczone do realizacji zadań ćwiczebnych wojsk własnych oraz wojsk sojuszniczych); natomiast w razie podjęcia działań obronnych (innych działań statutowych wojsk oraz innych struktur zmilitaryzowanych) - omawiana funkcja lasu stawać się będzie niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim grunty, obejmujące lasy, będą faktycznie wykorzystywane do prowadzenia przedmiotowych działań obronnych; - biocenozy leśnej na terenach ekstremalnych z punktu widzenia biotopu leśnego – polegające na utrzymywaniu pod postacią gruntów, obejmujących lasy, na terenach ekstremalnych z punktu widzenie egzystencji świata roślin oraz zwierząt, ich (tych gruntów) aktywności biologicznej (w przeciwdziałanie powstawania pustyń biologicznych na takich obszarach, jak: strefy silnego obciążenia zanieczyszczeniami oraz skażeniami środowiska, górne granice występowania roślinności leśnej; tereny podtopione oraz objęte permanentnymi szkodami górniczymi; tereny quasi pustynne itd.). Omawiana funkcja lasu jest ściśle związana z występowaniem lasu na w/w obszarach; w każdym takim przypadku – ochrona biologicznej aktywności terenu przez utrzymywanie na nim lasu jest niematerialnym tego lasu pożytkiem naturalnym; - miejsc doznań estetycznych i duchowych – przejawiające się zachowywaniem i utrwalaniem w obrębie gruntów, obejmujących lasy, miejsc, które stają się obiektem szczególnego zainteresowań ze strony człowieka, wynikających z wyjątkowego charakteru określonych fragmentów lasu, na przykład w związku z: rozmiarami i wiekiem występujących tam drzew, wspomnieniami ważnych wydarzeń z przeszłości, wiążących się z danym fragmentem lasu, czy występowaniem osobliwości przyrodniczych; omawiana funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim zakresie oraz w takim stopniu, w jakim staje się przedmiotem poboru (odbioru) ze strony ludności – za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów  c) produkcyjne funkcje lasu, polegające na materialnych świadczeniach lasu, skutkujących wytwarzaniem przez grunty, obejmujące lasy, z udziałem  innych składników leśnych zasobów ekonomicznych, określonych dóbr materialnych, które pobierane z lasu stają się materialnymi pożytkami naturalnymi lasu, z tym, że:  - funkcja produkcji drewna – przejawia się wytwarzaniem przez grunty, obejmujące lasy, bez szkody dla ekosystemu leśnego oraz jego innych funkcji, dobra materialnego, pozyskiwanego w lesie jako pożytek naturalny lasu w postaci, nie przetworzonego w rozumieniu  ustawy o lasach (oraz innych ustaw), surowca drzewnego, zaspokajającego określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze), - funkcje produkcji innych użytków głównych – przejawiają się wytwarzaniem przez las z ewentualnym użyciem innych elementów leśnych zasobów ekonomicznych, bez szkody dla ekosystemu leśnego oraz jego innych funkcji, dóbr materialnych, które pobierane są z lasu (w tym jako gruntu, trwale pozbawionego roślinności leśnej) jako: • materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona , wegetatywny materiał rozmnożeniowy), • sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), • nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu, zaspakajające określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) - z uwzględnieniem wszystkich technologicznie wymaganych czynności udoskonalających oraz przysposabiających, potrzebnych do doprowadzenia tych użytków do ich przydatności, - funkcje produkcji użytków ubocznych – przejawiają się wytwarzaniem przez ekosystemy leśne, bez szkody dla tych ekosystemów i ich innych funkcji, dóbr materialnych, które pobierane są z lasu jako następujące jego pożytki naturalne: tusze zwierzyny łownej lub/oraz trofea łowieckie, grzyby, owoce leśne, zioła, inne części runa leśnego, igliwie, stroisz, żywica, kora, choinki, karpina - zaspokajające osobiste potrzeby ludności (w tym na warunkach powszechnej dostępności lasu) oraz inne potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) d) dochodotwórcze funkcje lasu, polegające na niematerialnych świadczeniach lasu, których beneficjenatmi są gospodarze lasów, pracownicy gospodarzy lasów, kontrahenci gospodarzy lasów, pracownicy kontrahentów gospodarzy lasów, budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego, a istotą których jest stwarzanie przez grunty, obejmujące lasy, warunków oraz podstaw formalnych do osiągania przez w/w beneficjentów korzyści w postaci pożytków prawnych (pożytków cywilnych lub pożytków z praw); dochodotwórcze świadczenia lasów są pochodną zdolności lasów do takich świadczeń (zdolność lasów do przysparzania pożytków prawnych); dochodotwórcze funkcje (dochodotwórcze świadczenia) lasów stają się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w każdym przypadku wystąpienia pożytku prawnego po stronie  wspomnianych powyżej ich beneficjentów; wystąpienie zaś takiego pożytku prawnego nie jest oczywiście możliwe wyłącznie z samej istoty istnienia lasu, musi wiązać się z odpowiednim zaangażowaniem (wykorzystaniem, użyciem) innych - niż las jako grunt pokryty roślinnością leśną (lub tylko przejściowo pozbawiony tej roślinności) - leśnych zasobów ekonomicznych (także innych zasobów ekonomicznych, np. zasobów ekonomicznych kontrahentów gospodarzy lasów). Dla wyżej wymienionych świadczeń lasu, odnoszących się do pracowników gospodarzy lasów oraz pracowników kontrahentów gospodarzy lasów (kontrahenci pierwszego horyzontu) rezerwowany bywa wyodrębniony termin „funkcje kreacji miejsc pracy”. Wśród dochodotwórczych funkcji lasu należy wyróżnić w szczególności stwarzanie przez las warunków oraz podstaw formalnych do osiągania pożytków prawnych przez: - gospodarzy lasów • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) materialnych pożytków naturalnych lasu (drewna w stanie nie przerobionym; innych użytków głównych; użytków ubocznych); • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) niektórych niematerialnych pożytków naturalnych lasu (np. usług turystyczno – myśliwskich, różnych usług turystyczno – rekreacyjnych); • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) produktów oraz usług wzajemnych oraz produktów i usług działalności dodatkowej; • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) produktów i usług realizowanych w celach zarobkowych poza ramami zwykłego zarządu (w tym produktów i usług zasadniczej działalności administracyjnej); • w wyniku oddawania lasów oraz innych składników majątkowych do odpłatnego korzystania (wynajem, wydzierżawianie, oddawanie w użytkowanie, obciążanie innymi ograniczonymi prawami rzeczowymi) • w wyniku zbywania za odpłatnością określonych leśnych zasobów majątkowych; • w wyniku otrzymania środków na realizację zadań administracji publicznej (np. dotacje celowe na realizację zadań zleconych przez administrację publiczną; środki finansowe na pokrycie kosztów nadzoru gospodarki leśnej w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa; dotacje różnych funduszy celowych); • w wyniku otrzymania środków finansowych  i innych korzyści w ramach pomocy publicznej; • w wyniku otrzymania środków z budżetu Unii Europejskiej wraz ze środkami towarzyszącymi; • jako rekompensaty za szkody w leśnych zasobach ekonomicznych; • jako inne korzyści (w tym o charakterze nadzwyczajnym) - przez pracowników gospodarzy lasów - w postaci wynagrodzenia lub/oraz innych korzyści za pracę, świadczoną na rzecz lasów (także na rzecz innych składników leśnych zasobów ekonomicznych); - przez kontrahentów gospodarzy lasów – w postaci wynagrodzenia (oraz innych korzyści) za dostawy, usługi oraz roboty, wykonywane na rzecz gospodarzy lasów; oraz w postaci wszelkich pożytków prawnych, uzyskiwanych przez korzystających z lasu na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użytkowania itp. tytułów,  - przez pracowników kontrahentów gospodarzy lasów – w postaci wynagrodzenie lub/oraz innych korzyści za pracę na rzecz kontrahentów gospodarzy lasów; - przez jednostki samorządu terytorialnego oraz budżet państwa – w postaci podatku dochodowego, płaconego przez gospodarzy lasów oraz ich pracowników (także przez kontrahentów gospodarzy lasów oraz ich pracowników); podatku leśnego oraz innych podatków lokalnych; podatków pośrednich oraz innych dochodów i przychodów budżetu państwa, z uwzględnieniem przysporzeń osiąganych przez budżet państwa z tytułu zbywania nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa we władaniu Lasów Państwowych (zbywanie nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa we władaniu Lasów Państwowych e) lokacyjne oraz majątkowotwórcze funkcje lasu – przejawiają się występowaniem gruntów, obejmujących lasy, w roli rezerwuaru majątkowego (lokaty majątkowej), a także stwarzaniem przez las warunków oraz podstaw formalnych do pomnażania leśnych zasobów majątkowych w drodze ich wytwarzania oraz nabywania. Lokacyjna funkcja lasu w sposób oczywisty stanowi niematerialny pożytek naturalny; świadczenie na rzecz Skarbu Państwa lub innych właścicieli, polegające na odgrywaniu przez  leśne zasoby majątkowe (w tym przez grunty, obejmujące lasy) roli rezerwuaru (lokaty) majątkowej jest wypełniane w sposób ciągły – do momentu zbycia lub likwidacji określonej części leśnych zasobów majątkowych w razie wystąpienia takiej potrzeby; lokacyjna funkcja lasu może mieć w Polsce praktyczne znaczenie przede wszystkim dla właścicieli lasów - innych aniżeli Skarb Państwa; właściciele ci zawsze mogą „sięgnąć” po tę lokatę (wprost lub np. w celach kredytowych poprzez obciążenie lasów hipoteką) w razie sytuacji kryzysowej; w warunkach Polskich lokacyjne funkcje lasów Skarbu Państwa ma przede wszystkim charakter teoretyczny, chociaż w nieodległej przeszłości były podejmowane bardzo niebezpieczne próby wykorzystania tej „lokaty” do „skwitowania” roszczeń reprywatyzacyjnych czy ucieleśnienia idei powszechnego uwłaszczenia; a obecnie w niektórych kręgach politycznych jest artykułowany zamysł posłużenia się państwowymi majątkiem leśnym do rozwiązania problemu dóbr zabużańskich; traktowanie gruntów Skarbu Państwa, obejmujących lasy, jako prostej „rezerwy” majątkowej jest działaniem więcej niż nieodpowiedzialnym – zagrażającym bezpieczeństwu ekologicznemu Kraju (przybliżenie tej tezy przekracza ramy definicji hasła „Funkcje lasu”). Majątkowotwórcza funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w każdym przypadku, w którym las w powiązaniu z innymi leśnymi zasobami ekonomicznymi zostaje użyty (wykorzystany, choćby jako podstawa formalna) do pomnożenia leśnych zasobów majątkowych w drodze wytworzenia lub nabycia składników majątkowych. 

Zobacz więcej...

Użytkowanie lasu

pożytki lasu

(użytkowanie lasu), dobra materialne i niematerialne, zaspokajające określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) :a) powstałe jako wynik regulowanych funkcji lasu (las rozumiany jako grunt pokryty roślinnością leśną oraz przejściowo pozbawiony roślinności leśnej), z zastrzeżeniem możliwości powstawania w/w dóbr w wyniku pozostałej działalności leśnej, w szczególności w wyniku ochrony przyrodyb) będące rezultatem prawidłowej gospodarki leśnej (także innej prawidłowej działalności leśnej, zwłaszcza ochrony przyrody), prowadzonej z odpowiednim udziałem lasów jako gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz innych niż las leśnych zasobów ekonomicznych, c) stające się, z chwilą rozpoczęcia ich poboru z lasu, pożytkiem naturalnym w szerokim rozumieniu odpowiednich unormowań kodeksu cywilnego (pobór dóbr, o których mowa w lit. b) oraz lit. c) = pobór pożytków naturalnych lasu) d) obejmujące w szczególności :- dobra materialne w postaci drewna oraz innych użytków głównych lasu, takich jak: materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona, wegetatywny materiał rozmnożeniowy), sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu,- dobra materialne w postaci użytków ubocznych lasu, takie, jak: tusze zwierzyny łownej lub/oraz trofea łowieckie, grzyby, owoce leśne, zioła, inne części runa leśnego, igliwie (w tym pod postacią stroiszu), żywica, kora, choinki, karpina,- dobra materialne oraz możliwie najszerzej rozumiane wartości niematerialne i prawne powstające w ramach ochrony przyrody w lasach - różne świadczenia niematerialne (oddziaływania) lasu jako gruntu pokrytego roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionego roślinności leśnej, zrealizowane z odpowiednim udziałem gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz innych składowych leśnych zasobów ekonomicznych –  polegające w szczególności na :• kształtowaniu przez las korzystnych cech oraz właściwości różnych środowisk (środowiskotwórcze świadczenia lasu),• chronieniu przez las „wzorców” środowiskowych, chronieniu przez las różnych środowisk przed deprecjacją lub pogorszeniem jego stanu, chronieniu (poza zakresem pojęciowym ochrony przyrody) szczególnych fragmentów środowiska (ochronne świadczenia lasu),• stwarzaniu przez las możliwości oraz podstaw do pobierania przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej rozmaitych pożytków prawnych ( pożytków cywilnych rzeczy oraz pożytków praw ) (dochodotwórcze świadczenia lasu) – w tym m.in. stwarzanie przez las możliwości oraz podstaw do:- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków cywilnych lasu poprzez zbywanie   materialnych pożytków naturalnych lasu, - pobierania przez gospodarzy lasów pożytków cywilnych lasu poprzez zbywanie niektórych niematerialnych pożytków naturalnych lasu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, produktów i usług wzajemnych w ramach gospodarki leśnej lub usług wzajemnych poza ramami zwykłego zarządu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia,  produktów i usług działalności dodatkowej w ramach gospodarki leśnej, - pobierania przez gospodarzy lasów pożytków prawa poprzez wytwarzanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, wartości niematerialnych i prawnych oraz wszelkich zbywalnych efektów (świadczeń) zasadniczej działalności administracyjnej (praktycznie jest to działalność poza ramami zwykłego zarządu); pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, różnych produktów i usług pozostałej zarobkowej działalności poza ramami zwykłego zarządu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków poprzez oddawanie lasów oraz innych składników majątkowych do odpłatnego korzystania,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków poprzez zbywanie za odpłatnością określonych leśnych zasobów majątkowych,- pobieranie przez gospodarzy lasów pożytków prawa – środków na realizację zadań administracji publicznej, różnych środków oraz korzyści z pomocy publicznej oraz  środków z budżetu Unii Europejskiej (wraz ze środkami towarzyszącymi),- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków prawa w postaci rekompensat o charakterze odszkodowawczym,- pobierania przez gospodarzy lasów innych korzyści (w tym o charakterze nadzwyczajnym),- pobierania przez pracowników gospodarzy lasów korzyści z tytułu wykonywanej pracy (w tym w postaci wynagrodzenia oraz innych świadczeń)- pobierania przez kontrahentów gospodarzy lasów (świadczeniodawców) pożytków w postaci wynagrodzenia oraz innych korzyści za wykonane prace, zrealizowane usługi lub zbywane produkty,- pobierania przez najemców, dzierżawców, użytkowników, posiadaczy zależnych ( oraz korzystających z lasu na podstawie innych tytułów ) lasu pożytków poprzez sprzedaż (uzyskiwanie innych korzyści ze zbywania) zrealizowanych przez nich świadczeń (usług) albo produktów, wykonywanych z udziałem posiadanych lasów,- pobierania przez pracowników kontrahentów gospodarzy lasów ( t. j. przez świadczeniodawców oraz przez korzystających z lasu na podstawie różnych tytułów prawnych) pożytków prawnych w postaci wynagrodzeń oraz innych korzyści za pracę, - pobierania pożytków prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz budżet państwa przede wszystkim w postaci podatków• pełnieniu przez grunty, obejmujące lasy roli rezerwuaru majątkowego (lokaty majątkowej) oraz stwarzaniu przez warunków oraz podstaw formalnych do pomnażania leśnych zasobów majątkowych w drodze ich wytwarzania oraz nabywania (lokacyjne oraz majątkowotwórcze funkcje lasu).W uzupełnieniu powyższej specyfikacji należy podnieść, że kodeks cywilny wyróżnia pożytki naturalne rzeczy, pożytki cywilne rzeczy oraz pożytki prawa. Według kodeksu cywilnego pobranie (osiągnięcie, uzyskanie) każdego pożytku jest dochodem (dochodem z rzeczy lub dochodem, które przynosi określone prawo zgodnie  ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem) [w następstwie zakończonego procesu pobierania pożytku osiągany jest dochód].. Według kodeksu cywilnego nie każdy dochód wiąże się z pobraniem pożytku. Oto w art. 140 kodeksu cywilnego jest mowa o pobieraniu pożytków i innych dochodów z rzeczy ( „W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy”). W art. 53. § 1.kodeksu cywilnego określono, że  pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy. Innymi słowy, odnosząc unormowanie art. 53. § 1. do lasów - pożytkiem naturalnym lasu (jako gruntu pokrytego roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionego roślinności leśnej) są te jego (tego lasu) części składowe, które najpierw powstają w wyniku prawidłowej gospodarki leśnej, a następnie, w toku prawidłowej gospodarki leśnej, są od lasu odłączane, stając się po odłączeniu (po definitywnym pobraniu) normalnym dochodem z lasu. Z kolei w art. 53. § 2. określono, że pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. Od razu wskazać tu należy na pewne niedomówienia kodeksu cywilnego, jak chodzi o jednoznaczne rozróżnianie pożytków naturalnych i pożytków cywilnych rzeczy . Otóż nie ulega wątpliwości, że doprowadzenie do wytworzenia części składowej lasu (części składowej każdej rzeczy) jako potencjalnego pożytku naturalnego oraz odłączenie tej części składowej lasu (części składowej każdej rzeczy) w zasadzie nie jest możliwe bez jakichkolwiek podstaw w postaci poprzedzających oraz towarzyszących stosunków prawnych, chyba że odnieść to do pierwotnych całkowicie samowystarczalnych gospodarstw leśnych na fikcyjnych bezludnych wyspach, gdzie na przykład nie zachodzi potrzeba ani nawet nie ma możliwości dokonania zakupu przynajmniej materiału siewnego. Współcześnie nawet przysłowiowe zbieranie szyszek spadłych z drzew wymaga co najmniej stosunku prawnego zlecenia (choćby bez wynagrodzenia), zawieranego (choćby ustnie) ze zbieraczami tych szyszek. Wydaje się zatem, że w intencji ustawodawcy pożytkiem cywilnym rzeczy jest w szczególności : korzystne zbycie na podstawie stosunku prawnego przez właściciela rzeczy w celu uzyskania dochodu pobranych uprzednio pożytków naturalnych rzeczy, ale także korzystne zbycie na podstawie stosunku prawnego w celu uzyskania dochodu wszelkich usług i robót materialnych, realizowanych przez właściciela z użyciem rzeczy, a ponadto – uzasadnione  zbycie części lub całości rzeczy, która pierwotnie zaistniała dla wytwarzania części składowych, które po odłączeniu stawały się w toku prawidłowej gospodarki pożytkami naturalnymi. W pożytkach cywilnych stosunek prawny jest zatem istotą, jest warunkiem nieodzownym osiągnięcia dochodu z rzeczy. Skoro kodeks cywilny  rozróżnił pobieranie pożytków jako osiąganie dochodów z rzeczy oraz osiąganie dochodów z rzeczy na innej drodze aniżeli poprzez pobieranie pożytków rzeczy, to (zakładając, że owe inne dochody z rzeczy nie zostały w kodeksie cywilnym przywołane „na wszelki wypadek”) trzeba dojść do wniosku, że teoretycznie możemy mówić o: a) dochodach z rzeczy jako definitywnie pobranych pożytkach naturalnych rzeczy (dochodach, powstających w następstwie definitywnego pobrania pożytków naturalnych rzeczy),b) dochodach z rzeczy (dosłownie: dochodach, które rzecz przynosi) jako pożytkach cywilnych rzeczy (dochodach powstających w następstwie definitywnego pobrania pożytku cywilnego), orazc) innych dochodach z rzeczy, którymi hipotetycznie mogą być :- płody oraz inne odłączone od rzeczy części składowe, powstałe, a następnie pobrane w następstwie działalności, naruszającej zasady prawidłowej gospodarki – co najmniej w odniesieniu do jednej z wykonywanych czynności faktycznych oraz prawnych  ( w tym części składowe rzeczy odłączone od całości ze szkodą dla tej całości lub ze szkodą dla odłączonej części składowej rzeczy) lub/oraz - płody oraz inne odłączone od rzeczy części składowe, nie będących normalnym dochodem z rzeczy, choć będących następstwem prawidłowej działalności, - dochodach, które rzecz powinna przynosić na podstawie stosunku prawnego, jednak osiąganych bez takiego stosunku prawnego,- dochodach, nie będących pobraniem płodów i innych odłączonych od rzeczy części składowych, ani nie będących dochodami, wymagającymi stosunku prawnego.Ważąc na okoliczność, że regulacja art. 140. kodeksu cywilnego mówi o pobieraniu pożytków i innych dochodach z rzeczy, osiąganych w warunkach prawidłowych stanów faktycznych, powyższą teoretyczną listę innych dochodów z rzeczy należy ograniczyć do innych dochodów, pojawiających się w następstwie odłączania od rzeczy części składowych w następstwie prawidłowej działalności, nie będących dochodami normalnymi z rzeczy oraz do innych dochodów z rzeczy, nie będących pobranymi płodami i innymi odłączonymi od rzeczy częściami składowymi., ani nie będących dochodami, wymagającymi stosunku prawnego. W odniesieniu do działalności leśnej jako przykład tak rozumianych innych dochodów z rzeczy można przytoczyć:a) pobieranie przez gospodarzy lasów materialnych pożytków naturalnych w realizacji zadań w stanach nadzwyczajnych, w tym w stanach, wynikających ze stanów klęsk żywiołowych, pobieranie przez gospodarzy lasów oraz zużywanie bez stosunku prawnego wszelkich innych pożytków naturalnych w ramach działalności poza ramami zwykłego zarządu (z potrzeby chwili),b) dochody z lasu, związane wyłącznie z nieregulowanymi (naturalnymi) funkcjami lasu – w lasach pozostających praktycznie poza obszarem jakiejkolwiek ingerencji człowieka (jakiejkolwiek działalności leśnej), choćby polegającej na prowadzeniu w tych lasach wyłącznie ochrony przyrodySatysfakcję z powyższego wywody zakłóca norma art. 207. kodeksu cywilnego, w której mówi się o pożytkach i innych przychodach z rzeczy wspólnej. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca   pojęcie pobrania pożytku związał konsekwentnie z pojęciem dochodu. W normie art. 207. kodeksu cywilnego pobrany pożytek stał się „tymczasem” szczególnym przypadkiem przychodu. Ponieważ pobrany pożytek jako dochód nie może być raz szczególnym przypadkiem dochodu, a raz szczególnym przypadkiem przychodu – więc musi to prowadzić do wniosku, że pojęcia dochodu i przychodu (w kontekście pojęcia „pożytki”)  zostały w kodeksie cywilnym użyte zamiennie. W kodeksie cywilnym nie mamy niestety uregulowań prawnych, na podstawie których można byłoby wyprowadzić jednoznaczną definicję dochodu czy przychodu. Definicję przychodu oraz dochodu przynosi natomiast ustawa o rachunkowości. Pojęciami tymi posługuje się również ustawa o finansach publicznych. ., zawartej w ustawie o rachunkowości, gdyż ustawa o rachunkowości zajmuje się zasobami majątkowymi, będącymi „kontrolowanymi” przez jednostkę aktywami, ujmowanymi w urządzeniach księgowych, ustalonymi co do wiarygodnej wartości; w szczególności przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości jest „zapowiedzią” pojawienia się w jednostce korzyści majątkowych w formie zwiększenia wartości aktywów lub zmniejszenia jej zobowiązań, a końcowo skutkujących wzrostem kapitału własnego jednostki lub zmniejszenia niedoboru tego kapitału. Przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości wykazuje największe podobieństwo do dochodu, jakie rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego, jak również do dochodu, jakie prawo przynosi zgodnie z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem. (przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości = dochód cywilny z rzeczy lub dochód prawa). W kodeksie cywilnym pożytkiem naturalnym jest na przykład jabłko spadłe z drzewa gospodarza, który najczęściej żadnej księgowości nie prowadzi. Wydaje się, że w rozumieniu kodeksu cywilnego dochodem z rzeczy jest każde przysporzenie, powstające za „sprawą” tej rzeczy, mające korzystny wpływ na stan (ilość,. wartość, przydatność, użyteczność) oraz funkcjonowanie określonych zasobów ekonomicznych (zasobów ludzkich lub zasobów majątkowych, rozpatrywanych wraz ze wszystkimi przymiotami tych zasobów). Dochodem jest każda korzyść ekonomiczna, powstająca dzięki danej rzeczy. Jeśli osiągnięcie tak rozumianego dochodu z rzeczy (dochodu normalnego z rzeczy)  wymaga w ramach   działalności, prowadzonej zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, pobrania płodów, „wydawanych” przez tę rzecz, lub odłączenia od niej innych części składowych, wówczas należy mówić o pobieraniu pożytków naturalnych rzeczy. W tym miejscu należy zauważyć, że kodeks cywilny w sposób bardzo ogólny, żeby nie użyć terminu „ w sposób eufemistyczny”, określa część składową rzeczy : „częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego (art. 47. § 2.)”.  Wszystko – to znaczy wszystko, co ma wymiar materialny, jak i niematerialny, a składa się na daną rzecz. Z art. 53. § 1. kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 47 § 2  wynika , że od rzeczy mogą być odłączane określone jej części, stając się płodami lub innymi odłączonymi częściami składowymi rzeczy, o ile płody te oraz inne odłączone części składowe rzeczy stanowią normalny  dochód z rzeczy. A zatem częściami składowymi rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączanego, w tym te części składowe, które z chwilą rozpoczęcia odłączania oraz po odłączaniu stają się pożytkami naturalnymi rzeczy. W art. 45 kodeksu cywilnego ustawodawca zastrzegł, że rzeczami w rozumieniu (....) kodeksu są tylko przedmioty materialne. Oznacza to, że kodeks cywilny dopuścił, iż oprócz przedmiotów materialnych mogą występować przedmioty (dobra) niematerialne. Nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, że częścią składową lasu ( w szczególności jako gruntu pokrytego roślinnością leśną ) są wytworzone przez las, z użyciem metod prawidłowej gospodarki leśnej (innej działalności), dobra (przedmioty) materialne, stające się po ich odłączeniu  materialnymi  „płodami” lasu (materialne użytki lasu). Te dobra materialne, wytwarzane przez las (i pozostające w lesie do czasu odłączenia), są potencjalnymi materialnymi pożytkami naturalnymi lasu. Pobranie z lasu tych potencjalnych  materialnych pożytków naturalnych jest realizacją normalnego dochodu z lasu. Pobrany z lasu materialny pożytek naturalny z lasu, np. w postaci pozyskanego drewna, może następnie stać się pożytkiem cywilnym (pożytkiem cywilnym z drewna), jeżeli na podstawie stosunku prawnego (umowy kupna sprzedaży drewna) przysporzy właścicielowi drewna (na przykład Skarbowi Państwa)  dochodu w postaci nadwyżki przychodów nad kosztami wytworzenia. Częścią składową lasu są również zrealizowane przez las, z udziałem metod gospodarki leśnej (innej działalności leśnej), niematerialne świadczenia (oddziaływania) lasu ( w szczególności jako gruntu, pokrytego roślinnością leśną). Takie zrealizowane (pobrane) świadczenia są bez wątpienia niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu. Powyższym rozważaniom w zasadzie nie sprzeciwiają się regulacje, zawarte w prawie leśnym w odniesieniu do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.. Otóż w art. 4 ust.3. ustawa o lasach określiła, że w ramach zarządu, sprawowanego w stosunku do lasów własności Skarbu Państwa przez Lasy Państwowe: prowadzą one gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość,. Z kolei z art. 6. ustawy o lasach wynika, że gospodarka leśna oznacza: a) prowadzenie działalności leśnej w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, b) dokonywanie sprzedaży produktów, o których mowa w lit. a),c) realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.Skoro gospodarka leśna obejmuje realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu, to oznacza to, że gospodarz lasu w toku gospodarki leśnej obowiązany jest „wyzwalać”, uruchamiać, powodować pojawienie się (wystąpienie) niematerialnych świadczeń lasu jako odpowiednio wzmocnionych lub zmodyfikowanych naturalnych funkcji (świadczeń) lasu, a następnie doprowadzać do wykorzystania tych zrealizowanych niematerialnych  świadczeń lasu zgodnie z ich społeczno – gospodarczym przeznaczeniem. W niektórych naukowych kręgach opiniotwórczych (np. w zespole pracowników naukowych skupionym wokół Prof. Andrzeja Klocka, Dyrektora Instytutu Badawczego  Leśnictwa)  kreowany jest pogląd, że realizacja niektórych pozaprodukcyjnych funkcji lasu wymaga zaniechania pewnych działań, skutkująca utratą części korzyści materialnych, jakie las mógłby przynieść, gdyby nie „musiał” realizować pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Wydaje się, że jest to pogląd błędny, jeśli poważnie traktować równoważność wszystkich funkcji lasu: materialnych i niematerialnych. Polska koncepcja trwale zrównoważonej gospodarki leśnej oraz polska szkoła urządzania lasu zakładają tzw. podejście wydzieleniowe do lasu. Elementarną powierzchnią lasu w gospodarce leśnej jest i powinno pozostać wydzielenie leśne. To dla wydzielenia leśnego powinny być w toku urządzania lasu ustalane funkcje, jakie las powinien wypełniać z zastosowaniem metod gospodarki leśnej – z podziałem na funkcje dominującą (dominujące ), uzupełniającą (uzupełniające) oraz towarzyszącą (towarzyszące). W tym kontekście – uznanie, że dane wydzielenie predysponowane jest do wypełniania określonych funkcji, wśród których funkcja produkcji drewna znajduje się na dalszym miejscu, oznacza, że gospodarz lasu obowiązany jest tak prowadzić gospodarkę leśną z użyciem określonych czynności faktycznych, aby naturalne funkcje pozaprodukcyjne były odpowiednio modyfikowane oraz wzmacniane metodami gospodarki leśnej, choćby miało się to wiązać ze zwiększonymi kosztami działalności leśnej oraz ze zmniejszonymi przychodami w postaci dochodów cywilnych ze sprzedaży surowca drzewnego. Takie podejście sprawia, że wprawdzie w urządzeniach księgowych nadleśnictw pojawia się mniejszy wynik księgowy niż wynosiłby on w przypadku przypisania wszystkim wydzieleniom leśnym funkcji produkcji drewna jako funkcji dominującej, jednak ubytek ten  w „dwójnasób” pokrywany jest korzyściami ekonomicznymi, odkładającymi się w leśnym środowisku przyrodniczym pod inną niż drewno postacią lub/oraz korzyściami ekonomicznymi poza leśnym środowiskiem przyrodniczym. Taka jest istota jednego z podstawowych atrybutów państwowej gospodarki leśnej w Polsce : działania z nastawieniem na wynik finansowy, jednak nie na jego maksymalizację. Nie może być mowy o jakiś „wyrzeczeniach” przy realizacji przez las obowiązku świadczeń niematerialnych.  Dla całkowitej jasności należy podnieść, że z mocy uregulowań szczegółowych (prawo wodne, ustawa o ochronie przyrody, prawo ochrony środowiska, ustawa o gospodarce nieruchomościami) Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) w reprezentowaniu Skarbu Państwa mogą być, jak każde inne osoby fizyczne oraz prawne,  beneficjentami dochodów rekompensacyjnych (odszkodowawczych) z tytułu szczególnych ograniczeń oraz szczególnych ciężarów do ponoszenia (ponad wymogi prawidłowej gospodarki leśnej) np. ze względu na wymogi ochrony środowiska poza leśnym środowiskiem przyrodniczym, obowiązek uwzględniania wymogów ochrony przyrody oraz zasad gospodarki wodnej  w prowadzeniu leśnej działalności gospodarczej . Z kodeksu cywilnego wynika, że uprawniony do pobierania pożytków naturalnych rzeczy nabywa ich własność przez odłączenie ich od rzeczy (art. 190). Jest więcej niż oczywiste, że odłączenie od lasu niematerialnych świadczeń lasu nie należy traktować w sposób dosłowny, lecz w kontekście skutku faktycznego. Niematerialne świadczenia lasu są odłączane  od lasu przez faktyczne zaistnienie skutku tych świadczeń niematerialnych. Zgodnie z unormowaniami ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych Kraju – lasy, będące własnością Skarbu Państwa, jawią się jako wspólne dobro łączne wszystkich obywateli. Jakby to patetycznie oraz archaicznie nie zabrzmiało – lasy te, będąc formalnie własnością Skarbu Państwa, są dobrem ogólnonarodowym. W imieniu Skarbu Państwa bezpośrednie dzierżenie tych lasów przypada z mocy ustawy o lasach nadleśnictwom jako podstawowym jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych. Formalnie uprawnionym do pobierania niematerialnych pożytków naturalnych lasu (niematerialnych świadczeń lasu) jest Skarb Państwa. W imieniu Skarbu Państwa niematerialne świadczenia lasu „odłączają” od lasu nadleśnictwa w ramach gospodarki leśnej. Również formalnie właścicielem tych pobranych pożytków staje się  oczywiście  Skarb Państwa. Byłoby rzecz jasna wskazane, aby określona część niematerialnych pożytków naturalnych mogła być zamieniona na dochody cywilne z lasu – dla dobra tych lasów. Już teraz, pewna część niematerialnych pożytków lasów jest zamieniania na dochody cywilne, jeśli niematerialne świadczenia lasu wymagają szczególnie intensywnego wzmacniania i modyfikowania metodami gospodarki leśnej oraz znaczącego zaangażowania  innych niż las leśnych zasobów ekonomicznych (dochody cywilne z niematerialnych świadczeń lasu o charakterze uzdrowiskowym, rekreacyjnym i turystycznym, dochody cywilne z niematerialnych świadczeń turystycznych, związanych z myślistwem). W dającej się przewidzieć przyszłości - realne jest uzyskiwanie przez gospodarzy lasów dochodów cywilnych ze świadczeń lasu w zakresie łagodzenia globalnego efektu cieplarnianego. Warto też wspomnieć, że ustawa o ochronie przyrody przewiduje możliwość pobierania opłaty za wstęp do rezerwatów przyrody. Ale nawet wówczas, gdy Skarb Państwa nie staje się tak rozumianym bezpośrednim beneficjentem  niematerialnych pożytków naturalnych lasu – nie oznacza to, że nie może być mowy o normalnych dochodach z lasu, będących następstwem zrealizowania wymaganych przez prawo niematerialnych świadczeń lasu (zrealizowania pozaprodukcyjnych świadczeń lasu). Normalne dochody z lasu, wynikające ze zrealizowania przez las pozaprodukcyjnych świadczeń, mogą w szczególności „odkładać” się poza leśnym środowiskiem przyrodniczym. Beneficjentami tych dochodów mogą być różne kręgi społeczeństwa, różne osoby fizyczne, osoby prawne ( w tym w szczególności Skarb Państwa nie występujący jako właściciel lasów, lecz jako właściciel innych dóbr) oraz jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej. Jest to w pełni zgodne z ideą lasów należących do Skarbu Państwa jako wspólnego dobra łącznego wszystkich  obywateli. W odniesieniu do lasów państwowych reprezentantem Skarbu Państwa są Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych). Z kolei Skarb Państwa ( w Polsce jest to abstrakcyjna osoba prawna), reprezentuje w obrocie prawnym interesy majątkowe państwa. Należy tu przypomnieć, że w ujęciu konstytucyjnym Państwo Polskie, Rzeczypospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, znajdującym się we władaniu zwierzchnim Narodu. Interesem majątkowym  państwa jest bez wątpienia to, aby las był „nośnikiem” wielu świadczeń niematerialnych. Dokończenie rozważań na temat problematyki pożytków lasów wymaga jeszcze podjęcia następujących spraw:a) materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona , wegetatywny materiał rozmnożeniowy), sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu, jako pożytki naturalne lasu, b) tusze zwierzyny łownej, trofea łowieckie i stroisz jako pożytki naturalne lasu, c) pożytki cywilne rzeczy oraz pożytki praw, przysługujące jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych jako reprezentantom Skarbu Państwa (zakres, przysługujących jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych, dochodów, jakie rzecz może przynosić na podstawie stosunku prawnego, oraz jakie prawo może przynosić zgodnie z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem; zakres stosunków prawnych, jakie obok sprzedaży, mogą jednostki organizacyjne zawiązywać w celu uzyskiwania dochodów cywilnych z rzeczy oraz dochodów z praw).  Ustawa o lasach milczy o pozyskiwaniu materiału rozmnożeniowego, wytwarzaniu z pozostałości roślinności leśnych nawozów organicznych (kompostu) , produkcji szczepionek grzybowych itp. wyrobów - jako części składowej gospodarki leśnej. Licząca wiele dziesiątków lat tradycja nie pozostawia wątpliwości, że w ramach podstawowej działalności gospodarczej w zakresie gospodarki leśnej, prowadzonej z określonym udziałem lasów jako gruntów pokrytych roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, jak również odpowiednim udziałem pozostałych leśnych zasobów ekonomicznych - mieści się w/w działalność wytwórcza. Ustawa o lasach mówi zresztą o zagospodarowywaniu lasu jako składowej gospodarki leśnej. Od dziesięcioleci – zagospodarowanie lasu obejmuje nasiennictwo oraz działalność szkółkarską. Nasiona czy sadzonki na określonym etapie gospodarki leśnej podlegają odłączeniu od lasu. Stają się płodami lasu, ucieleśniającymi normalny dochód z lasu. Najczęściej ten normalny dochód z lasu „odkłada” się w tym samym lesie – służy „utrzymaniu” oraz powiększaniu zasobów leśnych (odnowienia oraz zalesienia). Powstaje jednak pytanie, czy nadwyżki tych płodów mogą podlegać zbywaniu w celu uzyskania dochodu cywilnego z nasion, sadzonek (także kompostu, szczepionek grzybowych itp. wyrobów działalności podstawowej ). Otóż ustawa o lasach mówi jedynie o sprzedaży drewna oraz użytków ubocznych. Przyzwolenie na prowadzenie w Lasach Państwowych sprzedaży nasion i szyszek znajduje się natomiast w § 14 cyt. rozporządzenia o gospodarce finansowej w Lasach Państwowych. Jeśli do tego dodać, że w tej same normie stworzono możliwość uzyskiwania w Lasach Państwowych z innych źródeł – więc można przyjąć, że prawo leśne pozwala, aby analizowane pożytki naturalne lasu mogły być zamieniane na pożytki cywilne z rzeczy. Ustawa o lasach mówi o pozyskiwaniu oraz sprzedaży zwierzyny. Częścią składową zwierzyny jest zarówno tusza, jak i związane z upolowaną (pozyskaną) zwierzyną trofea. Można zatem przyjąć, że pożytkiem naturalnym jest zarówno tusza zwierzyny, jak i pozyskane trofea. Powstaje oczywiście pytanie, czy jest to pożytek naturalny lasu, skoro las został przez ustawę o lasach zdefiniowany jako grunt pokryty roślinnością leśną, przejściowo pozbawiony roślinności leśnej oraz trwale pozbawiony roślinności leśnej. Niewątpliwą wadą ustawy o lasach są jej uregulowania, sugerujące wybiórcze podejście do gospodarowania składowymi leśnego środowiska przyrodniczego (gospodarka leśna jako ”zarządzanie” gruntem oraz roślinnością leśną, pokrywająca ten grunt). Bez wątpienia byłoby lepiej, gdyby ustawa o lasach w sposób jednoznaczny wykreowała gospodarkę leśną jako zrównoważone  „zarządzanie” wszystkimi elementami leśnego środowiska przyrodniczego, a jeszcze lepiej jako „zarządzanie” ekosystemami leśnymi – stosownie zresztą do faktycznego stanu rzeczy w Lasach Państwowych. Jednak posiłkując się choćby tylko rozszerzoną definicją gruntu (zwierzyna stale lub okresowo przebywająca w lesie jako część składowa gruntu, obejmującego las) – nawet przy obecnych regulacjach w ustawie o lasach bez ryzyka rozminięcia się z prawdą można przyjąć, że tusze zwierzyny oraz trofea myśliwskie,  pozyskane w ramach gospodarki leśnej, w pełni zasługują na uznanie za pożytki naturalne lasu. Ustawa o lasach mówi o pozyskiwaniu oraz sprzedaży igliwia. W wielu nadleśnictwach, zwłaszcza w tych, w których występuje jodła, istotne profity można osiągać ze sprzedaży stroiszu (całych gałęzi wraz z igłami). Ponieważ pozyskanie igliwia najczęściej wiąże się z uprzednim pozyskaniem gałęzi wraz z igliwiem, więc byłoby przekroczeniem wszelkich zasad racjonalnego ustawodawcy przyjęcie, że sprzedawać można igliwie, zaś sprzedaży nie może podlegać półprodukt w postaci stroiszu, o ile, rzecz jasna, pozyskiwaniu stroiszu (czy igliwia) nie sprzeciwiają się zasady prawidłowej gospodarki leśnej oraz ochrony przyrody. Jedną z funkcji lasu jest stwarzanie przez las w połączeniu z innymi elementami leśnych zasobów ekonomicznych możliwości uzyskiwania przez gospodarzy lasów (np. przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Lasy Państwowe i jednostki organizacyjne Lasów Państwowych), ale także przez pracowników gospodarzy lasów (np. przez pracowników jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych) oraz przez kontrahentów Lasów Państwowych  ( usługodawców, dostawców, wykonawców, posiadaczy zależnych lasów ) różnych dochodów, jakie różne rzeczy przynoszą na podstawie stosunku prawnego (dochody cywilne), oraz dochodów, jakie różne prawa  przynoszą  zgodnie z ich społeczno – gospodarczym przeznaczeniem ( dochody z praw). Osiąganie dochodów do zakończenia procesu pobierania pożytków naturalnych jest przejawem działalności gospodarczej (pozyskiwanie surowca drzewnego, zbiór nasion, wyjmowanie sadzonek z gleby na szkółkach leśnych). Osiąganie dochodów cywilnych oraz dochodów z praw jest już jednak przejawem działalności administracyjnej (w tym zasadniczej działalności administracyjnej), gdyż obejmuje np. odbiórkę surowca drzewnego, wybór nabywców, zawieranie stosunku prawnego zbycia, sporządzanie faktury oraz przekazywanie jej do nabywcy. Dlatego należy mówić np. o osiąganiu dochodów cywilnych związanych z użytkowaniem rębnym lasu, a nie o osiąganiu dochodów cywilnych w ramach użytkowania rębnego lasu.

Zobacz więcej...

Ekonomika leśnictwa

wartość zasobów majątkowych

(ekonomika leśnictwa), poziom (stopień) - ustalony ilością odpowiednich jednostek miar – wypełnienia (wypełniania) przez  dane dobro materialne lub niematerialne oczekiwań odbiorców (nabywców) tego dobra, będący rezultatem (wynikiem, konsekwencją) zdolności tego  dobra do zaspokajania potrzeb społecznych oraz gospodarczych.  W uzupełnieniu powyższej definicji należy podnieść, że z każdym dobrem, tak materialnym, jak i niematerialnym, także z każdą osobą fizyczną, osobą prawną oraz jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, z  każdym zjawiskiem,  procesem czy wreszcie pojęciem (terminem) jest związany określony zestaw cech charakterystycznych (atrybutów). We współczesnych teoriach dotyczących systemów informacyjnych dobro materialne lub niematerialne, człowiek, byt organizacyjno - prawny, zjawisko, proces, pojęcie czy termin określane są wspólnym słowem „obiekt”. Na przykład obiekt w postaci bryły lodu można  scharakteryzować takimi cechami, jak objętość, temperatura, masa, przeźroczystość, skład chemiczny, barwa, odległość od miejsca magazynowania do  miejsca dostawy i inne. Atrybutem dowolnej nieruchomości gruntowej są na przykład prawa majątkowe z nią związane. Atrybutem samochodu są m.in., wchodzące w jego skład podzespoły.  Jedną z rozlicznych cech człowieka jest jego zdolność do czynienia dobra. Wymienione powyżej cechy mogą mieć praktyczne znaczenie ocenne, gdy jest możliwość ich „zmierzenia” („zwymiarowania”). Często ustalenie („zwymiarowanie”) danego atrybutu następuje poprzez przywołanie enumeratywnego katalogu jego szczegółowych (indywidualnych) przypadków. Jeśli  powyżej wspomnieliśmy, że cechą charakterystyczną nieruchomości gruntowej są prawa majątkowe z nią związane – to dla ustalenia tej cechy w odniesieniu do konkretnego gruntu niezbędne jest przywołanie listy (wiązki) uprawnień majątkowych do tego gruntu przywiązanych (prawo do obciążania gruntu ograniczonymi prawami rzeczowymi, prawo do wynajmowania, prawo do wydzierżawiania, prawo do rozporządzania poprzez przenoszenie własności itd. itp.). Często wystarczające albo możliwe jest ustalenie danego atrybutu poprzez jego mniej lub bardziej szczegółowy opis (człowiek zły, dobry, bardzo dobry). W takich jednak przypadkach prawie zawsze - korzystając z rozwiązań, wywodzących się teorii analizy wartości - opis „tekstowy” danego atrybutu możemy  przetransponować na punkty albo od razu możemy posługiwać się oceną punktową, mieszczącą się w określonej skali „od - do”.  Jeśli na przykład zdolność człowieka  do czynienia dobra zechcemy oceniać w skali dziesięciopunktowej (od „0”, identyfikującego człowieka całkowicie pozbawionego zdolności do czynienie dobra, do punktów 10., identyfikujących  człowieka, będącego „uosobieniem” dobra ) – to przypisanie do konkretnego człowieka określonej liczby punktów, np. 5.punktów, będzie oznaczało, że dokonaliśmy czynności wartościowania (ustalenia wartości ) jego zdolności do czynienia dobra. Punkt w skali ocennej jest tutaj jednostką miary, zaś liczba punktów, jaka przypadła ocenianej osobie – ilością jednostek miar, odpowiadającą wartości zdolności konkretnej jednostki ludzkiej do czynienia dobra.  Przechodząc w naszych rozważaniach od przymiotów człowieka do w/w bryły lodu – jednostkami miary poszczególnych atrybutów, służących do charakterystyki tego właśnie obiektu, są  na przykład:  „m3” (metr sześcienny) jako jednostka. miary, służąca do pomiaru objętości (do ustalania wartości objętości), stopień, będący elementarną częścią składową skali, opracowanej przez Celsjusza (stopień Celsjusza), jako jednostka miary, służąca do pomiaru temperatury (do ustalania wartości temperatury), „kg” (kilogram)  jako jednostka miary do ustalania wartości masy, stopień pochłaniania fal świetlnych jako jednostka do ustalania wartości przeźroczystości, ilość mg wybranych pierwiastków lub związków chemicznych w przeliczeniu na kg masy danego obiektu („mg/kg”) jako jednostka do ustalania wartości składu chemicznego, symbol (kod) barwy wzorcowej jako jednostka do pomiaru barwy, „km” (kilometry) jako jednostka miary, służąca do ustalania wartości długości drogi dowożenia. Na ogół wartością konkretnego atrybutu danego obiektu jest – zmierzona ( lub ustalona w toku innego postępowania aniżeli pomiar ) - ilość jednostek miar, związanych z danym atrybutem, chociaż w przytoczonym przykładzie wartością cechy wyglądu (barwy) bryły lodu nie jest ilość jednostek miar, lecz konkretne szczegółowe oznaczenie kodu barwy, zawarte we wzorcowym atlasie barw. Z obiektem w postaci bryły lodu – występującym tutaj wyłącznie jako przykład dobra -  wiąże się wartość jeszcze jednej cechy, będącej wypadkową wartości poszczególnych w/w atrybutów  analitycznych. Tą cechą o charakterze syntetycznym jest zdolność dobra do wyzwalania pożądania, zapotrzebowania, dawania  satysfakcji i zaspokajania potrzeb przez tego, kto z dobra chce lub musi korzystać. Nie może ulegać wątpliwości, że poziom (wartość) w/w zdolności zależy od wartości takich analitycznych („cząstkowych”) atrybutów bryły lodu, jak objętość, temperatura, czystość chemiczna czy długość drogi transportowej. Dla atrybutu dobra, charakteryzującego zdolność dobra do dawania konsumentowi satysfakcji z jego (tego dobra) konsumpcji,  w języku polskim została  zastrzeżona nazwa wartość ( wartość dobra = atrybut dobra, charakteryzujący zdolność dobra do dawania konsumentowi satysfakcji w trakcie konsumpcjo dobra).  Powstaje oczywiście pytanie o to, jak mierzyć cechę dobra występującą pod nazwą wartość dobra, czyli jak ustalać wartość wartości rozumianej jako atrybut dobra. Używając w dalszej części niniejszego opracowania pojęcia wartość dobra w znaczeniu wartości zdolności dobra do dawania konsumentowi satysfakcji z konsumpcji  – od razu należy zaznaczyć, że w ekonomii w sposób definitywny nie został dotąd rozstrzygnięty spór naukowy o to, czy  wartość dobra ma charakter obiektywny czy też subiektywny. W teorii ekonomii marksistowskiej przyjmuje się, że wartość dobra ma charakter obiektywny oraz z góry daje się ustalić, w tym poprzez szczegółową analizę wartości atrybutów szczegółowych, związanych z danych dobrem. Założenie to legło m.in. u podstaw koncepcji centralnego planowania  gospodarczego oraz odgórnego ustalania cen jednostkowych na poszczególne dobra. Obecnie w sposób zdecydowany w ekonomii dominuje pogląd, że wartość dobra ma charakter subiektywny – jest zależna m.in. od „zamożności”, preferencji, wiedzy, świadomości (w tym świadomości ekologicznej) czy wieku konsumenta, lecz także od rozwoju technologiczno – organizacyjnego producentów poszczególnych dóbr, decentralizacji oraz ogólnego (całkowitego) potencjału  produkcji ( także w wymiarze globalnym), podatności szeroko rozumianych procesów technologicznych wytwarzania dóbr na innowacje (w tym przede wszystkim skutkujące obniżką kosztów jednostkowych produkcji), pory roku, efektywności kampanii promocyjno - reklamowych czy wreszcie od stopnia konkurencyjności stwarzanej danemu dobru przez jego substytuty. Nie ma jednej wartości dobra. Można mówić o następujących wartościach dobra : użytkowej, wymiennej, oraz o wartości z wyłożonych nakładów. Wartość użytkowa bryły lodu odpowiada, wyrażonej w specyficznych jednostkach miary (utylach), sumarycznej (całkowitej) użyteczności tej bryły lodu - oczywiście  z punktu widzenia tego, kto z niej faktycznie korzysta. W innym ujęciu  wartość użytkowa dobra jest to sumaryczna , wyrażona w utylach, satysfakcja odczuwana przez jednostkę z konsumpcji tego dobra. Do wartości użytkowej dobra dochodzi się w wyniku badań zachowań konsumenckich – deklarowanych oraz wynikowych. Wartość użytkowa dóbr oraz usług może być efektem badań w ramach statystyki publicznej, ale także może stanowić wynik badań marketingowych, prowadzonych przez lub na zlecenie konkretnych producentów (także przez lub na zlecenie konkretnych handlowców). Szczegółowe scharakteryzowanie różnych metodologii ustalania wartości użytkowej dóbr oraz usług przekracza oczywiście ramy niniejszego opracowania. Warto jednak stwierdzić, że na ogół wymagane jest tu podzielenie konsumentów na grupy, w tym przede wszystkim z punktu widzenia zamożności. Następnie należy zidentyfikować strukturę koszyka dóbr oraz usług , związaną z daną grupą konsumencką ( struktura konsumpcji ilościowej; struktura konsumpcji wartościowej). Kolejny etap prac obejmuje wydzielenie w danym koszyku, przywiązanym do danej grupy konsumenckiej, podobnych grup dóbr oraz usług (np. grupa pojazdów mechanicznych; grupy różnego rodzaju materiałów do zużycia w toku działalności gospodarczej; różne grupy produktów żywnościowych itd.; itp.). Podstawą do ustalenia absolutnej wartości użytkowej danego dobra stanowią:a) rzeczywista lub deklarowana częstość zakupu konkretnego dobra lub usługi w ramach danej grupy dóbr (lub usług) i w ramach danego koszyka, przywiązanego do danej wydzielonej grupy konsumenckiej ;b) rzeczywisty lub deklarowany udział zakupów, dokonywanych w ramach danej grupy dóbr (lub usług) , w  wydatkach ogółem dokonywanych przez daną grupę konsumentów ;c) rzeczywisty lub deklarowany udział wydzielonej grupy konsumenckiej w ogólnej populacji konsumentów.Metody badania wartości użytkowej dobra, w połączeniu z badaniami elastyczności popytu, mają bardzo duże znaczenie przy podejmowaniu decyzji „producenckich”. W leśnictwie dorobek teoretyczny w tym zakresie – z użyciem badań ankietowych, ale także z użyciem metod bazujących na  obserwacji zachowań szeroko rozumianych użytkowników lasów – może ponadto w przyszłości znaleźć zastosowanie przy waloryzacji wydzieleń leśnych z punktu widzenia uszeregowania pożądanych jego świadczeń materialnych oraz niematerialnych.„Póki jednak co” przy ustalaniu wartości dóbr, będących aktywami majątkowymi w rozumieniu ustawy o rachunkowości  oraz w obrocie prawnym dóbr powszechne zastosowanie znajduje ich wartość wymienna. Wartość wymienna jakiegoś dobra – to ilość innych dóbr, którą można uzyskać w zamian za dane dobro. W przypadku, gdy  dobrem zamiennym jest pieniądz - wartość wymienna odpowiada po prostu cenie za dane dobro. Przyjmuje się, że cena odzwierciedla wartość wymienną dobra w warunkach gospodarki rynkowej, charakteryzującej się możliwością swobodnego kształtowania się procesów podażowych  oraz popytowych. Wartość wymienna może dotyczyć dobra  zdatnego do użytku, ale może dotyczyć dobra, nadającego się do likwidacji. W tym drugim przypadku mówimy o wartości likwidacyjnej dobra.  Wartość wymienna dobra zasadza się na założeniu teoretycznym, że wartość dobra nie ma charakteru możliwego z góry do ustalenia, nie jest wartością bezwzględną, a jej zidentyfikowanie następuje dopiero  po faktycznym dokonaniu  transakcji kupna – sprzedaży czy transakcji zamiany. Ustawa o rachunkowości przyjmuje generalną zasadę, że wartość zasobów majątkowych, będących aktywami majątkowymi, wycenia się według wartości wymiennej, zwanej w ustawie najczęściej wartością według cen nabycia lub sprzedaży netto  (wartość aktywu = cena nabycia + ulepszenia – deprecjacja w funkcji czasu /umorzenie/ - trwała utrata wartości /odpis aktualizujący/ ). Ustawa o rachunkowości dopuszcza także ewidencjonowanie aktywów majątkowych według wartości kosztów wytworzenia (wartość z wyłożonych nakładów). (Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), z zachowaniem zasady ostrożności – art. 7. ust. 1. ustawy o rachunkowości)Jeżeli dane aktywo majątkowe składa się z rzeczowych dóbr natury, które nie zostały uprzednio zakupione (a więc nie mają ani wartości ustalonej według ceny zakupu, ani ich wartość nie może być ustalona według ceny wytworzenia, gdyż powstanie gruntu zawdzięczamy „siłom” natury, a nie nakładom rzeczowym) – to zastosowanie czystej metody kosztów wytworzenia daje faktyczne w wielu przypadkach jedynie tzw. wartość dodaną . Wyjaśnijmy to na przykładzie drogi leśnej: nadleśnictwo przeznaczyło na drogę leśną pas gruntu Skarbu Państwa, znajdujący się w zarządzie tego nadleśnictwa; grunt ten nie został nabyty przez nadleśnictwo ani jego wartość jako aktywu majątkowego nie została wyceniona w innych sposób; nadleśnictwo ustaliło wartość drogi leśnej na podstawie rzeczywiście poniesionych nakładów, poniesionych na nadanie w/w pasowi gruntu zdolności do udostępniania obszarów leśnych. Tak ustalona wartość drogi leśnej jest jej wartością dodaną (wartością, związaną z poniesionymi nakładami), gdyż nie uwzględnia wartości samego gruntu (t. j. w konkretnym przypadku stopnia zdolności tego gruntu do zaspokajania potrzeb związanych z udrażnianiem lasu z samej jego /tego gruntu/ istoty). W rzeczywistości ustalanie wartości zasobów majątkowych jako aktywów majątkowych jest bardziej złożone niż to powyżej wyłuszczono, w szczególności ustawa o rachunkowości dopuszcza stosowanie ustalania wartości niektórych zasobów majątkowych, będących aktywami, według wartości godziwej („za  wartość  godziwą  przyjmuje  się kwotę,  za  jaką  dany  składnik aktywów mógłby  zostać  wymieniony,  a  zobowiązanie  uregulowane  na  warunkach transakcji  rynkowej,  pomiędzy  zainteresowanymi  i  dobrze  poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami” – art.28 ust.6. ustawy o rachunkowości)Jak to już powyżej podkreślono - przy ustalaniu wartości (przy wycenie) aktywów majątkowych na podstawie rzeczywistej ceny nabycia lub faktycznych kosztów wytworzenia zakłada się, że wartość aktywu majątkowego nie jest możliwa z góry do ustalania. Objawia się ona dopiero po dokonaniu rzeczywistej transakcji cywilno – prawnej czy po wytworzeniu dobra. Przy wartościowaniu dobra na podstawie analizy cen transakcyjnych, dotyczących dóbr podobnych - przed faktycznym poddaniem tego dobra obrotowi prawnemu nie powinniśmy mówić o wartości wymiennej dobra, lecz o szacunku wartości wymiennej dobra ( chyba że w konkretnym przypadku chodzi o w/w wartość godziwą). Wartość wymienna dobra, którego wartość wcześniej oszacowano na podstawie podobnych cen transakcyjnych, objawia się dopiero po faktycznym dojściu obrotu prawnego do skutku. Nie należą bynajmniej jednak do rzadkości przypadki, w których dane dobro nie jest (nie może być) przedmiotem swobodnego obrotu prawnego, w szczególności w odniesieniu do danego dobra nie da się mówić o rynku  transakcji kupna  - sprzedaży . W Polsce takim dobrem jest na przykład las jako grunt pokryty roślinnością leśną albo jako grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej. Swobodny obrót prawny lasami dotyczy zasadniczo lasów, nie należących do Skarbu Państwa. Udział takich lasów w ogólnej powierzchni lasów Polski jest niewielki (17%). Przepisy prawa, odnoszące się do lasów Skarbu Państwa  we władaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, niezwykle restrykcyjnie ograniczają możliwość ich sprzedaży. Według danych statystycznych lasy zajmują w Polsce powierzchnię około ..... ha, w latach .............. średniorocznie obrotowi prawnemu w trybie sprzedaży oraz zamiany podlegało ..... ha   ( .... %). W razie braku możliwości zgromadzenia dostatecznie reprezentacyjnej próby statystycznej, dotyczącej wolnorynkowych cen transakcyjnych w odniesieniu do danego dobra (duże ryzyko grubego błędu wnioskowania o wartości spodziewanej na podstawie próby statystycznej)   -  jedną z metod, jaką można się posłużyć w celu oszacowania wartości dobra jest jego szacunkowa wartość odtworzeniowa (rekonstrukcyjna). Szacunek wartości odtworzeniowej (rekonstrukcyjnej) dobra mówi o nakładach kosztowych, jakie należałoby w dacie dokonywania szacunku wartości dobra ponieść, aby stworzyć jego „kopię”. Możemy tu zastosować dwa podejścia:a) podejście według sumy kosztów faktycznie wyłożonych w przeszłości w celu wytworzenia dobra – sumy odpowiednio pomniejszonej o fizyczne oraz technologiczne (moralne) zużycie danego dobra w dacie wyceny (jest to szacunek odpowiadający wartości dobra ustalanej metodą kosztów wytworzenia),b) podejście według sumy kosztów, jakie dziś należałoby wyłożyć w celu wytworzenia kopii danego dobra w miejsce dobra wycenianego – z uwzględnieniem jego fizycznego oraz technologicznego (moralnego) zużycia.Należy z mocą podkreślić, że zarówno w pierwszym, jak i zwłaszcza  w tym drugim podejściu nie otrzymujemy wartości odtworzeniowej, lecz jedynie szacunek wartości odtworzeniowej dobra. O tym, jaką wartość odtworzeniową ma dane dobro rzeczywiście (w rzeczywistości) moglibyśmy się przekonać przystępując faktycznie do tworzenia wiernej kopii danego dobra oraz rejestrując wyłożone nakłady na tworzenie tej wiernej kopii. Pomimo że podstawowa część lasów w Polsce (lasy we władaniu Lasów Państwowych) nie podlega swobodnemu obrotowi prawnemu, w szczególności lasy te nie podlegają swobodnym transakcjom kupna  i sprzedaży  - w każdej fazie życia lasu na określonej powierzchni można mówić o jego szacunkowej wartości likwidacyjnej. W uproszczeniu przyjmuje się, że szacunkowa wartość likwidacyjna lasu odpowiada cenie, jaką uzyskalibyśmy, gdybyśmy na danej powierzchni  dokonali całkowitej wycinki roślinności leśnej, dokonując następnie sprzedaży surowca drzewnego i  odpłatnego zbycia gruntu, pokrytego roślinnością leśną. Szacunkowa wartość likwidacyjna lasu jest zatem sumą oszacowanej wartości wymiennej gruntu oraz oszacowanej wartości wymiennej surowca drzewnego, możliwego do pozyskania na danej powierzchni. Jak jednak podnieśliśmy powyżej – wartość dowolnego dobra jest to wartość (poziom, stopień) zdolności tego dobra do zaspokajania określonych potrzeb społeczno – gospodarczych. Jak to poniżej zostanie wykazane – ani wartość rekonstrukcyjna, ani wartość likwidacyjna nie oddają wartości lasu jako wartości zdolności lasu do zaspokajania wielorakich potrzeb społecznych i gospodarczych. Jest oczywiste, że z punktu widzenia tak rozumianej wartości lasu – rozwiązaniem najkorzystniejszym byłoby posługiwanie się szacunkiem wartości wymiennej lasu (szacunkowa wartość wymienna lasu = wartość oszacowana na podstawie porównywalnych cen transakcji kupna – sprzedaży lasów). Z braku bazy takich cen, uzyskiwanych na rynku krajowym – szacunkowa wartość wymienna lasów jest możliwa do uzyskania z zastosowaniem cen rynku kontynentalnego (cen rynku międzynarodowego).W celu wykazania ułomności szacowania wartości lasu w oparciu o metodologię rekonstrukcji oraz metodologię likwidacyjną, niezbędne jest posłużenie się następującą (wybitnie teoretyczną) formułą matematyczną, którą należałoby stosować przy ustalaniu pełnej wartości lasu bez posługiwania się cenami transakcyjnymi: pełna wartość lasu z użyciem techniki rekonstrukcyjnej = [przyrodzona wartość gruntu, obejmującego m.in. las /obejmującego powierzchnię ziemi z roślinnością leśną lub przejściowo pozbawioną roślinności leśnej / ,  w szerokim tego słowa  znaczeniu, rozumiana jako naturalna  wartość zdolności gruntu do zaspokajania wielorakich oczekiwań społecznych oraz gospodarczych, jaką dany grunt, w „odpowiedzi” na materialne i niematerialne świadczenia lasu”, wykazywał w zamierzchłej przeszłości przed objęciem go gospodarką leśną] + [uzasadnione nakłady, poniesione na modyfikowanie przyrodzonej wartości gruntu wskutek gospodarki leśnej w minionych generacjach lasu] + - [naturalny przyrost (+) lub ubytek (-) wartości zdolności gruntu w szerokim tego słowa znaczeniu do zaspokajania potrzeb społecznych oraz gospodarczych od momentu objęcia go gospodarka leśną do  daty wyceny] + [szacunek kosztów uzasadnionych, rekonstruujących, nakłady, poniesione na gospodarkę leśna w ramach obecnej generacji lasu do daty wyceny] – [szacunek wartości pożytków naturalnych zrealizowanych przez las w ramach jego obecnej generacji do daty wyceny];Przy szacowaniu wartości lasu z zastosowaniem metodologii rekonstrukcyjnej, przyrodzoną wartość gruntu, uzasadnione nakłady ponoszone w zamierzchłej przeszłości w ramach gospodarki leśnej  na modyfikowanie tej przyrodzonej wartości, oraz naturalny przyrost lub naturalny ubytek przyrodzonej wartości gruntu od momentu inicjacji na nim prowadzenia gospodarki leśnej do daty wyceny – otóż wszystkie te wielkości zastępuje się oszacowaną wartością wymienną gruntu o podobnej klasie bonitacyjnej na zbliżonym rynku. W praktyce pod uwagę bierze się wyłącznie grunty o rolnym kierunku wykorzystania, gdyż w zasadzie tylko w stosunku do nich można w Polsce posłużyć się bazą cen transakcyjnych rynku lokalnego czy nawet rynku krajowego. Jest oczywiste, że tak oszacowana wartość zasadniczo odzwierciedla jedynie zdolność gruntu do zaspokajania potrzeb gospodarczych w zakresie produkcji rolnej, nie zaś zdolność tego gruntu do zaspokajania zapotrzebowania społeczno – gospodarczego na  materialne i niematerialne świadczenia lasu.  Pozostaje poza dyskusją, iż dostosowanie właściwości gruntu rolnego do właściwości, wykazywanej przez grunt o odpowiednim „potencjale”,  o odpowiedniej wartości zdolności do świadczeń tak materialnych, jak  i niematerialnych, wymaga określonych nakładów rzeczowych. Nie ulega więc wątpliwości, że w postępowaniu rekonstrukcyjnym prawidłowa ocena szacunkowa wartości gruntu, obejmującego las, na datę inicjacji współczesnej generacji lasu , powinna obejmować przypis nakładów, jakie należałoby ponieść, aby grunt rolny o danej bonitacji uzyskał właściwości gruntu leśnego.Na podstawie  współczesnego piśmiennictwa fachowego można wywieść następującą ścieżkę postępowania, prowadzącą do ustalania tego przypisu - z uwzględnieniem szacowania wartości substytucyjnych nakładów budowlano – montażowych, substytucyjnych inwestycji lub szacunkowych nakładów na odbudowę określonych właściwości gruntu::a) grunt rolny, przeznaczony na objęcie pierwszą generację lasu, wykazuje określoną zdolność do zapewniania dochodu czystego, związanego ze sprzedażą pożytków naturalnych w postaci drewna; zdolność tę mogę ustalić poprzez obliczenie wartości inwestycji (np. w postaci lokaty środków pieniężnych w banku), jakiej powinienem dokonać [dochodowa wartość lasu], aby zapewnić sobie roczną kwotę zwrotu z tej inwestycji, odpowiadającą przeciętnej wartości dochodu czystego, uzyskiwanego ze sprzedaży drewna, pozyskiwanego w lesie pierwszej generacji na gruncie rolnym; w ten sam sposób mogę ustalić dochodową wartość lasu w odniesieniu do konkretnego gruntu leśnego; różnica tych dwóch wartości jest jedną ze składowych sumy, stanowiącej poszukiwany przypis do szacunkowej wartości wymiennej gruntu rolnego;b) grunt rolny, przeznaczony na objęcie pierwszą generację lasu, wykazuje określoną zdolność do zapewniania produkcji grzybów, jagód oraz innych płodów runa leśnego (w części podlegającej zbieractwu powszechnemu); roczną wartość dochodu czystego, jaką z tego tytułu uzyskuje ludność w ramach zbieractwa na użytek własny lub do skupu mogę oszacować; kapitalizując ten dochód otrzymuję wartość dochodową lasu, związana z jego świadczeniami na rzecz ludności w zakresie stwarzania jej możliwości zbieractwa płodów runa leśnego na użytek własny oraz odsprzedaży do skupu; w ten sam sposób mogę ustalić wartość zdolności do zapewniania ludności terenów do zbieractwa płodów runa leśnego w odniesieniu nie do gruntu rolnego, lecz do konkretnego gruntu leśnego; różnica tych dwóch wartości jest kolejną składową sumy, stanowiącej poszukiwany przypis do szacunkowej wartości wymiennej gruntu rolnego;c) grunt rolny, przeznaczony na objęcie pierwszą generację lasu, wykazuje określoną zdolność do retencjonowania wody; wartość tej zdolności mogę ustalić poprzez oszacowanie nakładów na roboty budowlano – montażowe, jakie musiałbym ponieść na wybudowanie sztucznego zbiornika wodnego o tych samych wartościach retencyjnych; w ten sposób otrzymuję szacunek substytucyjnej wartości zdolności lasu do retencjonowania wody; różnica między w/w wartością, ustaloną dla konkretnego gruntu, a wartością dla gruntu rolnego, wycenionego na podstawie szacunku wartości wymiennej, jest następna składową sumy, stanowiącej poszukiwany przypis do szacunkowej wartości wymiennej gruntu rolnego;d) grunt rolny, przeznaczony na objęcie pierwszą generację lasu, wykazuje określoną zdolność do akumulacji dwutlenku węgla; wartość przychodów ze średniorocznej akumulacji węgla przez taki grunt mogę oszacować na podstawie cen transakcyjnych (także cen transakcyjnych na rynku krajowym), związanych ze wstępnej realizacji protokołu z Kyoto; kapitalizując te przychody uzyskuję wartość zdolności lasu do akumulacji węgla, zaś obliczając różnicę między wartością zdolności do akumulacji węgla  przez konkretny grunt a odpowiadającą wartością, odnoszącą się do gruntu rolnego, otrzymuję jeszcze jedną składową sumy, stanowiącej poszukiwany przypis do szacunkowej wartości wymiennej gruntu,e) grunt rolny, przeznaczony na objęcie pierwszą generację lasu, charakteryzuje się określoną bioróżnorodnością  („bioróżnorodność wczesnych stadiów sukcesyjnych”); nakłady „reintrodukcyjne”, jakie należałoby ponieść, aby grunt rolny osiągnął pożądany poziom bioróżnorodności, charakteryzujący konkretny grunt (grunt faktycznie podlegający wycenie), odpowiadają wartości odbudowy  bioróżnorodności (wartość ta – to następna składowa poszukiwanego przypisu),f) postępując w podobny sposób w odniesieniu do innych przejawów zdolności gruntu do świadczeń materialnych i niematerialnych wyczerpujemy listę składowych przypisu, jakiego powinniśmy dokonać do oszacowanej wartości wymiennej gruntu rolnego, aby tak zweryfikowana wartość gruntu, odzwierciedlała zdolność do świadczeń materialnych i niematerialnych ze strony gruntu leśnego.Powyższe rozważania przeprowadzono przy założeniu, że szacunek wartości gruntu leśnego jest dokonywany za pomocą oszacowanej wartości wymiennej gruntu rolnego. Jeżeli za poziom wyjścia przyjąć wartość gruntu leśnego całkowicie  ekosystemowo zdeprecjonowanego – to przypis do oszacowanej wartości wymiennej takiego gruntu (praktycznie równej zeru), obliczany przy założeniu, że grunt ten chcemy doprowadzić do określonego (naturalnego) poziomu zdolności do świadczeń materialnych oraz niematerialnych, odzwierciedla wartość bezwzględną gruntu jako dobra natury.Powracając w naszych rozważań na temat szacowania wartości lasu metodą rekonstrukcyjną,   należy zauważyć, że dopiero po skorygowania oszacowanej wartości wymiennej gruntu rolnego o danej bonitacji o w/w przypis (i uzyskaniu w ten sposób pełnej wartości gruntu leśnego na stan inicjacji aktualnej generacji lasu na tym gruncie) oraz o szacunek kosztów uzasadnionych, rekonstruujących, nakłady, poniesione na gospodarkę leśną w ramach obecnej generacji lasu do daty wyceny jego wartości, pomniejszone o wartość pożytków naturalnych pobranych (o wartość zrealizowanych świadczeń materialnych i niematerialnych)  - możemy mówić o pełnej wartości rekonstrukcyjnej lasu. Szacunek kosztów, rekonstruujących nakłady na gospodarkę leśną w ramach współczesnej generacji lasu, odpowiada wartości dodanej do oszacowanej startowej wartości gruntu leśnego ( oszacowana wartość wymienna gruntu rolnego + przypis korygujący). Ta wartość dodana odzwierciedla oczywiście zarówno przysporzenia, podnoszące wartość zdolności gruntu do świadczeń materialnych, jak i świadczeń niematerialnych (wynika to z samej definicji gospodarki leśnej, obejmującej /przypomnijmy/ m.in. realizowanie pozaprodukcyjnych funkcji lasu), ale również obejmuje wartość pożytków naturalnych, zrealizowanych przez las do daty jego wyceny.Jeszcze większe zniekształcenie pełnej wartości lasu otrzymujemy z zastosowaniem metody likwidacyjnej. W tej metodzie wartość gruntu nie wymaga skorygowania o wyżej omówiony przypis tylko wówczas, gdy dany grunt przestaje spełniać funkcje lasu (przestaje być lasem). Zwykle tak nie jest. Nie możemy więc zadawalać się wartością gruntu oszacowaną na podstawie szacunku wartości gruntu rolnego. Pełną wartość lasu z użyciem metody likwidacyjnej uzyskamy tylko wówczas, gdy zastosujemy następująca formułę : wartość gruntu rolnego na początku danej (współczesnej generacji lasu) + przypis ze względu na różnice między zdolnością gruntu rolnego do świadczeń materialnych oraz niematerialnych + nakłady na gospodarkę leśną poniesione w ramach danej generacji lasu do daty wyceny wartości lasu – wartość pożytków naturalnych, dostarczonych przez las do daty jego wyceny + wartość pożytków naturalnych w postaci drewna na pniu. Jak to już w niniejszym słowniku omówiono, nie wszystkie składniki zasobów majątkowych we władaniu Lasów Państwowych, stanowią aktywa majątkowe, a tylko aktywa majątkowe podlegają wycenie (według reguł określonych w ustawie o rachunkowości) oraz podlegają obowiązkowi ewidencjonowania w urządzeniach księgowych. Zdolność gruntów, obejmujących lasy, do świadczeń niematerialnych nie może oczywiście  stanowić aktywu majątkowego, gdyż jest nośnikiem korzyści ekonomicznych, osiąganych przez majątek państwowy, nie znajdujący się w przeważającej części we władaniu LP. Również zdolność do świadczeń materialnych nie jest pod tytułem wartość lasu utrwalana w urządzeniach księgowych LP, a to z braku jednoznacznych metod wyceny wartości tych aktywów dla celów ewidencji księgowej. Można mówić o wielu innych zasobach majątkowych we władaniu LP, nie podlegających ewidencji księgowej. W jednostkach organizacyjnych (zorganizowanych częściach jednostek organizacyjnych), podlegających transakcji kupna – sprzedaży, nieaktywowane ich zasoby majątkowe mają „szanse” ujawnić w sposób zbiorczy swoją wartość w aktywie majątkowym, będącym wartością niematerialną i prawną , o nazwie „wartość firmy”. Wartość firmy jest to różnica miedzy jej ceną nabycia jednostki organizacyjnej ( zorganizowanej części jednostki organizacyjnej) a rzetelnie ustaloną sumaryczną wartością netto jej innych aktywów majątkowych. LP nie są oczywiście na sprzedaż, nie wydaje się również, aby LP przysługiwało prawo nabywania jednostek organizacyjnych (czy ich zorganizowanej części). Nieporozumieniem przeto wydaje się powołanie w planie kont LP konta „wartość firmy”W LP godne rozpatrzenia jest wykreowanie pozabilansowego składnika majątkowego o nazwie „wartość Lasów Państwowych”. Według tej koncepcji wartość LP odpowiadałaby sumie wartości netto aktywów majątkowych, zwiększonej o oszacowaną wartość lasu  ( z uwzględnieniem wartości zdolności do świadczeń niematerialnych ), a także o oszacowaną metodą kosztów wyłożonych wartość innych składników majątkowych, nie będących aktywami majątkowymi – tak materialnymi, jaki niematerialnymi. Rozwiniecie koncepcji „wartości Lasów Państwowych” znajduje się w końcowej części definicji wartości niematerialnych i prawnych. Dotychczasowe nasze rozważania na temat ustalania lub szacowania wartości lasów należy skonfrontować z obowiązującym na ten temat stanem prawnym. Wynika to z okoliczności, że w normach prawnych, regulujących dokonywanie przez LP obrotu prawnego lasami, gruntami, nie będącymi lasami, oraz nieruchomościami, nie będącymi gruntami, ważna rola przypada szacunkom ich wartości, dokonywanym przez rzeczoznawców majątkowych z uwzględnieniem wiążących ich przepisów prawa. Ponadto w prawie leśnym można znaleźć dyspozycję, aby ewidencja lasów była prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, Dotychczas brak szczegółowych regulacji prawnych odnoszących się do ustalania wartości lasów dla celów ewidencyjnych. Z ustawy o rachunkowości wynika, że w ustalaniu wartości ewidencyjnej lasów mogłaby mieć zastosowanie zasada ustalania wartości godziwej, choć wyraźnie na przeszkodzie stoi tu brak bazy danych o występowaniu cen transakcyjnych lasów,  przynajmniej na polskich rynkach lokalnych oraz na rynku krajowym. Jeśli chodzi o przepisy prawne dotyczące szacowania wartości lasów, przez długi czas w polskim systemie  prawnym nie było regulacji prawnych, odnoszących się w sposób uniwersalny do tego zagadnienia. W opracowaniu podręcznikowym po redakcją prof. zw. dr. hab. Mieczysława Podgórskiego „Podstawy wyceny lasów – stan prawny na dzień 31 sierpnia 2001 r.”  [ Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 2001 ] autorzy dzieła w rozdziale I. pkt.2. zidentyfikowali, jako prawnie obowiązujące, jedynie cztery przypadki zasad ustalania szacunkowej wartości drzewostanów i zadrzewień: a) w postępowaniu wywłaszczeniowym nieruchomości, b) dla potrzeb rozliczeń z tytułu zwrotów wywłaszczonych nieruchomości, c) dla potrzeb ustalania jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanów, d) przy obliczaniu wartości drzewostanów leśnych wchodzących w skład gospodarstw rolnych przekazywanych na Skarbowi Państwa - stwierdzając jednak na zakończenie rozdziału I. pkt.2. , co następuje: „W podsumowaniu obowiązujących z mocy prawa zasad określania wartości drzewostanów i zadrzewień należy jednoznacznie stwierdzić, iż zastosowanie tych zasad jest właściwe i uprawnione wyłącznie dla celów wskazanych przez prawodawcę. Wszelkie próby wykorzystania tych zasad w innych sytuacjach są pozbawione podstaw prawnych oraz poprawności merytorycznej”.  Należy dodać, że poza identyfikacją, dokonaną przez prof. Mieczysława Podgórskiego, znalazła się metoda szacowania wartości lasów na potrzeby procedury wymiany i scalania gruntów. Metoda ta, do czasu nowelizacji ustawy o wymianie i scalaniu gruntów, dokonanej w dniu .... , zakładała szacowanie wartości lasów praktycznie według dyspozycji, zawartej w kodeksie cywilnym (zasada satysfakcji uczestników procesu wymiany i scalania gruntów). Dopiero po cyt. nowelizacji rozstrzygnięto, że wartość lasów ma być określana według regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. W numerze 4/63 (rok 2003) periodyku specjalistycznego „Wycena” we wprowadzeniu prof. Andrzeja Nowaka do omówienia Standardu V.6. „Określanie wartości nieruchomości leśnych oraz zadrzewionych i zakrzewionych”, uchwalonego przez Radę Krajową PFSRM w dniu 9.12.2002 r z mocą obowiązywania od dnia 1 lipca 2003 r. ,  znajdujemy następujące stwierdzenie: „Dotychczas brak było określonych szczegółowych procedur szacowania nieruchomości leśnych i zadrzewionych w formie odrębnie opracowanego standardu zaś obowiązujące przepisy regulowały metodykę szacowania takich nieruchomości dość ogólnie. Istotnie – do 1.01.1998 r. uniwersalnym aktem prawnym, odnoszącym się do szacowania wartości nieruchomości, było Zarządzenie Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 marca 1995 r w sprawie szczegółowych zasad ustalania wartości nieruchomości (M.P. z 1995 r Nr 13 poz. 163).  Rzecz w tym, że akt ten wydano na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30.poz.127. z późn. zm.), która to ustawa  w art. 1. ust.2. wyłączała spod swojej jurysdykcji: a) grunty zabudowane wchodzące w skład gospodarstw rolnych, b) grunty niezabudowane - związane z państwowym gospodarstwem leśnymi,- położone na obszarach, przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie  na cele gospodarki rolnej i leśnej. Powołane zarządzenie nie mogło zatem odnosić się praktycznie do lasów jako gruntów pokrytych roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionych roślinności leśnej – chyba że lasy te, nie związane z państwowym gospodarstwem leśnym, w planach zagospodarowania przestrzennego były przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne.Zarządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 marca 1995 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania wartości nieruchomości zostało uchylone z dniem 1.01.1998 r. w związku z utratą mocy podstawy do jego wydania ( utrata mocy, wynikająca z normy art. 241.pkt.1. ustawy z dnia 21.sieprnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [Dz. U. 1997 r Nr 115 poz. 741] ). Od 1 stycznia 1998 roku do 31 lipca 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad szacowania wartości nieruchomości występowała pustka legislacyjna. Dopiero w dniu 31 lipca 1998 r w Dz. U. Nr 98. poz.612 opublikowane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 159 ustawy z dnia 21. sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. W Dziale IV („Wycena nieruchomości’), rozdziale I.(„Określanie wartości nieruchomości”), w art. 149 określono, że „przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na podmiot własności, z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów”. A zatem w każdym przypadku, gdy zachodziła potrzeba (w tym potrzeba prawna) oszacowania wartości jakiejkolwiek nieruchomości dla celów innych niż scalania i wymiany gruntów - od 1.01.1998 prawnie wiążące były regulacje Działu IV, Rozdziału I ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś od 31 lipca 1998 r – dodatkowo normy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.lipca 1998r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Rzecz w tym, że szczegółowa analiza prawna regulacji prawnych, powołanych w zdaniu poprzednim, prowadzi do wniosku, że nie przystawały one do nieruchomości, będących lasami, t. j. gruntami, pokrytymi roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionymi roślinności leśnej. Dopiero w dniu 27 listopada 2002 r Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2002 Nr 230 poz. 1924), w którym po raz pierwszy jest mowa wprost o uniwersalnych zasadach określania wartości nieruchomości zadrzewionych, zakrzewionych lub leśnych ; na szczególną przy tym uwagę zasługuje norma § 46 cyt. rozporządzenia, odnosząca się w szczególności do nieruchomości leśnych udostępnionych publicznie; norma ta określiła, że wartość takich nieruchomości stanowi sumę wartości gruntów oraz wartości drzew, krzewów i innych roślin, znajdujących się na tym gruncie, przy czym wartość drzew, krzewów i innych roślin ma być w świetle tych uregulowań określana na poziomie dotychczasowych kosztów ich nasadzenia oraz pielęgnacji ; W § 46 ust.3. analizowanego rozporządzenia określono, że „przy określaniu wartości nieruchomości (...) leśnych, spełniających funkcje ochronne, rekreacyjne albo krajobrazowe, uwzględnia się szczególne funkcje tych nieruchomości. Norma ta usankcjonowała de facto, że zdolność lasów do świadczeń niematerialnych stanowi część składową gruntów, pokrytych roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionych roślinności leśnej w szerokim tego słowa znaczeniu.Na długo przed prawnym unormowaniem sprawy określania wartości lasu w ogóle, w tym wartościowania jego części składowej, t. j.  zdolności do świadczeń niematerialnych – dostępne były liczne opracowania oraz publikacje, wskazujące na potrzebę uwzględnianie zdolności lasów do świadczeń pozaprodukcyjnych przy ustalaniu wartości nieruchomości leśnych; I tak według obecnego stanu wiedzy na przywołanie zasługuje :- art. 6. ustawy o lasach, w którym określono, że gospodarka leśna oznacza w szczególności „realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu” ( w praktyce oznacza to, że działalność leśna ma, m.in., skutkować powstawaniem niematerialnych świadczeń lasu; wszystko, co jest efektem działalności człowieka oraz wynika z używania innych zasobów ekonomicznych ma swoją wartość; świadczenia niematerialne lasu powstające w toku działalności leśnej mają swoją wartość);- dzieło naukowe prof. Tadeusza Marszałka pt. „Nasze dziedzictwo leśne” ( Fundacja „Rozwój SGGW”, Warszawa 1999), w którym znajdujemy m.in. następujące stwierdzenia:• „Wyniki badań uzyskanych (...) wykazały, że wartość socjalnych funkcji spełnianych przez 1 ha lasu w ciągu jednego roku w przeważającej liczbie przypadków jest wielokrotnie większa od wartości drewna i użytków ubocznych pobieranych z identycznej powierzchni i w identycznym przedziale czasowym”• „ Można (...) mówić o istnieniu dwóch wartości lasu. Jednej – wynikającej ze zdolności lasu do dostarczania drewna i użytków ubocznych (czyli zdolności spełniania funkcji gospodarczych) oraz drugiej –wynikającej ze zdolności lasu do dostarczania usług o charakterze ochronnym, zdrowotnym, rekreacyjnym itp. (czyli zdolność spełniania funkcji socjalnych. Pierwszy rodzaj wartości nazywany gospodarczą wartością lasu, drugi zaś – socjalną wartością lasu. Wyliczono, że ów drugi rodzaj wartości kształtuje się na bardzo wysokim poziomie”• „Rachunek przeprowadzony dla wszystkich lasów wchodzących w skład Lasów Państwowych wykazał prawie dwunastokrotnie większą wartość od ich wartości gospodarczej. Pełna kompleksowa wartość lasu jest sumą obu rodzajów wartości”, - przywołane już powyżej dzieło „Podstawy wyceny lasów”, w których znajdujemy następujące stwierdzenia :• „pożytki naturalne, uzyskiwane z nieruchomości leśnych można podzielić na dwie kategorie : a) pożytki docelowe – kumulowane w całym okresie wzrastania i dojrzewania drzew do wyrębu (...), b) „pożytki bieżące – będące efektami pozaprodukcyjnych funkcji lasu oraz pożytkami surowcowymi, dostępnymi już w trakcie cyklu produkcyjnego pożytków docelowych”,• „ obliczona (...) gospodarcza wartość lasu, odzwierciedla ich minimalną wartość, t. j. taka wartość, jaka zostałaby tym lasom przypisana, gdyby one nie spełniały żadnych funkcji gospodarczych”- druk sejmowy Sejmu RP IV kadencji (nr 646), opatrzony datą 28. czerwca 2002 r oraz sygnaturą Prezesa Rady Ministrów DSP – 440 – 127/02, przy którym ówczesny Premier RP przekazał ówczesnemu Marszałkowi Sejmu RP przyjęte przez Radę Ministrów „Informację o stanie lasów w 2000 i 2001 roku” , „ Informację o realizacji w 2000 i 2001 roku >Krajowego programu zwiększenia lesistości

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

konsultowanie planu urządzenia lasu

(urządzanie lasu), uczestniczenie społeczności lokalnych (w tym samorządów, stowarzyszeń oraz organizacji pozarządowych) zainteresowanych ochroną przyrody w lasach w pracach nad formułowaniem zadań z zakresu ochrony przyrody i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej w lasach wielofunkcyjnych w celu spełnienia wymagań ochrony środowiska oraz potrzeb racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody podczas sporządzania planu urządzenia lasu dla nadleśnictwa. Przyjęto (według wytycznych paneuropejskich) /…/, iż w planowaniu urządzeniowym należy dążyć do:a) zwiększania udziału społeczności lokalnej w podejmowaniu decyzji dotyczących trwałego i zrównoważonego rozwoju gospodarki leśnej (szczególnie w odniesieniu do założeń projektu planu ustalonych przez KZP oraz końcowego projektu planu, omawianego z udziałem społeczeństwa podczas Komisji Projektu Planu),b) udostępniania lasów do celów zdrowotno-rekreacyjnych (szlaki turystyczne, miejsca postoju, parkingi, urządzenia turystyczne, ścieżki rowerowe, ścieżki konne).Celem planowania urządzeniowego jest opracowywanie projektów planów urządzenia lasu zgodnie z wymaganiami przepisów prawa oraz trwale zrównoważonej gospodarki leśnej z odpowiednim uwzględnieniem oczekiwań społecznych w sprawie ochrony środowiska i racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody.Zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie sporządzenia projektu planu urządzenia lasu polega na:a) podaniu, na co najmniej miesiąc przed zwołaniem KZP, do publicznej wiadomości w BIP RDLP oraz prasie lokalnej informacji o przystąpieniu do sporządzenia projektu planu urządzenia lasu danego nadleśnictwa, o przewidywanym terminie zwołania w tej sprawie KZP, o możliwości udziału społeczeństwa w obradach KZP, oraz o „Założeniach do planu urządzenia lasu” ustalanych podczas KZP;b) zaproszeniu przedstawicieli urzędów, samorządów, przedsiębiorców leśnych oraz organizacji zainteresowanych gospodarką leśną i ochroną przyrody w lasach nadleśnictwa na posiedzenie KZP (co jest możliwe również na posiedzenie NTG), z wyszczególnieniem podstawowych celów obrad oraz ich przewidywanym harmonogramem;c) podaniu – bezpośrednio po podpisaniu przez dyrektora RDLP protokołu KZP – do publicznej wiadomości w BIP RDLP oraz prasie lokalnej informacji o terminie i miejscu wyłożenia do wglądu „Założeń do planu urządzenia lasu”, o sposobie, miejscu i terminie (co najmniej 21 dni od podania do publicznej wiadomości) składania uwag oraz wniosków do „Założeń…”, jak też o właściwości dyrektora RDLP do rozpatrywania tych uwag i wniosków;d) podaniu – bezpośrednio po podpisaniu przez dyrektora RDLP protokołu NTG, a co najmniej miesiąc przed ewentualnym zwołaniem KPP (o której mowa w pkt 7), do publicznej wiadomości w BIP RDLP oraz prasie lokalnej informacji o terminie i miejscu wyłożenia do wglądu „Projektu planu urządzenia lasu” dla danego nadleśnictwa, o sposobie, miejscu, jak też terminie (co najmniej 21 dni od podania do publicznej wiadomości) składania uwag i wniosków do „Projektu…”, o właściwości dyrektora RDLP do rozpatrywania tych uwag i wniosków oraz o przewidywanym terminie zwołania KPP, a także możliwości udziału społeczeństwa w jej obradach;e) ewentualnym (patrz pkt 7) zaproszeniu przedstawicieli urzędów, samorządów, przedsiębiorców leśnych oraz organizacji zainteresowanych gospodarką leśną i ochroną przyrody w lasach nadleśnictwa na posiedzenie KPP, z wyszczególnieniem podstawowych celów obrad, jak też ich przewidywanym harmonogramem.

Zobacz więcej...

Prawo ochrony środowiska i polityka leśna

kryteria legalności działania Lasów Państwowych

(prawo ochrony środowiska i polityka leśna), warunki, jakie powinny być spełnione w celu uznania danego przejawu działalności (aktywności) Lasów Państwowych (jako jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej) za uprawnione ze względów formalnoprawnych; za zgodne z kryteriami legalności działania Lasów Państwowych należy uznać każde działanie Lasów Państwowych, które (p.72):a) wynika z wyznaczników zadań Lasów Państwowych;b) dotyczy leśnych zasobów ekonomicznych, które mogą pozostawać we władaniu Lasów Państwowych;c) jest realizowane z użyciem przysługujących Lasom Państwowych praw majątkowych;d) jest wykonywane w ramach zdolności Lasów Państwowych do czynności prawnych (w ramach przysługujących Lasom Państwowym uprawnień niemajątkowych) oraz zdolności do czynności faktycznych, z zastrzeżeniem, że w/w czynności prawne oraz faktyczne powinny wykonywane w zgodzie z dyspozycjami odpowiednich norm reglamentacyjnych (w tym przede wszystkim norm prawnych), związanymi z odpowiednimi hipotezami. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe oraz jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, wchodzące w skład tego gospodarstwa, nie zostały wyposażone w osobowość prawną. Są ułomnymi osobami prawnymi. Uprawnienia majątkowe i niemajątkowe przypadające osobie fizycznej i prawnej, jak również jednostce organizacyjnej o ograniczonej zdolności prawnej tworzą wiązkę praw podmiotowych.W innym ujęciu, prawa podmiotowe – to zespół uprawnień, przyznanych podmiotowi (osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej o ograniczonej zdolności do czynności prawnych) z mocy prawa, a także z mocy pełnomocnictw i upoważnień, a służących zabezpieczeniu jego interesów i dających mu określoną swobodę kształtowania stosunków prawnych. W odniesieniu do jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych – prawa podmiotowe, jakimi mogą posługiwać się jednostki organizacyjne LP, są zasadniczo własnością lub pod innym tytułem prawnym należących do Skarbu Państwa. Do Lasów Państwowych przypisane jest jednak: a) prawo do zarządu składnikami majątkowymi, należącymi do Skarbu Państwa,b) prawo do zarządu prawami podmiotowymi majątkowymi, związanymi ze składnikami majątkowymi, o których mowa w lit. a)c) prawo do reprezentowania Skarbu Państwa (do występowania w imieniu Skarbu Państwa) przy wykonywaniu czynności prawnych i przy wykonywaniu czynności faktycznych z użyciem leśnych zasobów ekonomicznychZa zgodne z kryterium legalności należy zatem uznać wykonywanie przez Lasy Państwowe zadań z użyciem tylko tych składników majątkowych, należącymi do Skarbu Państwa, którymi Lasy Państwowe mają prawo władać w formie zarządu z mocy prawa. Prawna identyfikacja tych składników nie jest zadaniem prostym. Wymaga w szczególności prowadzenia analizy unormowań, regulujących działanie jednostek organizacyjnych, będących prawnymi poprzednikami Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Prawa podmiotowe majątkowe to wiązka uprawnień odnoszących się, wykazujących związek oraz wynikających  z faktu władania przez dany „podmiot” określonymi składnikami majątkowymi. Jeżeli Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości gruntowej, będącej lasem, to nie po to, aby las ten był wyłącznym przedmiotem trwania. Skarb Państwa jest właścicielem lasu przede wszystkim po to, aby mógł z niego korzystać i rozporządzać nim, a także odpowiednio udostępniać społeczeństwu. W państwie prawa nie może jednak tego czynić w sposób dowolny. Może z tym lasem czynić wszystko, co uzna za stosowne, jednak bez przekraczania dyspozycji (przede wszystkim dyspozycji zakazujących), zawartych w stosownych normach prawa, i bacząc na społeczno – gospodarcze przeznaczenie tego lasu. Aby las, w interesie Skarbu Państwa, mógł być nabyty przez Skarb Państwa, Skarb Państwa musi mieć, przydzielone, na przykład przez określoną ustawę, prawo majątkowe do: zakupu tego lasu, jego nabywania w drodze zamiany, darowizny itp. stosunków cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem, że regulacje szczególne mogą ograniczać ten katalog stosunków cywilnoprawnych w konkretnych sytuacjach. Aby las, w interesie Skarbu Państwa,  mógł być zbyty w sposób trwały,  Skarb Państwa musi mieć uprawnienia majątkowe do sprzedaży lasu, jego zamiany, zbywania po tytułem darnym i na drodze innych stosunków prawnych. Aby niektóre prawa do lasu mogły być zbywane, Skarb Państwa musi mieć prawo do obciążania tego lasu ograniczonymi prawami rzeczowymi (na przykład ograniczonym prawem użytkowania) lub do jego wynajmowanie, wydzierżawianie czy użyczanie – Skarb Państwa musi legitymować się uprawnieniem majątkowym do stanowienia posiadaczy zależnych lasu. Po wydzierżawieniu lasu, Skarb Państwa pozbawia się na rzecz dzierżawcy określonych praw do normalnego korzystania z lasu, ale także przelewa na dzierżawcę określone obowiązki i ciężary, wiążące się z normalnym, a niekiedy ponad-normalnym korzystaniem z tego lasu (np. obowiązek modernizacji czy prowadzenia robót budowlano-montażowych). Aby las mógł być wykorzystywany w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, Skarb Państwa musi mieć uprawnienie do wykorzystywania i poddawania tego lasu czynnościom faktycznym, składającym się w języku „techniczno – branżowym” na hodowlę lasu, jego ochronę i użytkowanie. Aby las, w ramach normalnego korzystania z lasu, mógł przysparzać Skarbowi Państwa przychodów, Skarb Państwa musi mieć prawo do pobierania z lasu  pożytków naturalnych i prawo majątkowe do ich (tych pożytków) sprzedaży. Aby las, np. po jego obciążeniu ograniczonymi prawami rzeczowymi, mógł przysparzać określonych korzyści Skarbowi Państwa, Skarb Państwa musi mieć prawo do czerpania pożytków prawnych z lasu, np. musi mieć prawo do pobierania odpłatności za użytkowanie. Władanie lasem wymaga oczywiście ponoszenia określonych ciężarów. Aby te ciężary  mogły być przez Skarb Państwa ponoszone – Skarb Państwa musi mieć prawo do ponoszenia tych ciężarów. Do takich ciężarów należą na przykład: obowiązek ewidencjonowania i wyceny wartości lasu, obowiązek ponoszenia podatków i innych opłat cywilno – prawnych, obowiązek ubezpieczania, ochrony i dochodzenia mienia itd. itp..W naszym porządku prawnym Skarb Państwa jest abstrakcyjną osobą prawną. Jako abstrakcyjna osoba prawna nie ma innego wyjścia niż prowadzenie działalności za pośrednictwem swoich przedstawicieli – najczęściej przedstawicieli ustawowych. Aby Skarb Państwa mógł działać w taki właśnie sposób, Skarb Państwa musi mieć oczywiście przypisane uprawnienie do stanowienia swoich przedstawicieli (swoich reprezentantów, swoich zarządców majątkowych) – i to takich przedstawicieli, którzy mogliby stanowić dla Skarbu Państwa innych (kolejnych) przedstawicieli (np. w postaci pracowników jednostek organizacyjnych, reprezentujących Skarb Państwa oraz zewnętrznych jednostek organizacyjnych jako wykonawców, usługodawców oraz dostawców). Aby prawo do stanowienia swoich przedstawicieli (choćby działających pod postacią „zarządców” majątkowych) mogło być ucieleśniane – Skarb Państwa musi mieć prawo do przelewania na kogo innego wyżej wymienionych praw majątkowych i ciężarów (np. prawa do zbywania lasu, prawa do normalnego korzystania lasu, prawa do ewidencjonowania i wyceny lasu itd. itp.). Przelewanie przez Skarb Państwa za odpłatnością wiązki takich uprawnień majątkowych związanych z nieruchomością Skarbu Państwa i wiązki ciężarów z tą nieruchomością związanych  na rzecz swoich przedstawicieli - jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej jest aktem stanowienia zarządu trwałego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Szczególnym przypadkiem przelewania za odpłatnością przez Skarb Państwa na okres obejmujący nie więcej niż dziewięćdziesiąt dziewięć lat określonej wiązki uprawnień majątkowych i wiązki ciężarów na rzecz osób fizycznych i prawnych jest aktem stanowienia użytkowania wieczystego. Przelanie na warunkach nieodpłatnych  z mocy ustawy o lasach przez Skarb Państwa na jednostki organizacyjne Lasów Państwowych określonej wiązki uprawnień i ciężarów majątkowych do określonych lasów, gruntów nie będących lasami, nieruchomości, nie będących gruntami, ruchomości, związanych z gospodarką leśną, oraz niematerialnych składników majątkowych - wraz z prawem majątkowym do pomnażania majątku Skarbu Państwa - można w tym kontekście uznać za akt ustanowienia na Lasach Państwowych zarządu tym majątkiem. Nadane przez ustawę o lasach prawo jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych do zarządu określonym majątkiem Skarbu Państwa jest w istocie wiązką konkretnych ciężarów i uprawnień majątkowych do majątku Skarbu Państwa, przydzieloną przez ustawodawcę Lasom Państwowym wraz z określeniem zadań do realizowania przez LP, ze zdefiniowaniem przy tym określonej zdolności Lasów Państwowych do czynności prawnych oraz faktycznych, które jednostki organizacyjne LP w imieniu Skarbu Państwa mają prawo wykonywać w realizacji w/w zadań.Błędem byłoby przyjęcie, że na jednostki organizacyjne Lasów Państwowych przeszły wszystkie ciężary i prawa majątkowe do nieruchomości, ruchomości i majątku niematerialnego, przynależne Skarbowi Państwa jako osobie prawnej.  Gdyby tak miało być - jednostki organizacyjne Lasów Państwowych stałyby się w naszym porządku prawnym de facto pełnym ucieleśnieniem Skarbu Państwa jako osoby prawnej, albo w innym ujęciu: jednostki organizacyjne Lasów Państwowych zostałyby faktycznie uwłaszczone zasobami leśnymi jako wspólnym dobrem łącznych, należącym do całego Narodu. W tym kontekście za schizofreniczne uznać należy postulaty nadania Lasom Państwowym osobowości prawnej, gdyż w konsekwencji musiałoby to oznaczać, iż Lasom Państwowym powinny przypaść wszelkie uprawnienia majątkowe oraz nieograniczone uprawnienia władztwa cywilistycznego, przysługującego z mocy kodeksu cywilnego osobie prawnej, z zastrzeżeniem unormowań odmiennych zawartych w przepisach szczególnych (na przykład w ustawie o gospodarce nieruchomościami). Należy przy tym wziąć pod uwagę, że braku unormowań odmiennych to Skarbowi Państwa jako osobie prawnej przynależne są wszystkie uprawnienia majątkowego określone w kodeksie cywilnym oraz nieograniczone uprawnienia władztwa cywilistycznego. Skarb Państwa może na przykład nabywać majątek w drodze spadku. Zasadne jest pytanie, czy takie samo prawo można bezkrytycznie przypisać jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych. Skarb Państwa jako osoba prawna ma prawo, z zachowaniem określonych regulacji szczególnych, do umarzania swoich wierzytelności. Trzeba postawić pytanie, czy takie samo uprawnienie majątkowe można bezgranicznie przypisać jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych. Skarb Państwa jako osoba prawna, z zachowaniem określonych norm w przepisach szczególnych, może udzielać gwarancji oraz poręczeń. Czy tę samą właściwość mają jednostki organizacyjne Lasów Państwowych? Skarb Państwa jako osoba prawna może działać według zasady, że jeżeli w wykonaniu pierwotnego prawa majątkowego powstają zgodnie z prawem wtórne prawa majątkowe, to te wtórne prawa majątkowe należą do osoby prawnej, która zrealizowała prawo pierwotne. Wykonanie prawa pierwotnego przysparza zwykle wykonawcy praw wtórnych do normalnego korzystania ze składnika majątkowego. Na przykład nabycie przez nadleśniczego na rzecz Skarbu Państwa kawałka lasu kreuje wiązkę praw majątkowych do normalnego (zgodnego ze sztuka postępowania leśnego) korzystania z tego lasu i pobierania pożytków. Z nabyciem niektórych składników majątkowych wiąże się jednak powstanie szczególnej wiązka praw wtórnych. Na przykład osoba prawna, z braku zastrzeżeń w przepisach szczególnych, ma prawo do zakupu akcji w spółkach akcyjnych. Wykonanie tego prawa pierwotnego rodzi prawa wtórne – prawa z akcji, w tym prawo do gry na giełdzie. Czy to ma oznaczać, że w wykonaniu prawa do nabywania akcji, jednostki organizacyjne LP (Dyrektor Generalny LP) uzyskują wszystkie uprawnienia majątkowe, wynikające z nabycia akcji? W szczególności – czy Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych ma prawo do prowadzenia gry na giełdzie? Również nabycie weksla rodzi całą wiązkę praw majątkowych, wynikającą z jego nabycia. Nabycie udziałów we współwłasności ułamkowej rodzi określone liczne uprawnienia majątkowe do tej współwłasności. Czy to oznacza, że Lasy Państwowe mogą pełnić funkcję zarządcy współwłasnością? Nie ulega wątpliwości, że dopóki, w nawiązaniu do ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, społeczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej będzie sobie życzyć, aby lasy państwowe stanowiły wspólne dobro łączne wszystkich obywateli, dopóty Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe powinno mieć możliwość korzystania z uprawnień majątkowych oraz zdolności do czynności prawnych w odpowiednio zareglamentowanym zakresie.Można oczywiście, tak jak w odniesieniu do b. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, dokonać zabiegu prawnego nadania Lasom Państwowym osobowości prawnej. Jednak zabiegowi temu musiałyby towarzyszyć, przeciwdziałające faktycznemu oraz formalnoprawnemu uwłaszczeniu Lasów Państwowych lasami państwowymi, zabiegi legislacyjne „indywidualnie” ograniczające zdolność Lasów Państwowych do czynności prawnych oraz zakres uprawnień majątkowych, przysługujących Lasom Państwowym. Państwowe Gospodarstwo Leśnej musiałoby zatem mieć ograniczoną osobowość prawną. Byłoby więc, jak dotychczas, ułomną osobą prawną, choć formalnie nazywaną osobą prawną. Po co zatem stwarzać fikcyjne konstrukcje prawne ? Rozsądną alternatywą dla postulatu nadania Lasom Państwowym osobowości prawnej jest zatem skoncentrowanie wysiłku nad jednoznacznym ustaleniem, sklasyfikowaniem oraz skatalogowaniem:a) zadań, obciążających Lasy Państwoweb) składników majątkowych, należących do Skarbu Państwa, którymi Lasy Państwowe mogą władać w formie zarząduc) uprawnień majątkowych, przysługujących Lasom Państwowym do składników majątkowych, o których mowa w lit. b)d) zdolności do czynności prawnych i faktycznych, przysługujących i potrzebnych Lasom Państwowym do realizacji zadań, o których mowa w lit. a).

Zobacz więcej...

Prawo ochrony środowiska i polityka leśna

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

(prawo ochrony środowiska i polityka leśna), państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentująca Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (prawo ochrony środowiska i polityka leśna), należy przez to rozumieć:a) firmę (nazwę), znaki towarowe oraz inne oznaczenia indywidualne Lasów Państwowych (w tym znaki firmowe), b) część zasobów ludzkich, tworzących  kadrę pracowniczą, zatrudnianą przez jednostki organizacyjna Lasów Państwowych jako pracodawcę, rozpatrywaną łącznie z jej przymiotami niematerialnymi, c) mienie Skarbu Państwa, pozostające we władaniu Lasów Państwowych zasadniczo pod tytułem zarządu (mienie leśne),  obejmujące:- leśne zasoby naturalne wraz ze związaną z nimi przymiotami niematerialnymi, - nie wchodzące w skład zasobów naturalnych – inne nieruchomości, ruchomości oraz niematerialne składniki majątkowe (w tym bardzo szeroko rozumiane wartości niematerialne i prawne),- prawa majątkowe, przywiązane do wyżej wymienionych składników majątkowych (o ile nie zostały zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych)d) zobowiązania oraz ciężary, związane wprost oraz pośrednio z prowadzeniem gospodarki leśnej – t.j. odpowiednio:a) zalegalizowana (legalizowanie działalności leśnej prowadzonej przez Lasy Państwowe), b) zorganizowana (system organizacyjny Lasów Państwowych), c) określona przez akty reglamentacji zewnętrznej oraz wewnętrznej pod względem:- obszaru zadaniowego (katalog zadań przypadających Lasom Państwowym),- uprawnień majątkowych (prawa majątkowe przypadające Lasom Państwowym),- zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych,- zdolności do czynności faktycznych,- systemu informacyjnego,- systemu finansowego, - innych zasad i sposobów funkcjonowania  określona część leśnych zasobów ekonomicznych, używana i potrzebna do realizowania przez Lasy Państwowe czynności prawnych oraz faktycznych, składających się na realizację zadań, przywiązanych do Lasów Państwowych. Reasumując -  Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” jest państwową jednostką organizacyjną:d) nie posiadającą osobowości prawnej,e) określoną przez prawo pod względem:- obszaru zadaniowego,- majątku we władaniu, będącego wspólnym dobrem łącznym wszystkich obywateli,- formy władania majątkiem,- uprawnień majątkowych - zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych ,- zdolności do czynności faktycznych, - zasad oraz sposobów funkcjonowaniaf) powołaną do prowadzenia gospodarki leśnej w lasach, stanowiących własność lub pozostających pod innymi tytułami we władaniu Skarbu Państwa, oraz do realizacji innych zadań, określonych ustawami.W uzupełnieniu powyższej definicji Lasów Państwowych należy podnieść, żea) Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) mogą być traktowane jako nie określone w kodeksie cywilnym ułomne osoby prawne, albowiem:- według definicji encyklopedycznej zdolność prawna jest to zdolność do tego, aby być podmiotem stosunków cywilnoprawnych (p.103),,- ustawa o lasach określiła, że:• Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (t.j. reprezentują Skarb Państwa w sprawach, dotyczących składników majątkowych, należących do Skarbu Państwa, a pozostających we władaniu Lasów Państwowych, oraz w sprawach, dotyczących prawa majątkowych, związanych z tymi składnikami majątkowymi ),• Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych i nadleśniczowie są reprezentantami Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie działania tych organów - jednostki organizacyjne, wszystkie jednostki organizacyjne, działają przez swoje organy,- Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa spełniają w/w warunek występowania w roli podmiotów stosunków cywilnoprawnych, skoro organy, przez które jednostki te działają, mają oczywistą zdolność podmiotową do cywilnoprawnego reprezentowania Skarbu Państwa w stosunkach cywilno – prawnych,- według definicji encyklopedycznej, każdy, kto może być podmiotem stosunków cywilnoprawnych, czyli ma zdolność prawną, jest osobą w rozumieniu prawa, - Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa są zatem osobami w rozumieniu cyt. definicji encyklopedycznej, - zdolność prawna nie jest pojęciem tożsamym ze zdolnością do czynności prawnych., - według definicji encyklopedycznej zdolność do czynności prawnej jest to zdolność określonej osoby do nabywania praw i zaciągania zobowiązań za pomocą czynności prawnych (p.89), (p.103),- w prawie leśnych zawarto aż nadto przykładów nabywania praw i zaciągania zobowiązań w imieniu Skarbu Państwa przez w/w jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, - prowadzi to do wniosku prawnego, że Lasy Państwowe, rozpatrywanej jako jedna jednostka organizacyjna, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa, działając przez swoje organy, mają określoną zdolność do czynności prawnych,- według definicji prawno - naukowej – dla uznania danej jednostki organizacyjnej za osobę prawną wystarczające jest, aby jednostka organizacyjna była powołana do określonych celów i była uznana przez prawo za osobę, tj. za podmiot stosunków cywilno – prawnych z racji określonej zdolności prawnej, - powyższą definicję encyklopedyczną wspiera wyraźnie  pogląd A. Kleina [„Ewolucja instytucji osobowości prawnej ; Tendencje rozwoju prawa cywilnego; Ossolineum 1983], iż wymóg „przyznania osobowości prawnej przez przepisy szczególne przewidziane w art. 33 k.c. nie oznacza, aby przepisy takie musiały wyraźnie nazywać dany typ struktury podmiotowej (obejmującej odpowiedni typ podmiotowego stosunku prawnego) osobą prawną, wystarczy, jeśli obowiązujący porządek prawa określa kształt i treść poszczególnych struktur podmiotowych dopuszczonych do bytu prawnego oraz wskazuje zdarzenia prawne służące do ich powołania i zniesienia, a także kształtowania ich treści w zakresie dopuszczonym przez obowiązujący porządek prawny ”, - skoro powyższe okoliczności doprowadzają do wniosku, że Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna,  Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa są osobami, lecz nie są osobami fizycznymi ani osobami prawnymi w rozumieniu kodeksu cywilnego i osobami prawnymi w rozumieniu ustawy o lasach -  należy postawić pytania, jakimi zatem osobami są powołane jednostki organizacyjne LP, - pytanie to może prowadzić do jednej tylko tezy, że Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna,  oraz Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalnej dyrekcje Lasów Państwowych oraz nadleśnictwa  są  ułomnymi osobami prawnymi, tj. specyficznymi osobami prawnymi, które wprawdzie wprost nie zostały dotąd nazwane przez prawo, lecz stanowią przedmiot wielu publikacji z zakresu prawa cywilnego, w tym gospodarczego [ por. K. Kruczalak- „Prawo handlowe – zarys wykładu”; Wydawnictwa Prawnicze PWN; Warszawa 1997, str. 105 i nast.)]  b) Lasy Państwowe ( jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) jako ułomne osoby prawne mogą nawiązywać stosunki cywilnoprawne zgodnie z regulacjami kodeksu cywilnego, albowiem: (p.102) (p.103)- Skarb Państwa jest osobą prawną,- stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnych reguluje (określa) kodeks cywilny,- przy nawiązywaniu stosunków cywilnoprawnych z osobami prawnymi i z osobami fizycznymi - kodeks cywilny jest dla Skarbu Państwa aktem prawnym bezsprzecznie właściwym, chyba że przepisy szczególne, odnoszące się do Skarbu Państwa jako osoby prawnej, normują określone sprawy inaczej niż k.c.,- byłoby oczywistą obrazą zasady racjonalnego ustawodawcy przyjęcie, że jednostka organizacyjna, działając za, w imieniu i na rzecz  Skarbu Państwa, nie może stosować regulacji prawnych kodeksu cywilnego przy nawiązywaniu stosunków cywilnoprawnych z osobami fizycznymi oraz prawnymi., - ale przecież kodeks cywilny jest podmiotowo adresowany do osób fizycznych i osób prawnych, a jednostki organizacyjne Lasów Państwowych takimi osobami w rozumieniu kodeksu cywilnego nie są,- tę ułomność prawa cywilnego usunął utarty zwyczaj, a raczej doktryna prawna, dopuszczająca właściwość kodeksu cywilnego w odniesieniu do jednostek organizacyjnych będących ułomnymi osobami prawnymi (np. powszechnie przyjęto, że kodeks cywilny odnosi się do spółek komandytowych jako ułomnych osób prawnych),- Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa mogą zatem, przy realizacji uprawnionych zadań, stosować regulacje kodeksu cywilnego, chyba że:- przepisy odrębne, dotyczące Skarbu Państwa, jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej spoza sektora finansów publicznych oraz wprost Lasów Państwowych normują nawiązywanie stosunków cywilnoprawnych inaczej niż kodeks cywilny, oraz- przeszkodą w nawiązaniu danego stosunku cywilnoprawnego jest brak uprawnień majątkowych, przysługujących Lasom Państwowym, potrzebnych do nawiązania danego stosunku cywilnoprawnego- z powyższego wywodu wynika również, że relacje wzajemne pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Lasów Państwowych mogą być układane na podstawie kodeksu cywilnego, chyba że z unormowań prawnych wynika wprost, że powinny być układane na podstawie stosunków administracyjno – prawnych lub przybierać formę władztwa służbowego   c) Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) jako ułomna osoba prawna, związana jurysdykcyjnie kodeksem cywilnym, może być uznana za przedstawiciela ustawowego Skarbu Państwa, albowiem: (p.103)- norma art.95 § 1. kodeksu cywilnego określiła, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonywać czynności prawnej przez przedstawiciela,- norma art. 95 § 2. kodeksu cywilnego dookreśliła, że czynność prawna dokonywana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośredni dla reprezentowanego,- norma art.95 k.c. rozróżniła: mocowanie do działania w cudzym imieniu oparte na ustawie, określając ten przypadek działania przedstawicielstwem ustawowym lub umocowanie do działania w oparciu o oświadczenie reprezentowanego (pełnomocnictwo),- w świetle w/w norm kodeksu cywilnego – Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) są bez wątpienia  przedstawicielem ustawowym (przedstawicielami ustawowymi) Skarbu Państwa, umocowanym (umocowanymi)  przez ustawę o lasach i inne akty ustawowe do działania za, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, przy czym należy zauważyć, że:- przedstawicielstwo to ma charakter szczególny, gdyż cechuje się:• autonomią ekonomiczną umocowanego, przejawiającą się tym, iż zgodnie z unormowaniami prawnymi zdecydowana część wpływów finansowych Lasów Państwowych pozostaje jako przychody (tzw. przychody własne) w tej jednostce organizacyjnej bez obowiązku pierwotnego koncentrowania w budżecie państwa (zasada samofinansowania/samowystarczalności działalności leśnej przez Lasy Państwowe) , • wysoką autonomią działania umocowanego w realizacji zadań , wynikającą z tego, iż ustawodawca, pomimo iż  działanie Lasów Państwowych pociągają skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (bezpośrednio dla Skarbu Państwa), nadał umocowanemu (Lasom Państwowym) dużą swobodę (dużą samodzielność) decyzji zarządczych, z zastrzeżeniem obowiązku sporządzania przez Lasy Państwowe corocznego raportu o stanie lasów i poddania się Lasów Państwowych określonemu nadzorowi ze strony ministra właściwego do spraw ochrony środowiska i ze strony innych organów administracji publicznej, • dużym ryzykiem ekonomicznym, występującym po stronie umocowanego, wynikającym z braku unormowań prawnych, zobowiązujących Skarb Państwa do interwencjonizmu finansowego z budżetu państwa w razie zaniku płynności finansowej w Lasach Państwowych, w tym zaniku płynności finansowej o charakterze strukturalnym, chyba że zostanie przyjęta doktryna odnoszenia do Lasów Państwowych unormowań ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracyd) Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych), w rozumieniu kodeksu cywilnego, są dzierżycielem materialnego majątku, należącego do Skarbu Państwa, albowiem:- zgodnie z kodeksem cywilnym ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego, jest dzierżycielem, - w rozumieniu kodeksu cywilnego dzierżyciel nie jest posiadaczem (przekonuje o tym choćby treść art. 343) - prawo do dzierżenia (dzierżenie) jest jednak bez wątpienia szczególnym przejawem prawa rzeczowego – prawa  posiadania, - Lasy Państwowe, w odniesieniu do materialnych składników majątkowych, należących do Skarbu Państwa, są bez wątpienia w rozumieniu kodeksu cywilnego dzierżycielami tego majątku, bowiem faktycznie władają nim za Skarb Państwa jako osobę prawną,- ustawa o lasach nie posługuje się jednak pojęciem dzierżenia, lecz zarządu,  - w odniesieniu do materialnych składników majątkowych, należących pod różnymi tytułami prawnymi do Skarbu Państwa, dzierżenie i zarząd są pojęciami bliskoznaczne /tożsame/, - w odniesieniu do majątku materialnego - zarząd jest przypisanym przez ustawę o lasach prawem Lasów Państwowych do określonego faktycznego władania przez tę jednostkę za Skarb Państwa majątkiem materialnym, należącym pod różnymi tytułami prawnymi do Skarbu Państwa, - ważąc, iż ustawa o lasach posługuje się właśnie pojęciem zarządu, a nie kodeksowym pojęciem dzierżenia (dotyczącym de facto, ze względu na przedmiot regulacji, zawartych w  kodeksie cywilnym, majątku materialnego) uzasadniona jest  teza, że zarząd w rozumieniu ustawy o lasach może rozciągać się  również na  faktyczne władanie majątkiem niematerialnym, należącym do Skarbu Państwa, zwłaszcza że z mocy ustawy o lasach mienie okręgowych zarządów Lasów Państwowych, a zatem materialne i niematerialne składniki majątkowe, pozostające przed dniem wejścia w życie ustawy o lasach we władaniu okręgowych zarządów LP, oraz prawa majątkowe i ciężary do  tych składników majątkowych przywiązane  – z dniem wejścia w życie  ustawy o lasach stały się mieniem regionalnych zarządów Lasów Państwowych oraz nadleśnictw – odpowiednio, przy czym- wszystkie uwagi, powyżej przywołane, nie odnoszą się do władania przez Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) składników majątkowych, należących do Skarbu Państwa, a znajdujących się w innym zarządzie (innym dzierżeniu); jednostki organizacyjne Lasów Państwowych stają się określonymi posiadaczami zależnymi takiego majątku  e) Lasy Państwowe ( jednostki organizacyjne Lasów Państwowych ) nie mogą podlegać procedurze upadłościowej, albowiem:- unormowanie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r – Prawo upadłościowe (Dz.U.2003 nr 60 poz. 535 z późn. zm.) regulacje swoje adresuje do dłużników będących przedsiębiorcami,- z definicji, zawartej w art. 5 ust.2 przedmiotowej ustawy wynika, że Lasy Państwowe  – jako działające w imieniu, za i na rzecz Skarbu Państwa – nie są przedsiębiorcą w rozumieniu prawa upadłościowego, gdyż: „przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową”, podczas gdy Lasy Państwowe nie prowadzą działalności we własnym imieniu, lecz  za Skarb Państwa, w imieniu Skarbu Państwa i na rzecz Skarbu Państwa,- z, zawartego w art. 5 ust. 3 w/w ustawy, katalogu  podmiotów innych niż przedsiębiorca, objętych regulacjami prawa upadłościowego, wynika, że nie znajduje się w nim Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, gdyż  w przepisie tym jest mowa tylko o: spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i spółkach akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej; wspólnikach osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem; wspólnikach  spółki partnerskiej; oddziałach banków zagranicznych w rozumieniu przepisów prawa bankowego,- z unormowania art. 6 w/w ustawy wynika, że procedurze upadłościowej nie może podlegać osoba, za którą, w imieniu której i na rzecz której prowadzą działalność Lasy Państwowe ( unormowanie art. 6 zastrzegło mianowicie, że nie można ogłosić upadłości Skarbu Państwa ), jednocześnie jednak należy zauważyć, że- norma art. 50 ustawy o lasach określiła, że Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie  samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów; w przepisie tym nie ma zatem mowy, że w razie zaniku w Lasach Państwowych płynności finansowej (w tym o charakterze strukturalnym) Skarb Państwa jest zobowiązany do wzięcia odpowiedzialności za  zobowiązania Lasów Państwowych; inaczej niż w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego – również w ustawie o finansach publicznych nie określono procedury sanacyjnej w razie groźby zaniku w Lasach Państwowych  płynności finansowej o charakterze strukturalnym;  w ślad za tym trzeba przyjąć, że wystąpienie w Lasach Państwowych sytuacji ekonomicznej, wyczerpującej faktycznie znamiona upadłości, powinno spowodować – wobec braku możliwości wszczęcia procedury upadłościowej w stosunku do Lasów Państwowych i do Skarbu Państwa – podjęcie przez właściwe organy administracji rządowej działań polegających na określonej inicjatywie ustawodawczej, dotyczące Lasów Państwowych (restrukturyzacja i sanacja poprzez interwencyjne  rozwiązania legislacyjne), chyba że stosowaną nowelizacją, uwzględniającą ekonomiczne sytuacje kryzysowe w Lasach Państwowych, zostanie objęta ustawa o lasach ,f) Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna,  Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, nadleśnictwa i zakłady Lasów Państwowych nie są wyłącznie przedsiębiorstwami w rozumieniu kodeksu cywilnego; występują w roli przedsiębiorstw w rozumieniu k.c. w takim zakresie, w jakim  prowadzą działalność gospodarczą, albowiem:- kodeks cywilny pojęcie przedsiębiorstwa zastrzegł dla jednostek organizacyjnych prowadzących działalność gospodarczą, - katalog zadań Lasów Państwowych  zdecydowanie wykracza poza obszar działalności gospodarczej, gdyż obejmuje: działalność gospodarczą w ramach gospodarki leśnej (hodowla lasu, ochrona lasu w toku zagospodarowywania lasu, inna działalność w toku zagospodarowywania lasu, główne i uboczne użytkowanie lasu oraz innych elementów leśnego środowiska przyrodniczego, wykonywanie zadań gospodarczych, wchodzących w skład działalności dodatkowej w ramach gospodarki leśnej, działalność zarobkową w ramach działalności leśnej poza ramami zwykłego zarządu), ale także zasadniczą działalność administracyjną w ramach gospodarki leśnej, w tym związaną z wykonywanie władztwa karno – administracyjnego, ,- ochronę przyrody w lasach poza gospodarką leśną, rozumianą jako zadnie zlecone Lasom Państwowym przez administrację rządową, - wykonywanie zadań administracji rządowej lub samorządowej, innych niż zadania Skarbu Państwa, przypadające Lasom Państwowym z mocy ustawy o lasach  w ramach zarządu zwykłego ,- wynikające z ustaw, w tym związane z wykonywaniem władztwa administracyjnego oraz karno – administracyjnego, policyjnego, prokuratorskiego oraz związanego z używaniem środków przymusu bezpośredniego,- zadania zlecone przez administrację rządową oraz zadania powierzone przez administrację samorządową w drodze porozumienia administracyjnego, w tym związane z powierzeniem Lasom Państwowym w tych porozumieniach uprawnień do  władztwa administracyjnego, - nabywanie oraz rozporządzanie majątkiem materialnym i niematerialnym poza ramami zwykłego zarządu, - realizację zadań w stanach wyższej konieczności, w tym wynikających z konstytucyjnych stanów nadzwyczajnych, - wykonywanie innych zadań poza ramami zwykłego zarządu, wynikających z ustawg) Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i zakłady Lasów Państwowych nie są przedsiębiorcami w dosłownym rozumieniu prawa działalności gospodarczej, ustawy o cenach oraz ustawy o  ochronie konkurencji i konsumentów, albowiem, ustawa – prawo działalności gospodarczej określiła, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego -  która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, tj. zarobkową działalność wytwórczą, handlową, usługową oraz poszukiwaniem, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, gdy tymczasem jednostki organizacyjne Lasów Państwowych nie prowadzą działalności we własnym imieniu, lecz w imieniu Skarbu Państwa,; norma art.3 w/w ustawy zastrzegła, że jej regulacji  nie stosuje się do działalności wytwórczej w zakresie leśnictwa,  gdy tymczasem Lasy Państwowe, rozpatrywane jako jedna jednostka organizacyjna, i poszczególne jednostki organizacyjne Lasów Państwowych nie są osobami prawnymi, osobami fizycznymi, a tym bardziej niemającymi osobowości prawnej spółkami prawa handlowego, z powyższych względów Lasy Państwowe nie są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy – prawo działalności gospodarczej,; z kolei ustawa o cenach określiła,  że przedsiębiorcą jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu prawa działalności gospodarczej, a także osoby prowadzący działalność wytwórczą w (...) leśnictwie, gdy tymczasem, jak to już wykazano – Lasy Państwowe nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu prawa działalności gospodarczej, ale nie są również osobami /fizycznymi czy prawnymi/ prowadzącymi działalność wytwórczą w leśnictwie, gdyż są jednostkami nie wyposażonymi w osobowość prawną, chyba że ustawodawca miał tu na myśli ułomne osoby prawne (co jest jednak wątpliwe, gdyż pojęcie to funkcjonuje jedynie  w prawniczej literaturze fachowej), ; w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów określono, że przedsiębiorcą jest  przedsiębiorca w rozumieniu prawa działalności gospodarczej, a także jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, organizująca lub świadcząca usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, gdy tymczasem jednostek organizacyjne Lasów Państwowych nie można zaliczyć  do grupy jednostek organizacyjnych, których misją jest świadczenie lub organizowanie działalności użyteczności publicznej, jednakże  pomimo tych wszystkich niedoskonałości - egislacyjnych. Pomimo powyższych okoliczności - Lasy Państwowe powinny z ostrożności przyjmować, że unormowania przywołanych powyżej ustaw odnoszą się również do Lasów Państwowych  h) Lasy Państwowe, oprócz zadań, wykonywanych ustawowo za Skarb Państwa,  w imieniu Skarbu Państwa i na rzecz Skarbu Państwa ( chodzi tu o : zadania Skarbu Państwa,  mieszczące się w ramach zwykłego zarządu z wyłączeniem  zadań władczych, związanych z władztwem policyjno – administracyjnym, prokuratorsko – administracyjnym oraz władztwem, łączącym się z uprawnieniami do używania środków przymusu bezpośredniego) , realizują również – poza ramami zwykłego zarządu – zadania administracji rządowej i samorządowej w trybie:- zadań zlecanych przez administrację rządową, nie wiążących się z koniecznością używania władztwa administracyjnego oraz karno – administracyjnego, o których mowa w art. 54 ustawy o lasach, - zadań powierzanych w trybie porozumień administracyjnych przez starostów oraz wojewodów w zakresie nadzorowania gospodarki leśnej w lasach, nie stanowiących własności Skarbu Państwa ( z zastrzeżeniem, że porozumienia te mogą zawierać upoważnienie do podejmowania w pierwszej instancji przez nadleśniczych oraz dyrektorów regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych decyzji administracyjnych), - określonych ustawowo zadań, w tym pomocowych, na rzecz innych gospodarzy lasów, w szczególności na rzecz właścicieli lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa,- określonych ustawowo (ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych) zadań, wymagających korzystania z uprawnień do władztwa administracyjnego oraz karno – administracyjnego w ochronie gruntów leśnych Skarbu Państwa przed nieuzasadnionym przeznaczaniem gruntów leśnych na cele nieleśne i nierolnicze,- określony ustawowo (ustawa o ochronie przyrody, prawo łowieckie) zadań, wymagających korzystania z uprawnień do władztwa administracyjnego w ochronie przyrody oraz prowadzeniu gospodarki leśnej,- określonych ustawowo (ustawa o lasach) zadań w zakresie zarządzania informacjami o leśnych zasobach ekonomicznych we władaniu innych (niż Lasy Państwowe)  gospodarzy lasów, - określonych ustawowo (ustawa o lasach) zadań, związanych z władztwem policyjno – administracyjnym, prokuratorsko – administracyjnym oraz władztwem, łączącym się z uprawnieniami do używania środków przymusu bezpośredniego- zadań ministra właściwego w sprawach Skarbu Państwa, wykonywanych przez Lasy Państwowe na podstawie upoważnienia tego ministra, udzielanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 roku o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (minister właściwy ds. Skarbu Państwa , w porozumieniu z właściwym organem administracji rządowej, może udzielać kierownikom państwowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej upoważnień do wykonywania zadań ministra właściwego w sprawach Skarbu Państwa polegających na wykonywaniu uprawnień wynikających z praw majątkowych Skarbu Państwa i składania oświadczeń woli o utworzeniu spółki prawa handlowego lub przystąpienia do takiej spółki), - określonych ustawowo zadań w zakresie statystki publicznej,- określonych ustawowo zadań w zakresie Biuletynu Informacji Publiczneji) Kierownicy niektórych jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych w określonym zakresie są organami administracji publicznej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem: (p.103) (p.102)- zgodnie z unormowaniem art.5 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego, przez organy administracji publicznej należy w szczególności rozumieć organy państwowe, które z mocy prawa lub na podstawie porozumień są powołane do załatwiania spraw indywidualnych, rozstrzyganych w postępowaniu zgodnym z kodeksem postępowaniem administracyjnym  w drodze decyzji (t. j. decyzji administracyjnych), - nadleśniczowie, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz Dyrektor Generalny Lasów Państwowych jako kierownicy  jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych są oczywiście organami , przez które jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych prowadzą swoją działalność, - ze względu na to, ze jednostki organizacyjna Lasów Państwowych są państwowymi jednostkami organizacyjnymi, więc nadleśniczowie, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz Dyrektor Generalny Lasów Państwowych są organami państwowymi, - z mocy unormowań, zawartych w  różnych przepisów prawa w/w organy państwowe zostały wyposażone w prawo do władczego oddziaływania w sprawach indywidualnie oznaczonych  na osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej za pomocą aktów administracyjnych, w tym – decyzji administracyjnych, - w takich przypadkach nadleśniczowie, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz Dyrektor Generalny Lasów Państwowych są organami administracji publicznej, - ponadto, zgodnie z uregulowaniami, zawartymi w art.5 ustawy o lasach – nadleśniczowie oraz dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych mogą uzyskiwać uprawnienia do władczego oddziaływania na właścicieli lasów nie należących do Skarbu Państwa w sprawach, dotyczących nadzorowania gospodarki leśnej w tych lasach – pod warunkiem zawarcia porozumienia  przez nadleśniczego i dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych odpowiednio ze starostą lub wojewodą, - po zawarciu takiego porozumienia nadleśniczy czy dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych stają się  organami administracji publicznej – o ile w porozumieniu tym zawarte zostanie umocowanie do podejmowania przez te organy określonych decyzji administracyjnych, - nadleśniczy i dyrektor regionalnej dyrekcji LP stają się takimi organami - w zakresie zadaniowym związanym z podejmowaniem przedmiotowych decyzji administracyjnych, - Dyrektor Generalny Lasów Państwowych z kolei może z upoważnienia Ministra Środowiska stanowić akty administracyjne w przedmiocie zgody na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego określonego gruntu leśnego na cele nieleśne, - nie ulega wątpliwości, że zgoda taka w indywidualnej sprawie (w sprawie konkretnej nieruchomości gruntowej) rozstrzyga co do istotnej kwestii: rozstrzyga o tym, że dana nieruchomość gruntowa, będąca gruntem leśnym, mocą omawianego aktu administracyjnego uzyskuje oto zdolność do stania się gruntem nieleśnym; zgoda taka jednostronnym aktem władczym nadającym określonym organom prawo do utrwalenia określonego przeznaczenia tego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego; zgoda taka jest zatem aktem administracyjnym zdecydowanie bliższym decyzji administracyjnej niż postanowieniu,- zgoda, o której mowa powyżej, wynika z uregulowania  art.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, - w normie tej  określono, że przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga zgody Ministra Środowiska lub upoważnionej przez niego osoby, - prawo rozróżnia osobę prawną i osobę fizyczną, - jeśli zatem zwyczajowo to właśnie Dyrektor Generalny Lasów Państwowych otrzymuje w określonym zakresie od Ministra Środowiska upoważnienie do wyrażania zgody na przeznaczanie w planach zagospodarowania przestrzennego gruntów leśnych na cele nieleśne – to należy przyjąć, że  upoważnienie to odnosi się do niego jako osoby fizycznej, - przywołane uregulowanie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych „rozszerza” normę art. 268a kodeksu postępowania administracyjnego, w której organom administracji publicznej nadano  prawo stanowienia  upoważnień do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i wydawania zaświadczeń adresowanych do pracowników jednostek organizacyjnych, kierowanych przez te organy („ organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń”), - organ administracji publicznej jako pracodawca ma przypisane określone władztwo służbowe w stosunku do podległych pracowników, - trudno byłoby jednak przyjąć, że ustanowienie omawianego upoważnienia mogłoby odbywać się na zasadzie jednostronnego władczego oświadczenia organu administracji publicznej, tj. na zasadzie  polecenia służbowego przyjęcia przez pracownika  upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych, - zakres zadań, uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności, ustalany przez reprezentanta pracodawcy pracownikom, wymaga - w świetle unormowań kodeksu pracy i regulaminów pracy - podpisania przez pracownika na dowód świadomego przyjęcia do realizacji, tym bardziej zadanie wydawania decyzji administracyjnych przez pracownika (jako specyficzna część składowa zakresu zadaniowego pracownika) powinno wiązać się z jego wolą do wydawania takich decyzji, - wyczerpuje to warunek porozumienia, o którym mowa w art. 5 kodeksu postępowania administracyjnego,- pracownicy jednostek organizacyjnych, kierowanych przez organy administracji publicznej, przyjmując na zasadzie dobrowolności upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych i stanowienia innych aktów administracyjnych – stają się w zakresie spraw z tym związanych organami administracji publicznej, - władztwo w relacji „Minister Środowiska -  Dyrektor Generalny Lasów Państwowych” jest pewną kompilacją władztwa administracyjnego i władztwa służbowego,- należy zatem przyjąć, że upoważnienia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych do wyrażania zgody na zamianę gruntu leśnego na cele nieleśne nie może następować na drodze „przymusu” z tytułu podległości służbowej, lecz w procedurze wyczerpującej znamiona porozumienia, - Dyrektor Generalny Lasów Państwowych z chwilą dobrowolnego i świadomego przyjęcia od Ministra Środowiska upoważnienia do wyrażania zgody na przeznaczanie gruntu leśnego na cele nieleśne staje się w zakresie spraw związanych z wydawaniem tych  zgód organem administracji publicznej.Polski kodeks administracyjny, w sprawach indywidualnie oznaczonych nie dopuszcza jednostronnie władczego oddziaływania zachowanie (postępowanie) osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej poza aktami administracyjnymi (w tym poza decyzjami administracyjnymi), chyba że dla wymuszenia danego działania wystarczy władztwo służbowe (z racji wystąpienia podległości lub uprawnienia do nadzoru służbowego).W tym kontekście - wszechstronna analiza obecnie obowiązującego porządku prawnego prowadzi do następującej listy aktów administracyjnych ( w tym przede wszystkim decyzji administracyjnych), przypadających kierownikom jednostek organizacyjnych: (p.103)- akty administracyjne stanowione w pierwszej instancji przez nadleśniczego: • decyzje w imieniu własnym, w stosunku do których funkcja organu administracji publicznej drugiego stopnia przypada dyrektorowi regionalnemu Lasów Państwowych- akty określające, na podstawie inwentaryzacji stanu lasów,  zadań z zakresu gospodarki leśnej w lasach rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha w odniesieniu do lasów w zasobie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa,- akty ustalające plan zalesienia gruntów rolnych na podstawie ustawy o zalesianiu gruntów rolnych,- akty zatwierdzające roczne plany łowieckie dla kół łowieckich, dzierżawiących leśne obwody łowieckie, stosownie do art.8 ust.3 pkt.1 ustawy – prawo łowieckie,- akty zezwalające na wnoszenie przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich na terenach zarządzanych przez  nadleśnictwa urządzeń związanych z gospodarką łowiecką, stosownie do, stosownie do art. 12 ustawy – prawo łowieckie,- akty upoważniające do wykonanie polowania indywidualnego, stosownie do art. 42 ust. 4 ustawy – prawo łowickie, z zastrzeżeniem możliwości delegowania części upoważnień do dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, - akty oceniające poprawność wykonania odstrzału samców zwierzyny płowej, stosownie do § 12 ust.1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i warunków wykonywania polowań, - wszelkie inne akty administracyjne w sprawach związanych z zagospodarowaniem obwodów łowieckich w odniesieniu do obwodów oddanych do dzierżawy z odpowiednim uwzględnieniem przepisów ustawy - prawa łowieckiego, - akty ograniczające, nakazujące oraz zakazujące korzystanie z lasów, gruntów i obiektów w związku z obowiązywaniem obszarowych i indywidualnych form ochrony przyrody, a także w związku z ochroną gatunkową roślin i zwierząt na terenie pozostającym w zarządzie Lasów Państwowych (z odpowiednim uwzględnieniem otulin) – stosownie do uregulowań w ustawie o ochronie przyrody,- akty ograniczające korzystanie z lasów  w związku z zagrożeniem pożarowym,- akty w sprawach zakazu wstępu i ograniczeń w normalnym korzystaniu z lasu wynikających z zasad racjonalnej gospodarki leśnej i innych uwarunkowań, określonych w ustawie o lasach, jeśli zakazy te oraz ograniczenia nie wynikają z samego prawa, - akty w sprawach związanych z ograniczeniami, zakazami, nakazami oraz zezwoleniami (zgodami) na korzystanie z lasów, a także wód oraz gruntów pod wodami we władaniu Lasów Państwowych, w związku z przepisami prawa wodnego, jeśli powołane ograniczenia, zakazy, nakazy oraz zezwolenia nie wynikają z samego prawa,- akty obejmujące zgodę na prowadzenie działalności statutowej na terenie nadleśnictwa przez organizacje społeczne mające na celu ochronę przyrody,- akty w zakresie nieodpłatnego udostępniania sadzonek drzew i krzewów leśnych właścicielom lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa,- akty nadleśniczego, jako zarządcy obwodu łowieckiego, ustalające wysokość  odszkodowania wynagradzającego szkody w uprawach i płodach rolnych, wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz za szkody podczas polowania• decyzje w imieniu starosty, w stosunku do których funkcje organu administracji publicznej drugiego stopnia przypadają właściwemu wojewodzie ( odwołania od decyzji nadleśniczy przekazuje do wojewody za pośrednictwem starosty z równoczesnym powiadomieniem dyrektora regionalnego jako zwierzchnika służbowego nadleśniczego) – o ile upoważnienie do wydawania takich decyzji zostanie zawarte w porozumieniu administracyjnym między starostą a nadleśniczym w sprawie nadzorowania gospodarki leśnej w lasach, nie stanowiących własności Skarbu Państwa:- decyzje w sprawie uznania lub nie uznania zastrzeżeń oraz wniosków do projektów uproszczonych planów urządzenia lasu, sporządzanych dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, - decyzje określające zadania dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, nie stanowiących własności Skarbu Państwa , - decyzje zarządzające wykonania zabiegów zwalczających i ochronnych w lasach zagrożonych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem, że w przypadku zachowania przez starostę przy sobie prawa do powołanej decyzji, nadleśniczemu służy prawo (oraz obowiązek ) wnioskowania do starosty o zarządzenia przedmiotowych zabiegów, - decyzje w sprawie pozyskaniu z przyczyn losowych drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją wyznaczającą zadania dla lasów rozdrobnionych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, - decyzje nakazujące właścicielowi lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa,  wykonanie obowiązków, określonych w niniejszej ustawie w art. 7 ust.1 pkt2 i pkt.3, ust.3, art. 8 pkt.2 i pkt.3, art.10 ust.2 w powiązaniu z ust.4, art. 11 ust.3 i ust.4 oraz art. 80, - decyzje nakazujące właścicielowi lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, wykonanie zadań, zawartych w decyzjach dotyczących zadań do wykonania w  lasach rozdrobnionych,- decyzje nakazującej właścicielowi lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, wykonanie zadań zawartych w uproszczonych planach urządzenia lasu, - decyzje o zamianie lasu na użytki rolne,  gdy las nie stanowi własności Skarbu Państwa i powierzchnia tego lasu jest mniejsza lub równa 10 ha , - decyzje o przyznaniu dotacji budżetowej na częściowe lub całkowite pokrycie kosztów zalesienia gruntów, nie będących własnością Skarbu Państwa – na wniosek właścicieli tych gruntów zaopiniowany przez zarząd gminy, - decyzje legalizujące drewno pozyskane w lasach, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, przybierająca postać zaświadczeń, - czynności, określone w porozumieniu administracyjnym, spisanym ze  starostą, dotyczące innych decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, podejmowanych w związku z zakładaniem i prowadzeniem upraw leśnych na podstawie ustawy o zalesieniu gruntów rolnych, • decyzje z upoważnienia dyrektora regionalnego, w stosunku do których funkcja organu administracyjnego drugiego stopnia przypada Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych (odwołania od decyzji nadleśniczy przekazuje do Dyrektora Generalnego za pośrednictwem dyrektora regionalnego), - decyzje nakazujące wykonanie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny – stosownie do art. 45 ustawy - praw łowieckie, - decyzje postanawiające o odstrzale zastępczym – stosownie do art. 45  ustawy - prawo łowieckie,• decyzje wydawane za dyrektora parku krajobrazowego z upoważnienia wojewody w zakresie zadań, objętych planem ochrony parku krajobrazowego (uwzględnionym w planie urządzenia lasu nadleśnictwa) z mocą obowiązywania na terenie nadleśnictwa, objętym granicami tego parku – stosownie do unormowań szczegółowych ustawy o ochronie przyrody, dla których drugą instancją jest minister właściwy do spraw środowiska ( odwołania od decyzji nadleśniczy za pośrednictwem dyrektora parku krajobrazowego przekazuje do wojewody, zawiadamiając jednocześnie o wniesionym odwołaniu dyrektora regionalnego, właściwego ze względu na zwierzchnictwo służbowe)- akty administracyjne stanowione w pierwszej instancji przez dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych • decyzje w imieniu własnym, w stosunku do których funkcje organu administracyjnego drugiego stopnia przypada Dyrektorowi Generalnemu (odwołania od decyzji dyrektor regionalny przekazuje do Dyrektora Generalnego),- decyzje o zmianie lasu na użytek rolny, gdy las stanowi własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem, że w odniesieniu do lasów we władaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzję administracyjną o jego zamianie na użytek rolny podejmuje w pierwszej instancji Prezes Agencji, zaś w drugiej instancji – minister właściwy do spraw środowiska, - decyzje zezwalające na wyłączeniu z produkcji gruntów leśnych (za wyjątkiem gruntów pozostających we władaniu parków narodowych) stosownie do art.11 ust.1 w związku z art.5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U....), - decyzje zezwalające pot fakcie na wyłączenia gruntów leśnych (za wyjątkiem gruntów pozostających we władaniu parków narodowych) z produkcji w przypadku, gdy bezdecyzyjne wyłączenie tych gruntów nastąpiło w związku z klęskami żywiołowymi lub wypadkami losowymi stosownie do art.11 ust.3 z uwzględnieniem art.8 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, - decyzje przekazujące prawa oraz obowiązki leśnej rekultywacji gruntów  na osoby, stające się w tym zakresie następcami prawnymi osób, wskazanych w uprzednich decyzjach dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych stosownie do art.20 ust.6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, - decyzje ustalające opłatę w razie stwierdzenia wyłączenia gruntów leśnych (za wyjątkiem gruntów leśnych we władaniu parków narodowych) z produkcji leśnej wbrew ustaleniom ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego lub bez decyzji stosownie do art.28 ust.1 oraz art. 28 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z  art.28 ust.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U....), - decyzje z urzędu o wyłączeniu gruntów leśnych (za wyjątkiem gruntów leśnych we władaniu Lasów Państwowych) z produkcji w przypadku stwierdzenia wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych w planie zagospodarowania na cele nierolnicze i nieleśne stosownie do art.28 ust.2  w związku z art. 28 ust.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,- decyzje wyznaczające lub znoszące podwyższone opłaty roczne  ( w przypadku niezakończenia w terminie rekultywacji gruntów zdewastowanych) stosownie do art.28 ust.3 w związku z art. 28 ust.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, - decyzje ustalające i znoszących obowiązek wnoszenia na fundusz leśnych opłat z tytułu niewykonania obowiązku rekultywacji gruntów zdegradowanych stosownie art.28 ust.4 w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ,- decyzje zatwierdzające roczne plany łowieckie ustalone przez zarządców obwodów łowieckich stosownie do art. 8 ust. 3 pkt.1) ustawy – prawo łowieckie,- decyzje w sprawie podniesienia czynszu dzierżawnego w związku z niewykonaniem przez koło łowieckie planu odstrzału, podejmowane na wniosek choćby jednego nadleśniczego, w zasięgu którego w całości lub częściowo znajduje się leśny obwód łowiecki, z odpowiednim uwzględnieniem właściwych przepisów ustawy – prawo łowieckie, - decyzje w sprawie wypłaty ze środków budżetowych odszkodowań za szkody wśród zwierząt gospodarskich, wyrządzone przez zwierzęta łowne, objęte całoroczną ochroną i przez wilki na terenie leśnych obwodów łowieckich  stosownie do art. 50 ust.2 ustawy – prawo łowieckie, - decyzje o zmianie decyzji o wyłączeniu gruntu leśnego z produkcji leśnej i zwrocie określonej kwoty należności w razie rezygnacji w całości lub w części z prawa do wyłączenia gruntów z produkcji leśnej stosownie do art. 12 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,• decyzje w imieniu wojewody, w stosunku do których funkcje organu administracji publicznej drugiego stopnia przypadają ministrowi właściwemu do sprawa środowiska ( odwołania od decyzji dyrektor regionalny przekazuje do ministra właściwego do spraw środowiska za pośrednictwem wojewody z równoczesnym powiadomieniem Dyrektora Generalnego jako swojego zwierzchnika służbowego)  – o ile upoważnienie do wydawania takich decyzji zostanie zawarte w porozumieniu administracyjnym między wojewodą a dyrektorem regionalnym w sprawie nadzorowania gospodarki leśnej w lasach, nie stanowiących własności Skarbu Państwa:- decyzje zatwierdzające uproszczony plan urządzenia lasu lub  zatwierdzające zmianę uproszczonego planu urządzenia lasu, sporządzonego dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa,- decyzje o zmianie lasu na użytek rolne, gdy las nie stanowi własności Skarbu Państwa i powierzchnia tego lasu przekracza 10 ha- akty administracyjne, stanowione w pierwszej instancji  przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych: • decyzje w imieniu własnym , w stosunku do których funkcją organu administracyjnego drugiego stopnia przypada ministrowi właściwemu do spraw środowiska (odwołania od decyzji administracyjnych, podjętych w imieniu własnym, Dyrektor Generalny przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska)- decyzje w zakresie przyznawania osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnych środków funduszu leśnego na zalesianie gruntów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, - decyzje w zakresie przyznawania środków funduszu leśnego na badania naukowe i inne zadania w zakresie gospodarki leśnej w parkach narodowych,- decyzje nakazujące właścicielom lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa na wkraczanie określonych osób na grunt poza władaniem Lasów Państwowych w związku ze sporządzaniem wielkoobszarowej inwentaryzacji lasów,• decyzje z upoważnienia oraz w imieniu ministra właściwego do spraw środowiska wyrażająca  zgodę na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gruntów leśnych własności Skarbu Państwa na cele nierolnicze  na cele nieleśne stosownie do art.7 ust. 2 pkt.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z tym, że jeśli strona, niezadowolona z decyzji, wydanej z upoważnienia ministra środowiska  na podstawie art. 7 ust. 2 pkt.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w sprawie przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, zwróci się o ponowne rozpatrzenie decyzji – minister właściwy do spraw środowiska czynność, niezbędne do rozpatrzenia tego wystąpienia, przeprowadza oraz będące ich wynikiem decyzje administracyjne podejmuje osobiście.j) Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz nadleśniczowie, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, są organami właściwymi w sprawach związanych z gospodarowaniem  nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi we władaniu Lasów Państwowych, albowiem: (p.102)- podstawowym aktem prawnym, regulującym sprawy gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa,  jest ustawa o gospodarce nieruchomościami,- w ustawie tej podkreślono, że nie narusza ona innych ustaw w zakresie gospodarki nieruchomościami., w tym w szczególności ustawy o lasach,- ustawa o gospodarce nieruchomościami określiła, że z zastrzeżeniem wyjątków, wynikających z jej przepisów oraz przepisów odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, - z ustawy o lasach wynika, że nadleśniczowie, dyrektorzy regionalnej dyrekcji LP oraz Dyrektor Generalny Lasów Państwa w stosunkach cywilnoprawnych są reprezentantami Skarbu Państwa w zakresie ich działania, zaś Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia- do zakresu działania tych organów bez wątpienia należy, zgodnie z art.4 ustawy o lasach, gospodarowanie gruntami i innymi nieruchomościami, pozostającymi w ich zarządzie,- prowadzi to do oczywistej konkluzji prawnej, że w sprawach gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych właściwi są wyżej wymienieni kierownicy jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych – z wyłączeniem, co oczywiste, uprawnień do podejmowania decyzji administracyjnych, jeśli takie władcze akty administracyjne w toku gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa są przez ustawę o gospodarce nieruchomościami wymagane (uprawnienia do wydawana decyzji administracyjnych w toku gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa w zarządzie LP muszą zatem pozostać np. przy organach  wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, chyba że przynależne są do kierowników jednostek organizacyjnych LP z mocy innych przepisów prawa ),- z ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że nieruchomości w zarządzie Lasów Państwowych stały się w dacie wejścia w życie tej ustawy  składową zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, do którego to wniosku prowadzi następujący wywód:• jak zaznaczono, ustawa o gospodarce nieruchomościami powinna być stosowana w sposób nie naruszający ustawy o lasach,• w ustawie o lasach nie ma zapisu, że nieruchomości Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych nie stanowią składnika zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, • w dacie wejście ustawy o gospodarce nieruchomościami w życie – nieruchomości , znajdujące się w zarządzie LP: - należały do Skarbu Państwa (były własnością Skarbu Państwa),- nie znajdowały się w użytkowaniu wieczystym,- nie znajdowały się w trwałym zarządzie w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami,- w zdecydowanej większości przypadków nie były obciążone prawem użytkowania,• wszystkie zatem nieruchomości w zarządzie Lasów Państwowych, z wyjątkiem nieruchomości obciążonych prawem użytkowania wieczystego lub prawem użytkowania, spełniały kryteria zaliczenia do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, - zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami – generalną zasadą jest, że zasobami nieruchomościami Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, - do zadań starosty należy:• ewidencjonowanie nieruchomości;• zapewnianie wyceny nieruchomości;• sporządzanie planów wykorzystania zasobów;• zabezpieczanie nieruchomości przed uszkodzeniami lub zniszczeniem;• naliczanie należności za nieruchomości udostępnione z zasobu oraz prowadzenie windykacji tych należności;• prowadzenie współpracy z innymi organami, które z mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa;• zbywanie za zgodą wojewody nieruchomości, wchodzące w skład zasobu;• podejmowanie czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o własność lub inne prawa rzeczowe na nieruchomościach, o roszczenie ze stosunku najmu lub dzierżawy, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie oraz o wpis w księdze wieczystej lub o założenie księgi wieczystej.- jak wywiedziono powyżej – w sprawach gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, w rolę starosty wchodzą z mocy wyjątku, zawartego w ustawie o lasach, nadleśniczowie, dyrektorzy regionalnych dyrekcji LP oraz Dyrektor Generalny LP – bez prawa do podejmowania decyzji administracyjnych w zakresie gospodarowania nieruchomościami, nie przypisanych im wprost na podstawie innych unormowań prawnych,- zwraca przy tym uwagę, że regulacje ustawy o lasach (prawa leśnego w ogóle) pozwalają w całości na wypełnianie przez wyżej wymienionych kierowników jednostek organizacyjnych LP zadań przypisanych w odniesieniu do zasobu nieruchomości S.P. staroście, - i tak w szczególności:• art. 4 ustawy o lasach  zobowiązuje  LP do prowadzenia ewidencji oraz ustalania wartości majątku Skarbu Państwa,  • plany urządzenia lasu oraz plany finansowo – gospodarcze jednostek organizacyjnych LP i Lasów Państwowych wypełniają rolę planów wykorzystania zasobów, • występowanie w roli reprezentanta Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania w powiązaniu z uprawnieniem do prowadzenia działalności administracyjnej i zasadą samodzielności finansowej LP – uprawnia i zobowiązuje nadleśniczych, dyrektorów regionalnych dyrekcji LP oraz Dyrektora Generalnego LP do czerpania pożytków z gospodarowania nieruchomościami i dochodzenia mienia w postępowaniu sądowym.Końcowo należy podnieść, że gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa, ujęte w powyższym katalogu zadań starosty ( za wyjątkiem zbywania nieruchomości ), wchodzi w skład zasadniczej działalności administracyjnej, mieszczącej się a ramach zarządu zwykłegok) Lasy Państwowe są pracodawcami w rozumieniu kodeksu pracy, albowiem: (p.103) (p.101)- w normie art.3 k. p. określono, że pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników,- w normie art. 3 (1) § 1 k.p. określono, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba, - ustawa o lasach  jedynie nadleśniczemu nadało wprost uprawnienie do zatrudniania pracowników (pracowników Nadleśnictwa). Nadleśnictwo jest więc bezdyskusyjnie pracodawcą w rozumieniu kodeksu pracy, - w odniesieniu do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych i innych jednostek organizacyjnych LP bez osobowości prawnej, przypisanie im właściwości do występowania w roli  pracodawców  musi następować z uwzględnieniem : zasady racjonalnego ustawodawcy, uprawnień do nawiązywania stosunku pracy, odziedziczonych z    poprzedniego porządku prawnego – z mocy unormowań ustawy o lasach, oraz  utartego zwyczaju l) Jednostki organizacyjne Lasów Państwowych nie zostały utworzone do organizowania lub/oraz świadczenia usług użyteczności publicznej, albowiem: - według Cezarego Kosikowskiego („Polskie Publiczne Prawo Gospodarcze” – Wydawnictwa Prawnicze PWN; Warszawa 1998 r ) – „z prawnego punktu widzenia przedsiębiorstwami użyteczności publicznej są tylko te przedsiębiorstwa państwowe, którym organ założycielski nadał taki status w akcie utworzenia przedsiębiorstwa”. ,- z artykułu 6 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych wynika, że przedsiębiorstwa użyteczności publicznej mają przede wszystkim na celu bieżące i nieprzerwane zaspakajanie potrzeb ludności, w szczególności w zakresie produkcji lub świadczenia usług w zakresie inżynierii sanitarnej, komunikacji miejskiej, zaopatrzenia ludności w energię elektryczną, gazową i cieplną, zarządu państwowymi zasobami lokalowymi, zarządu państwowymi terenami zielonymi, zarządu uzdrowiskami, usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych, usług kulturalnych; - normy prawne, dotyczące przedsiębiorstw użyteczności publicznej, wymagają określenia przez organ założycielski, w granicach obowiązujących przepisów, zakresu i warunków, na jakich przedsiębiorstwa użyteczności publicznej obowiązane są świadczyć usługi na rzecz ludności, a także nakładają na organ założycielski obowiązek dotowania działalności przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę zaspokojenia potrzeb ludności- traktując unormowania dotyczące przedsiębiorstw użyteczności publicznej w sposób posiłkowy należy zauważyć, że- Lasy Państwowe wymienionej powyżej działalności, wyczerpującej znamiona użyteczności publicznej nie prowadzą,- w ustawie o lasach nie określono, że Lasy Państwowe zostały utworzone do organizowania oraz świadczenia usług użyteczności publicznej w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspakajania potrzeb ludności,- system finansowy Lasów Państwowych nie przewiduje dotacji zewnętrznych, pokrywających ewentualny deficyt finansowy- z unormowań, zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami wynika, że realizacją celów publicznych jest: przeznaczanie oraz wykorzystywanie nieruchomości pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie dróg publicznych, dróg wodnych, obiektów i urządzeń transportu publicznego, obiektów i urządzeń kontroli ruchu lotniczego, obiektów i urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii, innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania i oczyszczania ścieków oraz utulizacji, obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej i placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich, zakładania i utrzymania cmentarzy, regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ochrona nieruchomości stanowiących dobra kultury w rozumieniu przepisów o ochronie dóbr kultury, ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady, poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa, ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej, ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody, inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.,- z przywołanego powyżej  katalogu wynika niezbicie i w sposób oczywisty, że przeznaczanie nieruchomości Skarbu Państwa do gospodarki leśnej oraz prowadzenie tej działalności nie jest w ujęciu generalnym wypełnianiem celów publicznych, - powołany autor przywołuje i omawia szereg kryteriów techniczno-ekonomicznych oraz społeczno-prawnych, pozwalających na identyfikację jednostek użyteczności publicznej: jedynie w odniesieniu do działalności Lasów Państwowych, polegających na kształtowaniu (modyfikowaniu, wzmacnianiu) metodami gospodarki leśnej i stawianiu do dyspozycji społeczeństwa i gospodarki  narodowej pozaprodukcyjnych funkcji lasu, jednostka ta spełnia większość z powołanych przez Kosikowskiego kryteriów ( na przykład takich, jak: usługowy charakter świadczeń, brak możliwości magazynowania większości z nich, zaspakajanie potrzeb zbiorowych, wykorzystywanie majątku publicznego do świadczeń, brak nastawienia na zysk, ale z drugiej strony pozaprodukcyjne świadczenia lasu nie wypełniają kryterium konieczności nieprzerwanej ich podaży; na przykład lasy środkowej Europy, nie są w stanie, nawet gdyby była ta konieczność, wypełniać w sposób nieprzerwany funkcji łagodzenia efektu cieplarnianego, choćby z tego względu, że w okresie zimowym następuje spowolnienie lub zanik procesów życiowych roślinności leśnej,- wszelkie zatem świadczenia produkcyjne oraz usługi jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych w zakresie działalności ubocznej, dodatkowej i administracyjnej nie mogą stanowić podstawy teoretycznej do zaliczenia jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych do jednostek użyteczności publicznej, gdyż łatwo wykazać, że nie spełniają powołanych kryteriów, - to, iż jednostki organizacyjne Lasów Państwowych przy kreowaniu pozaprodukcyjnych funkcji lasu przystają częściowo do teoretycznego modelu jednostki użyteczności publicznej, nie może oczywiście stanowić wystarczającej przesłanki zaliczenia Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych i objęcia jurysdykcją ustawy o finansach publicznych, - zaliczenie Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych wywołałoby ewidentny konflikt między regulacjami, zawartymi w ustawie o finansach publicznych, a regulacjami ustawy o lasach – m.in. w odniesien

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

zatwierdzenie planu urządzenia lasu

(urządzanie lasu), projekt planu urządzenia lasu jest odbierany od wykonawcy prac urządzeniowych w regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, gdzie jego składniki są ewidencjonowane i kierowane odpowiednio do nadleśnictwa oraz do zatwierdzenia. W zakresie wymaganej formy poszczególnych składników planu urządzenia lasu obowiązują wytyczne ogólne zawarte w niniejszej instrukcji oraz wytyczne szczegółowe, precyzowane w umowach dotyczących wykonania projektu planu urządzenia lasu, jak również w protokołach z KZP, NTG i KPP. Do wniosku o zatwierdzenie planu urządzenia lasu zawierającego dane na formularzu według wzoru nr 8, przedkłada się: 1) opis ogólny nadleśnictwa, zwany elaboratem, w uzgodnionej formie (analogowej w postaci tomu z twardą oprawą i kieszenią na mapy, elektronicznej w postaci dysku CD lub zarówno analogowej, jak i elektronicznej), zawierający stronę tytułową na formularzu według wzoru nr 9 oraz rozdziały: - Ogólna charakterystyka lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz pozostałych, gruntów, a także nieruchomości w zarządzie nadleśnictwa; - Wyniki analizy gospodarki leśnej za okres obowiązywania dotychczasowego planu urządzenia lasu; - Opis zasad określania zadań gospodarczych dla nadleśnictwa wraz z zestawieniami tych zadań; - Program ochrony przyrody (który stosownie do ustaleń KZP może też być ujęty w oddzielnym tomie); - Prognoza stanu zasobów drzewnych na koniec okresu gospodarczego; - Podsumowanie prac urządzeniowych. 2) zestaw map: przeglądowe (w skali 1 : 25 000) drzewostanów oraz siedlisk, przeglądowe lub sytuacyjno-przeglądowe (w skali 1 : 50 000) obszarów chronionych i funkcji lasu, a także walorów przyrodniczo-kulturowych (do programu ochrony przyrody) oraz mapa sytuacyjna obszaru w granicach zasięgu terytorialnego nadleśnictwa (w skali 1 : 50 000 lub 1 : 100 000); 3) prognozę oddziaływania planu urządzenia lasu na środowisko i obszary Natura 2000 wraz z wymaganymi opiniami do tej prognozy; 4) pisemne podsumowanie zawierające zakres zagadnień wymagany na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Plan urządzenia lasu, zawierający co najmniej składniki wymienione powyżej oraz oryginał decyzji w sprawie jego zatwierdzenia, przechowywany jest w archiwum RDLP, w odpowiedniej składnicy dokumentacji urządzeniowej. Formę (elektroniczną względnie analogową) przechowywania poszczególnych składników planu oraz zasady udostępniania materiałów archiwalnych ustala dyrektor RDLP. Do nadleśnictw przekazuje się obowiązkowo, w formie ustalonej podczas NTG, komplet składników planu urządzenia lasu, w tym opisy taksacyjne i mapy numeryczne przenoszone do SILP-LAS elektronicznie (w postaci bazy danych, po przeprowadzeniu wymaganej kontroli). Miejsce (RDLP, względnie nadleśnictwo) i formę (elektroniczną, względnie analogową) przechowywania dokumentacji do planu urządzenia lasu ustala sporządzający ten plan. Pożądane jest, aby oryginały ważniejszych dokumentów wchodzących w skład dokumentacji do planu urządzenia lasu przechowywane były w archiwum RDLP. Uwaga: przewodniczący KZP może uznać za konieczne, dla usprawnienia zarządzania gospodarką leśną, dodatkowe tradycyjne drukowanie programu ochrony przyrody, opisów taksacyjnych i map przeglądowych dla poszczególnych leśnictw (w tym np. mapy gospodarczo-przeglądowej drzewostanów i cięć rębnych lub mapy przeglądowej obszarów ochronnych i funkcji lasu); ustalenia w tej sprawie są zapisywane w protokole KZP i odpowiednio ujmowane w SIWZ; niniejsza instrukcja nie reguluje zakresu i sposobu wykonania dodatkowych załączników na potrzeby zarządzania gospodarką leśną. Projekt planu urządzenia lasu staje się planem urządzenia lasu po jego zatwierdzeniu, w drodze decyzji, przez ministra właściwego do spraw środowiska. Oryginał decyzji o zatwierdzeniu planu urządzenia lasu załącza się do dokumentacji, zaś kopie – potwierdzone za zgodność z oryginałem – traktuje się jako integralny załącznik do każdego egzemplarza planu urządzenia lasu (jeżeli elaborat jest w formie analogowej, to wskazane jest wklejenie tej decyzji na początku opisu ogólnego). Dyrektorowi regionalnemu ochrony środowiska przekazuje się decyzję o zatwierdzeniu planu urządzenia lasu oraz w formie elektronicznej (na dysku CD) ten sam zbiór dokumentów, jaki przekazywany jest we wniosku do ministra właściwego do spraw środowiska, o zatwierdzenie planu urządzenia lasu.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

plan urządzania lasu

(urządzanie lasu), podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach   (urządzanie lasu), zatwierdzany w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw środowiska, dokument, opisujący i oceniający lasy (także inne nieruchomości we władaniu gospodarzy lasów), objęte tym dokumentem, w tym w szczególności w zakresie: a) położenia (lokalizacji), b) przebiegu granic, w tym granic części lasów (wydzieleń leśnych), zasługujących na objęcie jednym programem działalności leśnej, c) biotopu leśnego, d) zgodności biocenozy leśnej z biotopem leśnym, e) stanu zagrożenia trwałości lasu, f) klasy bonitacji drzewostanu , g) różnych cech taksacyjnych roślinności leśnej (w tym zwłaszcza roślinności  drzewiastej), h) gruntów, pokrytych wodami publicznymi, oraz innych nieruchomości gruntowych - potrzebnych do prowadzenia gospodarki leśnej  w celu wzmocnienia funkcji lasu, w tym zwłaszcza w zakresie świadczeń pozaprodukcyjnych,  a na podstawie tego opisu i oceny - reglamentujący na 10 lub inną liczbę lat działalność leśną (w tym hodowlę, ochronę, inne czynności w zakresie zagospodarowania lasu, użytkowanie lasu) w tych lasach (innych nieruchomościach), w sposób i w zakresie, w jakim wyżej powołany minister uzna to, z uwzględnieniem granic, w jakich jest w tym zakresie związany przepisami prawa, za potrzebne w celu  niedopuszczenia do naruszenia zasady trwałości lasu oraz systematycznego doskonalenia zdolności ekosystemów leśnych do świadczeń produkcyjnych oraz pozaprodukcyjnych (do świadczeń materialnych i niematerialnych). Wymóg prawny podporządkowania działalności leśnej planowi urządzenia lasu od wielu dziesięcioleci stanowi rękojmię przestrzegania w lasach zasad, znamionujących trwale zrównoważoną gospodarkę leśną.   Konrad Tomaszewski. Prototyp Encyklopedii leśnej. Materiał  niepublikowany. (urządzanie lasu), plan urządzenia lasu dla nadleśnictwa sporządzany jest na podstawie przepisów cytowanej wyżej ustawy o lasach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (odnośnik strony do www) oraz uwzględniający odpowiednie wymagania zawarte w innych ustawach i rozporządzeniach, regulujących sprawy planowania gospodarczego i ochrony środowiska, w tym ustaw: prawo ochrony środowiska, o ochronie przyrody, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawo geodezyjne i kartograficzne, o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o ochronie przeciwpożarowej, prawo łowieckie, prawo wodne, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Celem planowania urządzeniowego jest opracowywanie projektów planów urządzenia lasu zgodnie z wymaganiami przepisów prawa oraz trwale zrównoważonej gospodarki leśnej z odpowiednim uwzględnieniem oczekiwań społecznych w sprawie ochrony środowiska i racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody.   Krzysztof Okła na podstawie Instrukcji Urządzania Lasu, CILP Warszawa 2012 cz. I, Wprowadzenie  

Zobacz więcej...

Hodowla lasu

hodowla lasu

(hodowla lasu), ogół czynności faktycznych, wykonywanych, w ramach gospodarki leśnej przez gospodarza lasu, na gruntach pokrytych roślinnością leśną oraz przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, albo na rzecz tych gruntów, obejmujący w szczególności: a) nasiennictwo i selekcję, tj. działalność polegająca na: - pozyskaniu w dostatecznych ilościach oraz jak najlepszej jakości generatywnego lub wegetatywnego materiału rozmnożeniowego drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej,  - utrzymywaniu tego materiału przez dostatecznie długi okres co najmniej w nie pogorszonym stanie w celu użycia: • do produkcji sadzonek drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej, albo • wysiewu na gruntach przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, na gruntach, przeznaczonych do zajęcia przez roślinność leśną oraz na gruntach pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacji b) gospodarkę szkółkarską, tj. działalność, mającą na celu wyprodukowanie sadzonek, o których mowa w zdaniu poprzednim, c) melioracje agrotechniczne, rekultywacje gruntów oraz regradację gleb jako działania poprzedzające odnowienie lasu lub przeprowadzenie zalesienia gruntów, poprawiające właściwości biotopu leśnego lub biotopu, który w następstwie wprowadzenia roślinności leśnej ma być przekształcony w biotop leśny, d) odnowienie lasu, tj. ponowne wprowadzenie, drogą: - sadzenie sadzonek, o których mowa w lit. b , - siewu sztucznego lub - naturalnego obsiewu roślinności leśnej: - na grunt, przejściowo pozbawiony roślinności leśnej oraz - pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacji w ramach zastępowania generacji lasu ustępującej, generacją następującą e) zalesianie gruntów, tj. działalność polegającą na wprowadzaniu drogami, o których mowa w definicji odnowienia lasu, roślinności leśnej na gruntach, na których roślinności leśna dostatecznie długo nie występowała, f) uzupełniające wprowadzanie roślinności leśnej na gruntach, na których roślinność leśna, uprzednio wprowadzona w ramach odnawiania lasu lub zalesiania gruntów, we wczesnych latach swojego życia w stopniu nadmiernym ustąpiła w następstwie zjawisk naturalnych lub błędów człowieka, wpływając niekorzystnie na obecne lub przyszłe funkcje lasu, powstałego w wyniku w/w odnawiania lub zalesiania (uzupełnienia i poprawki), g) melioracje agrotechniczne w toku hodowli lasu, tj. nie mające charakteru robót budowlano – montażowych czynności faktyczne, mające na celu poprawę cech biotopu leśnego, związanego z gruntem, pokrytym roślinnością leśną, h) pielęgnowanie lasu, tj. wykonywanie faktycznych czynności gospodarczych, dotyczących roślinności leśnej, przede wszystkim roślinności drzewiastej (drzew), wykonywane we wszystkich fazach rozwojowych lasu w celu zapewnienia, na możliwie najwyższym poziomie, wypełniania przez las przypisanych mu funkcji dominującej (dominujących), uzupełniającej (uzupełniających) oraz towarzyszącej (towarzyszących) poprzez: - niedopuszczenie do nadmiernego rozwoju chwastów na gruntach we wczesnych okresach po odnowieniu lasu lub zalesieniu gruntów (pielęgnowanie lasu przez zwalczanie chwastów), - kształtowanie właściwej struktury przestrzennej oraz wiekowej drzewostanu oraz korzystnych warunków rozwoju (w tym wzrostu) drzew, preferowanych w toku pielęgnowania lasu, m.in. ze względu na wykazywane cechy fenotypowe, poprzez: usuwanie z drzewostanu drzew, które wypełniły już swoją biotyczną, ochronną lub/oraz produkcyjną rolę w ekosystemie leśnym, lub pozostawianie których mogłoby być niekorzystne dla obecnego lub przyszłego stanu ekosystemu leśnego, oraz poprzez specjalne zabiegi gospodarcze, dotyczące pojedynczych drzew w drzewostanie (np. okrzesywanie drzew stojących).

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

inwentaryzacja zasobów drzewnych

(urządzanie lasu), celem prac inwentaryzacyjnych jest rozpoznanie, wyróżnienie, opisanie i skartowanie typów siedliskowych lasu (wykonywane w cyklu w zasadzie 30-letnim w terminach niezwiązanych bezpośrednio z terminami obowiązywania kolejnych planów urządzenia lasu) oraz drzewostanów, a także innych elementów niezbędnych do sporządzenia planu urządzenia lasu wraz z programem ochrony przyrody (wykonywane w cyklu w zasadzie 10-letnim).Inwentaryzacja zasobów drzewnych wraz z programem ochrony przyrody sporządza się według stanu lasu na dzień 1 stycznia pierwszego roku obowiązywania planu urządzenia lasu.Do prac inwentaryzacyjnych zalicza się następujące grupy czynności:1) prace siedliskowe;2) prace przygotowawcze;3) taksację lasu, czyli sporządzenie opisu taksacyjnego wraz ze wstępnym oszacowaniem miąższości drzewostanów i określeniem wskazań gospodarczych;4) inwentaryzację zasobów drzewnych dla obrębu leśnego wraz z rozdziałem miąższości do klas wieku i poszczególnych drzewostanów;5) opracowanie wyników inwentaryzacji lasów, w tym:a) sporządzenie map przeglądowych lub sytuacyjno-przeglądowych, obrazujących wyniki prac siedliskowych (mapa gleb i typów siedliskowych lasu), jak też prac przygotowawczych (wstępna wersja mapy obszarów chronionych i funkcji lasu) oraz wyniki taksacji lasu (mapa gospodarcza, mapy przeglądowe: drzewostanów, typów siedliskowych lasu, obszarów chronionych i funkcji lasu, mapa sytuacyjna),b) sporządzenie zestawień zbiorczych danych inwentaryzacyjnych (w formie tabel i wykazów) oraz zebranie danych uzupełniających do planu urządzenia lasu, a także programu ochrony przyrody z uwzględnieniem prognozy oddziaływania planu urządzenia lasu na środowisko i na obszary Natura 2000;c) sporządzenie opisu ogólnego nadleśnictwa w części dotyczącej spraw związanych z inwentaryzacją lasu i jej wynikami.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

prace inwentaryzacyjne

(urządzanie lasu), część inwentaryzacyjna planu urządzenia lasu dotycząca zebrania danych wynikających z dokonanego na gruncie wyróżnienia i opisania typów siedliskowych lasu, drzewostanów oraz innych elementów niezbędnych do sporządzenia projektu planu urządzenia lasu wraz z programem ochrony przyrody, w tym odpowiednie mapy, syntetyczne opisy, zestawienia zbiorcze i tabele.Celem prac inwentaryzacyjnych jest rozpoznanie, wyróżnienie, opisanie i skartowanie typów siedliskowych lasu oraz drzewostanów, a także innych elementów niezbędnych do sporządzenia planu urządzenia lasu wraz z programem ochrony przyrody.Do prac inwentaryzacyjnych zalicza się następujące grupy czynności:1) prace siedliskowe;2) prace przygotowawcze;3) taksację lasu, czyli sporządzenie opisu taksacyjnego wraz ze wstępnym oszacowaniem miąższości drzewostanów i określeniem wskazań gospodarczych;4) inwentaryzację zasobów drzewnych dla obrębu leśnego wraz z rozdziałem miąższości do klas wieku i poszczególnych drzewostanów;5) opracowanie wyników inwentaryzacji lasów, w tym:a) sporządzenie map przeglądowych lub sytuacyjno-przeglądowych, obrazujących wyniki prac siedliskowych (mapa gleb i typów siedliskowych lasu), jak też prac przygotowawczych (wstępna wersja mapy obszarów chronionych i funkcji lasu) oraz wyniki taksacji lasu (mapa gospodarcza, mapy przeglądowe: drzewostanów, typów siedliskowych lasu, obszarów chronionych i funkcji lasu, mapa sytuacyjna),b) sporządzenie zestawień zbiorczych danych inwentaryzacyjnych (w formie tabel i wykazów) oraz zebranie danych uzupełniających do planu urządzenia lasu, a także programu ochrony przyrody z uwzględnieniem prognozy oddziaływania planu urządzenia lasu na środowisko i na obszary Natura 2000;c) sporządzenie opisu ogólnego nadleśnictwa w części dotyczącej spraw związanych z inwentaryzacją lasu i jej wynikami.

Zobacz więcej...

Użytkowanie lasu

użytkowanie główne lasu w toku jego zagospodarowania

(użytkowanie lasu), pobieranie z leśnego środowiska przyrodniczego wszelkich materialnych pożytków naturalnych w postaci drewna (surowca drzewnego), innych użytków głównych, z zastrzeżeniem, że pobór pożytków w postaci drewna w ramach głównego użytkowania przedrębnego lasu nie stanowi samoistnego celu zagospodarowania lasu, lecz jest środkiem niezbędnym do osiągnięcia funkcji celu pielęgnowania lasu oraz innych celów zagospodarowania lasu, zaś pobór innych użytków głównych w toku zagospodarowania lasu następuje głównie dla bezpośredniego zużycia przez gospodarza lasu w toku gospodarki leśnej z opcją użycia nadwyżek produkcyjnych dla osiągnięcia pożytków prawnych w postaci dochodów finansowych. W odniesieniu do surowca drzewnego użytkowanie główne w toku zagospodarowania lasu obejmuje w szczególności:a) pobieranie pożytków naturalnych w postaci drewna (surowca drzewnego) w ramach specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych w drzewostanach (w tym o charakterze plantacyjnym), tworzących tzw. bazę do zbioru nasion oraz zbioru wegetatywnego materiału rozmnożeniowego,b) pobieranie pożytków naturalnych w postaci drewna w ramach pielęgnowania lasu w trakcie faktycznych czynności gospodarczych, składających się na czyszczenie lasu (czyszczenia wczesne; czyszczenia późne) oraz trzebieże (trzebieże wczesne, trzebieże późne) lasu, c) pobieranie pożytków naturalnych w postaci drewna w ramach innych czynności, wchodzących w skład hodowli oraz ochrony lasu,polegające na:a) pozyskaniu surowca drzewnego (ścince drzew, okrzesaniu drzew po ścince, pocięciu pnia oraz gałęzi na sortymenty, w tym na drobne części /zrębki/), b) przemieszczaniu pozyskanego drewna (sortymentów) do drogi oraz miejsca wywozu z lasu (zrywka drewna; podwóz drewna).

Zobacz więcej...

Użytkowanie lasu

użytkowanie rębne lasu

(użytkowanie lasu), pobieranie z leśnego środowiska przyrodniczego w ramach gospodarki leśnej pożytków naturalnych w postaci surowca drzewnego, wiążące się z jednorazowym lub odpowiednio rozciągniętym w czasie wycięciu wszystkich lub  większości drzew górnego piętra drzewostanu (ewentualnie także z innych pięter) w związku z wypełnieniem przez to piętro (przez te piętra) roli, spełnianej przez to piętro (przez te piętra) w ramach funkcji danego lasu – oznaczającym na określonej powierzchni kres danej generacji lasu, z zastrzeżeniem, że na użytkowanie rębne składa się w szczególności:a) pozyskiwanie drewna (ścinka drzew, okrzesanie drzew po ścince, pocięcie pnia oraz gałęzi na sortymenty, w tym na drobne części /zrębki/, przemieszczanie sortymentów do drogi lub/oraz miejsca wywozu z lasu), b) utrzymywanie maszyn oraz urządzeń do pozyskiwania oraz przemieszczania drewna (bez względu na to, czy czynności te są wykonywane w ramach użytkowania przedrębnego, rębnego oraz ciągłego), chyba że maszyny te wchodzą w skład gospodarstwa pomocniczego,c) utrzymywanie obiektów infrastruktury użytkowania głównego lasu (z zastrzeżeniem, o którym mowa w lit. b), obejmujące w szczególności utrzymywanie infrastruktury składowania oraz spedycji drewna.Użytkowanie rębne lasu odbywa się za zastosowaniem odpowiedniej technologii postępowania, według odpowiednio nazwanej oraz scharakteryzowanej w zasadach hodowli lasu rębni; zasadniczo pojęcie rębni jest rezerwowane dla całego zestawu czynności, obejmujących zarówno jednorazowe lub stopniowe usuwanie drzewostanu kończącego swoją misję środowiskową, jak i czynności w zakresie odnowienia lasu czy prac pielęgnacyjnych w odniesieniu do nowej generacji lasu; dlatego powinno się mówić o użytkowaniu rębnych w ramach danej rębni, o odnowieniu lasu w ramach danej rębni, o czyszczeniach wczesnych w ramach danej rębni itd. Zasady hodowli lasu przewidują różne rębnie: od zrębów zupełnych, obejmujących zasadniczo usunięcie drzewostanu dojrzałego, po rębnie o dużej złożoności, w trakcie realizacji których występuje jednoczesność różnych prac w zakresie użytkowania rębnego lasu (poprzedniej generacji) oraz hodowli lasu (nowej generacji).

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt