Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 7

Fitosocjologia

grąd subkontynentalny

(botanika leśna, fitosocjologia), zespół leśny o naukowej nazwie Tilio-Carpinetum Scamoni et Pass. 1959 em. Traczyk 1962, z klasy Querco-Fagetea, rządu Fagetalia i związku Carpinion betuli. Występuje we wschodniej części kraju, na północy od Pojezierza Mazurskiego i Wysoczyzny Białostockiej, a na południu po Wyżynę Małopolską, Północne Podkarpacie oraz pogórze Karpat, w warunkach klimatu umiarkowanie kontynentalnego; podłoże i gleby takie jak w charakterystyce grądu środkowoeuropejskiego.  Gatunki główne w drzewostanie – grab, dąb szypułkowy, lipa drobnolistna; gatunki domieszkowe: klon pospolity, świerk (w południowej i północno-wschodniej Polsce), buk i jodła (na południu), dąb bezszypułkowy, kolon jawor, brzozy – brodawkowata i omszona, osika i jabłoń dzika oraz modrzew polski (w granicach zasięgu); na siedliskach wilgotnych również jesion, olsza czarna oraz wiązy – górski, polny i szypułkowy. Warstwa krzewów może być w różnym stopniu rozwinięta, zazwyczaj jest lepiej wykształcona na siedliskach żyźniejszych i wilgotniejszych. Oprócz podrostu drzew w jej skład wchodzą: leszczyna pospolita, trzmieliny – pospolita i brodawkowata, kruszyna pospolita, czeremcha zwyczajna, głóg jednoszyjkowy, suchodrzew pospolity, kalina koralowa i jarząb pospolity, rzadziej inne gatunki, np. wawrzynek wilczełyko, czy kłokoczka południowa (w południowych rejonach Polski). W czasie aspektu wczesnowiosennego warstwę zielną wypełniają takie gatunki jak: zawilce – gajowy i żółty, przylaszczka pospolita, groszek wiosenny, kokorycze – pusta i pełna, rutewka zdrojowata, ziarnopłon wiosenny i miodunka ćma. W przeciętnych warunkach siedliskowych do najczęściej występujących gatunków rozwijających się w okresach późniejszych należą: gwiazdnica wielkokwiatowa, gajowiec żółty, podagrycznik pospolity, prosownica rozpierzchła, dąbrówka rozłogowa, czworolist pospolity, przytulia (marzanka) wonna, czerniec gronkowy, fiołek leśny, kokoryczka wielokwiatowa, jaskier kosmaty, zerwa kłosowa, nerecznice – samcza i krótkoostna, konwalijka dwulistna i inne. Gatunkami charakterystycznymi zespołu są: turzyca orzęsiona i jaskier kaszubski, a walor gatunków regionalnie wyróżniających mają: przytulinka wiosenna, trzmielina brodawkowata i przytulia Schultesa. Warstwa porostowo-mszysta jest słabo wykształcona z takimi gatunkami mchów, jak: żurawiec falisty, gatunki z rodzaju krótkosz, dzióbkowiec Zetterstedta, merzyk pokrewny  oraz płożymerzyki – kończysty i  fałdowany.

Zobacz więcej...

Siedliskoznawstwo leśne

las łęgowy (Lł)

(siedliskoznawstwo leśne), bardzo żyzne siedliska w dolinach rzek, na terenach zalewanych i podtapianych. Gleby mady, rzadziej torfowe torfowisk niskich (zazwyczaj płytkich); najczęściej o odczynie obojętnym. Wielogatunkowy drzwostan tworzą dąb szypułkowy, olsza czarna, wiązy; I-II kl. bonitacji; rzadziej jesion wyniosły; a gatunkami domieszkowymi są jesion, lipa drobnolistna, wiąz. W warstwie dolnej drzewostanu rośnie czeremcha zwyczajna, jesion, grab. Podszyt silnie rozwinięty buduje leszczyna, czeremcha zwyczajna, dereń świdwa, wiciokrzew, bez czarny, porzeczki. Wiosną runo opanowane przez geofity. Bogate runo tworzą m.in. gatunki różnicujące: piżmaczek wiosenny Adoxa moschatelina, kokorycz pusta i pełna Gagea solida i G. cava, ziarnopłon wiosenny Ficaria verna, nawłoć czosnek niedźwiedzi Alium ursiunum. Gatunkami częstymi są m.in.: pokrzywa zwyczajna, Urtica dioica, czyściec leśny Stachys sylvatica, niecierpek pospolity Impatiens noli-tangere, szczyr trwały Mercurialis perennis, gajowiec żółty, podagrycznik Aegopodium podagraria, śmiałek darniowy Deschampsia caespitosa, bodziszek cuchnący Geranium robertianum, miodunka ćma Pulmunaria obscura, bluszczyk kurdybanek Glechoma hederacea. W roku 2010 siedliska "lasy łęgowe" zajmowały na terenach w zarządzie Lasów Państwowych obszar ok. 34 tys. ha (0,5% pow.). Większe obszary Lł w LP są w dolinie Odry oraz Warty, w tym m.in. w mezoregionach Doliny Środkowej Odry (III.25), Kotliny Śremskiej (III.29), Równiny Grodkowskiej (V.13) i Pradoliny Wrocławskiej (V.16).

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

świetlista dąbrowa

(botanika leśna, fitosocjologia), zespół leśny o nazwie Potentillo albae-Quercetum Libbert 1933, z klasy Querco-Fagetea, rzędu Fagetalia sylvaticae i związku Potentillo albae-Quercion petraeae. Najczęściej zajmuje wypukłe formy terenu pochodzenia glacjalnego oraz zbocza dolin; najważniejsze znaczenie dla tego zespołu ma piaszczysto-żwirowe podłoże geologiczne, często z przewarstwieniami utworów gliniastych, stosunkowo zasobne w węglan wapnia. Typowe są gleby brunatne, rdzawe brunatne i płowe z odczynem słabo kwaśnym w warstwach górnych i słabo zasadowym w dolnych. Świetlista dąbrowa jest  u nas rozpowszechniona głównie w pasie Nizin Środkowopolskich i Wysoczyzn Podlasko-Białoruskich oraz na obszarze Pojezierzy Południowobałtyckich w zasięgu leszczyńskiej i poznańskiej fazy zlodowacenia bałtyckiego. Drzewostan zwykle luźny i niemal czysto dębowy, ale udział dębu szypułkowego i bezszypułkowego jest zmienny. Ogólnie można przyjąć, że przewaga pierwszego z wymienionych gatunków wzrasta w kierunku wschodnim i północnym, natomiast drugi częstszy jest na zachodzie i południu. W formie domieszki występują również: osika, grab i lipa, a także niektóre dzikie drzewa owocowe, np. czereśnia ptasia, grusza pospolita i jabłoń dzika. Warstwę krzewów tworzą między innymi leszczyna, trzmielina brodawkowata, suchodrzew pospolity, kruszyna, szakłak i głogi, do dna lasu dociera dużo światła. Św. d. uważana jest za najbogatszy florystycznie zespół leśny Polski. W warstwie zielnej tego zbiorowiska skupiają się rośliny należące do różnych grup ekologiczno-socjologicznych. Wśród nich największą wartość diagnostyczną dla tego zespołu mają leśne gatunki ciepło- i światłolubne, takie jak: pięciornik biały, dzwonek brzoskwiniolistny oraz miodunka wąskolistna, jaskier wielkokwiatowy, midownik melisowaty, pierwiosnek lekarski i dziurawiec skąpolistny. Licznie reprezentowane są gatunki typowe dla żyznych lasów liściastych, np. zawilec gajowy, perłówka zwisła, wiechlina gajowa czy kłosowanica leśna, lilia złotogłow i pszeniec gajowy. Do stałych  komponentów runa należą niektóre gatunki borowe, głównie borówka czarna, borówka brusznica i siódmaczek leśny. Ważną grupą są liczne rośliny typowe dla ciepłolubnych zbiorowiskach okrajkowych, spośród których w świetlistej dąbrowie najczęściej spotkać można kokoryczkę wonną, traganek szerokolistny, koniczynę dwukłosową, bodziszek krwisty, przytulię właściwą i inne. Oprócz nich znaczący udział mają gatunki łąkowe, natomiast gatunki charakterystyczne dla ciepłolubnych muraw o charakterze stepowym występują na ogół rzadziej, chociaż w niektórych postaciach omawianego zespołu pojawiają się stosunkowo częściej niż w innych zbiorowiskach leśnych. Warstwa porostowo-mszysta jest przeważnie słabo rozwinięta z takimi gatunkami jak: żurawiec falisty, rokietnik pospolity i płonnik strojny.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt