Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 305

Lasy i leśnictwo

funkcje lasu

(lasy i leśnictwo), zaspokajające (lub mogące zaspokajać) określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) wytwarzanie (spełnianie) przez grunty, obejmujące lasy (grunty w szerokim tego słowa znaczeniu), wielorakich dóbr materialnych i niematerialnych (realizowanie przez grunt w szerokim tego słowa znaczeniu), pokryty roślinnością leśną, lub przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, różnych świadczeń (w tym oddziaływań) niematerialnych i materialnych, zaspokajających /lub mogących zaspokajać/ określone potrzeby społeczne, w tym gospodarcze). Świadczenia lasu (tak materialne, jak niematerialne), zachodzące bez lub przy znikomym udziale metod gospodarki leśnej, stanowią naturalne funkcje lasu. Niematerialne i materialne świadczenia lasu, powstające z udziałem metod gospodarki leśnej, stanowią regulowane funkcje lasu. Dobra materialne lasu, wytwarzane i pobierane z lasu z udziałem lub bez udziału metod prawidłowej gospodarki leśnej, stanowią materialne pożytki naturalne lasu. Świadczenia niematerialne lasu, realizowane i pobierane z lasu z udziałem lub bez udziału metod prawidłowej gospodarki leśnej, stanowią niematerialne pożytki naturalne lasu. Niematerialne świadczenia lasu mogą mieć charakter świadczeń bezpośrednich lub istotą tych świadczeń może być stwarzanie warunków oraz podstaw prawnych do osiągania  pożytków prawnych (cywilnych lub pożytków z praw) przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne. Świadczenia materialne oraz niematerialne gruntów, obejmujących lasy, mogą mieć charakter uniwersalny, t.j. następują w każdym miejscu występowania lasu (choć miejsce to jest praktycznie zawsze wyznacznikiem wartości tych świadczeń), lecz mogą również być ściśle związane z położeniem lasu. Wytwarzanie dóbr materialnych przez las lub realizowanie świadczeń niematerialnych lasu następuje z odpowiednim udziałem lasów jako gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz pozostałych leśnych zasobów ekonomicznych. Naturalne lub regulowane funkcje lasu  podlegają różnym klasyfikacjom. Najpełniejszy podział funkcji lasu został dokonany przez Zygmunta Rozwałkę, twórcę współczesnych zasad hodowli lasu. Biorąc za podstawę jego koncepcję, odpowiednio zmodyfikowaną na użytek niniejszego słownika, możemy wyróżnić następujące funkcje (świadczenia) lasu : a) abiotyczne (środowiskotwórcze) funkcje lasu, w tym w szczególności: - klimatyczne, przejawiające się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, wpływających korzystnie, w określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, na wartość różnych cech klimatu (także mikroklimatu), w tym m.in. wpływanie lasu na temperaturę powietrza, wilgotność atmosfery, ilość opadów atmosferycznych, zawartość w atmosferze gazów, odpowiedzialnych za efekt cieplarniany lub/oraz na amplitudę wartości poszczególnych cech klimatu (klimatotwórcze funkcje lasu); omawiana funkcja lasu powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie to jest w sposób permanentny odbierane, przy społecznej akceptacji, przez określone zasoby ekonomiczne Ziemi (w tym naszego kraju) – z korzyścią dla tych zasobów; - uzdrowiskowe, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie, z punktu widzenia zdrowia ludzkiego, m.in. na skład atmosfery, skład hydrosfery (m.in. poprzez nadawanie wodom powierzchniowym i podziemnym walorów leczniczych) oraz  wartości różnych cech mikroklimatu - sprzyjających i wywołujących proces zdrowienia, rehabilitacji i poprawy kondycji psychicznej, fizycznej lub psychofizycznej osób, korzystających z tych funkcji lasu, (uzdrowiskotwórcze funkcje lasu). Omawiane tu świadczenia stają się niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu w takim stopniu i w takim zakresie, w jakim stają się przedmiotem mniej lub bardziej uświadomionego poboru (odbioru) ze strony ludności – za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów. W rozumieniu niniejszego słownika świadczeń uzdrowiskowych lasu nie należy mylić ze świadczeniami klimatycznymi oraz rekreacyjno – turystycznymi; Świadczenia uzdrowiskowe wiążą się z odpowiednio zlokalizowanymi obszarami leśnymi, których oddziaływanie uzdrowiskowe zostało odpowiednio udokumentowane, a dodatkowo – co nie jest jednak warunkiem obligatoryjnym – zalegalizowane (stanowienie uzdrowisk); - rekreacyjne i turystyczne, przejawiające się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie z punktu widzenia warunków, potrzebnych do odpoczynku ludzi, w tym odpoczynku czynnego (warunki do uprawiania czynnej turystyki / w tym turystyki myśliwskiej / ) - m.in. poprzez zapewnienie ciszy, doznań estetycznych, kształtowanie korzystnych warunków atmosferycznych oraz mikroklimatycznych, a także w związku z możliwością prowadzenia obserwacji  i polowania na zwierzynę łowną, stale lub okresowo przebywająca w lesie (rekreacyjno – turystycznotwórcze  funkcje lasu). Omawiane tu świadczenia stają się niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu w takim stopniu i w takim zakresie, w jakim stają się przedmiotem poboru (odbioru) ze strony ludności lub konkretnych osób fizycznych - za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów; do świadczeń rekreacyjno – turystycznych są szczególnie predysponowane te grunty, które obejmują lasy ochronne, stanowione właśnie ze względu na omawiane tu walory (lasy rekreacyjno – turystyczne); - retencyjne, oczyszczania oraz dystrybucji wody, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, w ramach określonej przestrzeni ekologicznej oraz poza tą przestrzenią, wpływających korzystnie z punktu widzenia gospodarowania wodami tak powierzchniowymi, jak i podziemnymi (funkcje lasu kształtowania gospodarki wodnej terenu), przy czym świadczenia ta mogą polegać w szczególności na: • fizycznym lub fizjologicznym magazynowaniu  wody na lub przez organizmy żywe, a także przez: glebę, skałę macierzystą, jak również przez  naturalne i sztuczne zbiorniki i cieki wodne, urządzenia wodnomelioracyjne, wszelkie obiekty małej retencji,  wchodzące w skład wydzieleń leśnych, obejmujących lasy – zwłaszcza w okresie pojawiania się na określonym  terenie, nadmiernej ilości wód powierzchniowych, w tym pochodzących z  opadów atmosferycznych oraz topnienia śniegów , • oddziaływaniu, skutkującym kształtowaniu korzystnego z punktu widzenia ochrony środowiska składu chemicznego i biologicznego zasobów wodnych, magazynowanych przez ekosystemy leśne oraz  przez zbiorniki i cieki wodne, wchodzące w skład leśnych zasobów ekonomicznych lub przez zbiorniki i cieki wodne, położone w sąsiedztwie lasów, nie wchodzące w skład leśnych zasobów ekonomicznych, • oddziaływaniu, skutkującym kształtowaniu korzystnego przebiegu procesu „oddawania” zasobów wody, zmagazynowanych w ramach retencyjnych funkcji lasu , do zużycia w toku procesów życiowych w ekosystemach ( w tym ekosystemach leśnych)  lub/oraz w celu zaspokojenia określonych potrzeb społecznych ( w tym gospodarczych). Omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiania z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie lasu w zakresie kształtowania stosunków wodnych terenu stanowi przedmiot permanentnego, społecznie akceptowanego „odbioru” przez różne części składowe zasobów ekonomicznych Kraju – z korzyścią dla tych zasobów; do świadczeń w zakresie kształtowania stosunków wodnych oraz jakości zasobów wodnych terenu są szczególnie predysponowane grunty, obejmujące lasy wodochronne, stanowione właśnie ze względu na znaczenie z punktu widzenia gospodarki wodnej terenu; - stymulacji produkcyjności (funkcjonalności w ogóle) poza środowiskiem leśnym, przejawiające  się świadczeniami niematerialnymi gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim słowa tego znaczeniu), polegającymi na wywieraniu oddziaływań, mających korzystny wpływ na kształtowaniem różnych cech (właściwości) biotopów poza lasami (na przykład poprzez przeciwdziałanie procesowi stepowienia, nadmiernej transpiracji roślinności i parowania gruntów, kształtowanie warunków  klimatycznych /w tym mikroklimatycznych/, korzystnych dla  biocenoz poza lasami) (środowiskotwórcze funkcje lasu w aspekcie produkcyjności / także innej funkcjonalności/  biotopów nieleśnych) . Omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż świadczenie lasu w zakresie kształtowania produkcyjności (funkcjonalności w ogóle) biotopów nieleśnych stanowi przedmiot permanentnego, społecznie akceptowanego przez Państwo, „odbioru” przez różne części składowe zasobów ekonomicznych Kraju – z korzyścią dla tych zasobów; omawianą tu funkcję lasu należy traktować odrębnie w stosunku do krajobrazotwórczej funkcją lasu oraz do funkcji lasu jako narzędzia rekultywacji terenu; funkcje krajobrazotwórcza  oraz narzędzia rekultywacji terenu nie dotyczą zasadniczo lasów istniejących, lecz lasów, które na danym terenie mają zaistnieć w wyniku świadomych decyzji planistycznych; - krajobrazotwórcze, przejawiające się niematerialnymi świadczeniami roślinności leśnej, używanej do pokrywania określonych powierzchni gruntu, w zakresie  kształtowania krajobrazu ( rozumianego jako wygląd powłoki ziemskiej); omawiana tu funkcja może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, w którym roślinność leśna w sposób świadomy (odpowiednio udokumentowany) zostaje użyta jako „narzędzie” kształtowania wyglądu powłoki ziemskiej – z korzyścią dla określonych zasobów ekonomicznych Kraju ( w tym w celu korzystnego wypełniania przez las funkcji środowiskotwórczych, ochronnych oraz dochodotwórczych), - narzędzia rekultywacji terenu, polegające na wykorzystywaniu zdolności ekosystemów leśnych do przywracania produkcyjności i zdolności do środowiskowych świadczeń niematerialnych przez grunty uprzednio zdegradowane i zdewastowane; funkcja lasu jako narzędzia rekultywacji terenu może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, w którym finalnie roślinności leśna zostaje użyta w sposób świadomy (odpowiednio udokumentowany) do rekultywacji gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych, b) ochronne (zachowawcze i stabilizacyjne) funkcje lasu, polegające przede wszystkim na świadczeniach niematerialnych gruntów, obejmujących istniejące lasy (grunt w szerokim tego słowa znaczeniu), polegających na tym, że grunty te wypełniają rolę świadectwa (także wzorca) zjawisk, procesów oraz efektów działania sił natury lub przeszłej działalności człowieka (rezerwatowe funkcje lasu; zachowawcze funkcje lasu), bądź skutkujące wypełnianiem przez te grunty zadania „stabilizacji” ekosystemów leśnych, funkcjonujących w warunkach mniej lub bardziej ekstremalnych, a także ekosystemów nieleśnych (stabilizacyjne funkcje lasu). Identyfikowanie, wzmacnianie oraz zabezpieczanie zachowawczych funkcji lasu  może następować metodami ochrony przyrody (według założeń teoretycznych - metodami ochrony przyrody identyfikuje się oraz zabezpiecza zachowawcze świadczenia gruntów, obejmujących lasy , w przypadkach, w których świadczenia te mają mieć charakter naturalny; w praktyce polega to na konstruowaniu oraz realizacji planów ochrony w parkach narodowych, w rezerwatach przyrody oraz w obrębie różnych innych obszarowych form ochrony przyrody) lub z użyciem metod gospodarki leśnej  (m.in. w tym celu wyznacza się lasy ochronne oraz realizuje w nich szczególnie programy działalności leśnej, przy czym lasy ochronne wydziela się również wówczas, gdy grunty, obejmujące lasy, spełniają świadczenia ochrony stabilizacyjnej, a nawet świadczenia środowiskotwórcze) . Można mówić o świadczeniach niematerialnych gruntów, obejmujących lasy, których skutkiem jest ochrona zachowawcza lub stabilizacyjna:  - różnorodności biologicznej i bogactwa genetycznego – polegająca na  wypełnianiu przez grunty, obejmujące lasy,  roli przechowywania (magazynowania) wszystkich - charakteryzujących świat organizmów żywych, wchodzących w skład biocenoz leśnych - genomów oraz genotypów, wykształconych w toku procesów dziejowych i ciągłych procesów życiowych, zachodzących w tych ekosystemach,  z zastrzeżeniem, iż istotne wzmacnianie tej funkcji metodami gospodarki leśnej polega m.in. na zakładaniu  banków genów; omawiana tu funkcja lasu powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż „magazynowanie” przez ekosystemy leśne  genomów oraz genotypów organizmów żywych stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; - procesów oraz zjawisk, cechujących ekosystemy leśne – polegająca na wypełnianiu przez ekosystemy leśne roli zachowywania oraz utrzymywania, w tym główne w charakterze  wzorca, procesów oraz zjawisk, cechujących poszczególne ekosystemy leśne  (m. in. w celu wykorzystania znajomości tych zjawisk oraz procesów w doskonaleniu metod gospodarki leśnej); omawiana tu funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi las, gdyż „magazynowanie wiedzy” o procesach oraz zjawiskach, zachodzących w różnych ekosystemach leśnych stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; - naturalnych warunków życia człowieka – polegająca na utrwalaniu przez grunt, obejmujący las, przede wszystkim w charakterze wzorca, quasi pierwotnych miejsc przebywania ludzi; omawiana tu funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż zachowywania pod postacią lasu wzorca naturalnych warunków życia człowieka stanowi permanentne społecznie akceptowane świadczenie lasu na rzecz (dla „dobra”) Państwa jako takiego; do tych świadczeń szczególnie predysponowane są jednak te obszary leśne,  których podobieństwo do naturalnych (najbardziej odpowiadających zdrowiu fizycznemu oraz psychicznemu człowieka) zostało wiarygodnie udokumentowane; - krajobrazu naturalnego – polegająca na zachowywaniu pod postacią gruntu, obejmującego las, wzorców przeszłości w odniesieniu do pierwotnego  (historycznego) wyglądu krajobrazu jako powłoki powierzchni ziemi; omawiana tu funkcja może być traktowana jako niematerialny pożytek naturalny lasu w każdym przypadku, gdy zachowanie oraz odpowiednie postępowanie na danym obszarze leśnym z prawnego punktu widzenie wiąże się z ochroną walorów krajobrazowych (a ściślej – z ochroną naturalnych fragmentów krajobrazu) [lasy ochronne, stanowione ze względu na ochronę naturalnego krajobrazu]; - wody przez zanieczyszczeniem – polegająca na  przechwytywaniu przez ekosystemy leśne zanieczyszczeń (łącznie z określonym ich unieszkodliwianiem), docierających do leśnego środowiska przyrodniczego  wraz z nośnikiem w postaci wody (np. w postaci roztworów glebowych) lub w postaci pyłów i gazów atmosferycznych, stanowiących potencjalne składniki, powodujące zanieczyszczenie zasobów wodnych w określonej przestrzeni ekosystemu leśnego  i poza nią. Omawiana funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, albowiem odpowiednia ochrona zasobów wodnych terenu stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do omawianych świadczeń szczególnie predysponowane są jednak lasy, mające status lasów wodochronnych; - gleby przed erozją - polegające na powstrzymywaniu lub łagodzeniu przez ekosystemy leśne zjawisk destrukcyjnych w określonej przestrzeni ekosystemu leśnego i poza nią, wywoływanych w glebie przez wody powierzchniowe lub/oraz podziemne, a także przez wiatry - takich zjawisk destrukcyjnych, jak: wymywanie, zwiewanie oraz inne przemieszczanie wierzchnich warstw gleby (w tym warstwy organicznej), powstawanie namuleń, osadów, oraz innych naniesień,  uruchamianie się wydm, niszczenie struktury powłoki ziemi czy powstawanie w glebie wolnych przestrzeni (w tym lejów), skutkujących na przykład zapadliskami. Omawiana funkcja powinna zawsze być utożsamiana z niematerialnymi pożytkami naturalnymi lasu, gdyż chronienie określonego terenu przez zjawiskami erozyjnymi stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do omawianych świadczeń szczególnie predysponowane są lasy, mające status lasów glebochronnych; - gleby przed osuwiskami – polegająca na stabilizowaniu terenu przez roślinność leśną i inne elementy środowiska leśnego w przeciwdziałaniu nagłemu przesunięciu się mas gleby lub/oraz skały macierzystej, ze wszystkimi negatywnymi tego skutkami, np. w postaci odsłaniania systemów korzeniowych drzew czy ich wywracaniem się, a także stwarzaniem zagrożenia dla życia i mienia ludzi. Omawiana funkcja (omawiane świadczenie) lasu występuje w każdym przypadku, w którym ukształtowanie terenu grozi wystąpieniem osuwisk; ochrona lasu przed osuwiskami – o ile faktycznie ma miejsce - jest zatem zawsze niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu; - środowiska przed hałasem lub/oraz  promieniowaniem – polegająca na  tłumieniu  przez ekosystemy leśne (głównie przez roślinność leśną)  oraz  neutralizowaniu skutków działania wszelkich  fal elektromagnetycznych  (akustycznych, świetlnych, związanych z promieniowaniem słonecznym, wszelkich innych fal elektromagnetycznych), które w nadmiarze mogą być szkodliwe  lub dokuczliwe dla człowieka oraz poszczególnych części składowych różnych środowisk. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż wypełniania przez obszary, pokryte roślinnością leśną, „zadania” tłumienia hałasu oraz akumulacji różnego promieniowania stanowi permanentne, społecznie akceptowane świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych kraju (w tym na rzecz ludności); do wypełniania tych świadczeń są rzecz jasna szczególnie predysponowane lasy odpowiednio położone w stosunku do źródeł hałasu oraz promieniowania, a także w stosunku do skupisk ludzkich; - środowiska przed wiatrem – polegająca na wygaszaniu przez ekosystemy leśne oraz akumulacji energii kinetycznej, związanej ze zjawiskiem wiatrów. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż akumulacja energii kinetycznej wiatrów jest bez wątpienia permanentnym, społecznie akceptowanym „zadaniem” lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju; do wypełniania tej „misji” są jednak szczególnie predysponowane lasy mające status lasów „wiatrochronnych”, - środowiska przed zapyleniem - polegająca na przechwytywaniu (a także częściowym wprowadzaniu do obiegu materii i energii w ekosystemie leśnym) pyłów i gazów, przemieszczających się w atmosferze ziemskiej. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasów, gdyż ochrona środowiska przez zapyleniem stanowi permanentne, społecznie akceptowane, świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju (w tym komfortu oraz zdrowia ludności); nie ulega jednak wątpliwości, że do wypełniania tych świadczeń są predysponowane szczególnie lasy odpowiednio położone, w szczególności w stosunku do źródeł emisji zapyleń, dróg ich przemieszczania, obszarów sedymentacji oraz skupisk ludzkich; - środowiska przed przemieszczaniem się zanieczyszczeń – polegająca na  przechwytywaniu (a także częściowym wprowadzaniu do obiegu materii i energii w ekosystemie leśnym) wszelkich innych zanieczyszczeń środowiska, nie wymienionych powyżej przy charakteryzowaniu funkcji wodochronnych oraz funkcji ochrony środowiska przed zapyleniem. Omawiana funkcja powinna być zawsze utożsamiana z niematerialnym pożytkiem naturalnym lasów, gdyż ochrona środowiska przed wszelkimi zanieczyszczeniami  stanowi permanentne, społecznie akceptowane, świadczenie lasów na rzecz różnych zasobów ekonomicznych Kraju, choć położenie konkretnych obszarów leśnych stanowi bez wątpienia istotny wyznacznik wartości tych świadczeń;  - środowiska przed powodziami – polegająca na:  retencjonowaniu przez ekosystemy leśne  wody, pojawiających się na powierzchni ziemi w sposób nagły lub w krótkim przedziale czasu oraz w znacznych ilościach, a także powodowaniu wydłużenia w czasie oraz zapewnienia łagodnego przebiegu procesu wiosennego topnienia śniegów, a w związku z tym niedopuszczaniu do wystąpienia zjawisk powodziowych lub przyczynianiu się  do zmniejszenia zakresu oraz rozmiaru tych zjawisk. Omawiana funkcja jest istotnie związana z położeniem lasu w stosunku do obszarów zagrożonych powodzią. Jeśli las ma takie odpowiednie położenie – to jego funkcja ochrony przed powodzią zawsze stanowi niematerialny pożytek naturalny lasu; - środowiska przed lawinami – polegająca na  stabilizowaniu przez ekosystemy leśne mas śnieżnych, zalegających na terenach górzystych, a także rozciąganiu w czasie oraz powodowaniu złagodzenia przebiegu procesu topnienia tych śniegów, zaś – w razie wystąpienia lawiny – przyjmowaniu przez ekosystemy leśne jej uderzenia oraz akumulowaniu energii kinetycznej, związanej z lawinami. Omawiana funkcja jest ściśle związana z konkretnym położeniem obszarów leśnych. Jeśli las ma takie odpowiednie położenie w stosunku do terenów, zagrożonych lawinami – to jego funkcja ochrony przed lawinami zawsze stanowi niematerialny pożytek naturalny lasu, - miejsc prowadzenia prac naukowo - badawczych – polegająca na  zachowywaniu w ekosystemach leśnych, najczęściej w powiązaniu z realizacją zaplanowanych eksperymentów gospodarczych lub naukowych, określonych ich (tych ekosystemów) fragmentów  w związku z objęciem w przeszłości lub w celu objęcia w przyszłości  pracami naukowo – badawczymi, a to ze względu na wzorcowy (reprezentatywny) lub unikatowy charakter, albo ze względu na wcześniej przeprowadzone w tych fragmentach ekosystemów leśnych eksperymenty gospodarcze lub naukowe. Omawiana funkcja (omawiane świadczenie lasu) jest niematerialnym pożytkiem naturalnym w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim dotyczy zinwentaryzowanych czynnych  obszarów badawczych (t. j. w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim podlega „poborowi” przez osoby i jednostki o charakterze naukowo – badawczym); - dziedzictwa historycznego i kulturowego – polegająca na pełnieniu przez ekosystemy leśne  roli świadka historii i kultury z samej istoty istnienia lasu, a także  poprzez zachowywanie i chronienie ożywionych lub nieożywionych dóbr o znaczeniu zabytkowym (w tym archeologicznym), historycznym lub kulturowym, w szczególności w postaci – znajdujących się w lasach in situ lub chronionych ex situ -  pozostałości cmentarzysk, osad ludzkich, materialnych efektów  tradycji leśnych (w tym ucieleśniających minione sposoby prowadzenia gospodarki leśnej), a także w postaci drzew oraz różnych obiektów – świadków wydarzeń historycznych oraz tradycji kulturowych (w Lasach Państwowych ta funkcja lasu została  szczególnie wzmocniona metodami gospodarki leśnej poprzez powołanie do życia Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie). Omawiana funkcja lasu (omawiane świadczenie lasu) zawsze powinno być utożsamiane z  niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu, gdyż jest świadczeniem, którego permanentnym świadomym (zinwentaryzowane stanowiska ochrony dziedzictwa historycznego i kulturowego) lub nieświadomym odbiorcą jest  Państwo jako takie;  - suwerenności terytorialnej kraju (funkcje obronne) – polegająca na zachowywaniu przez grunty, obejmujące lasy, terenów, charakteryzujących się właściwymi warunkami do prowadzenia ćwiczeń i przygotowań do ewentualnych działań obronnych na wypadek wystąpienia takiej potrzeby, a także polegająca na rezerwowaniu (zachowywaniu) teatru ewentualnych działań obronnych; omawiana funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim zakresie oraz w takim stopniu, w jakim grunty, obejmujące lasy, na podstawie użytkowania lub innego tytułu prawnego, przeznaczone są na poligony (inne obszary przeznaczone do realizacji zadań ćwiczebnych wojsk własnych oraz wojsk sojuszniczych); natomiast w razie podjęcia działań obronnych (innych działań statutowych wojsk oraz innych struktur zmilitaryzowanych) - omawiana funkcja lasu stawać się będzie niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim stopniu oraz w takim zakresie, w jakim grunty, obejmujące lasy, będą faktycznie wykorzystywane do prowadzenia przedmiotowych działań obronnych; - biocenozy leśnej na terenach ekstremalnych z punktu widzenia biotopu leśnego – polegające na utrzymywaniu pod postacią gruntów, obejmujących lasy, na terenach ekstremalnych z punktu widzenie egzystencji świata roślin oraz zwierząt, ich (tych gruntów) aktywności biologicznej (w przeciwdziałanie powstawania pustyń biologicznych na takich obszarach, jak: strefy silnego obciążenia zanieczyszczeniami oraz skażeniami środowiska, górne granice występowania roślinności leśnej; tereny podtopione oraz objęte permanentnymi szkodami górniczymi; tereny quasi pustynne itd.). Omawiana funkcja lasu jest ściśle związana z występowaniem lasu na w/w obszarach; w każdym takim przypadku – ochrona biologicznej aktywności terenu przez utrzymywanie na nim lasu jest niematerialnym tego lasu pożytkiem naturalnym; - miejsc doznań estetycznych i duchowych – przejawiające się zachowywaniem i utrwalaniem w obrębie gruntów, obejmujących lasy, miejsc, które stają się obiektem szczególnego zainteresowań ze strony człowieka, wynikających z wyjątkowego charakteru określonych fragmentów lasu, na przykład w związku z: rozmiarami i wiekiem występujących tam drzew, wspomnieniami ważnych wydarzeń z przeszłości, wiążących się z danym fragmentem lasu, czy występowaniem osobliwości przyrodniczych; omawiana funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w takim zakresie oraz w takim stopniu, w jakim staje się przedmiotem poboru (odbioru) ze strony ludności – za odpłatnością lub w ramach powszechnej dostępności lasów  c) produkcyjne funkcje lasu, polegające na materialnych świadczeniach lasu, skutkujących wytwarzaniem przez grunty, obejmujące lasy, z udziałem  innych składników leśnych zasobów ekonomicznych, określonych dóbr materialnych, które pobierane z lasu stają się materialnymi pożytkami naturalnymi lasu, z tym, że:  - funkcja produkcji drewna – przejawia się wytwarzaniem przez grunty, obejmujące lasy, bez szkody dla ekosystemu leśnego oraz jego innych funkcji, dobra materialnego, pozyskiwanego w lesie jako pożytek naturalny lasu w postaci, nie przetworzonego w rozumieniu  ustawy o lasach (oraz innych ustaw), surowca drzewnego, zaspokajającego określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze), - funkcje produkcji innych użytków głównych – przejawiają się wytwarzaniem przez las z ewentualnym użyciem innych elementów leśnych zasobów ekonomicznych, bez szkody dla ekosystemu leśnego oraz jego innych funkcji, dóbr materialnych, które pobierane są z lasu (w tym jako gruntu, trwale pozbawionego roślinności leśnej) jako: • materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona , wegetatywny materiał rozmnożeniowy), • sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), • nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu, zaspakajające określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) - z uwzględnieniem wszystkich technologicznie wymaganych czynności udoskonalających oraz przysposabiających, potrzebnych do doprowadzenia tych użytków do ich przydatności, - funkcje produkcji użytków ubocznych – przejawiają się wytwarzaniem przez ekosystemy leśne, bez szkody dla tych ekosystemów i ich innych funkcji, dóbr materialnych, które pobierane są z lasu jako następujące jego pożytki naturalne: tusze zwierzyny łownej lub/oraz trofea łowieckie, grzyby, owoce leśne, zioła, inne części runa leśnego, igliwie, stroisz, żywica, kora, choinki, karpina - zaspokajające osobiste potrzeby ludności (w tym na warunkach powszechnej dostępności lasu) oraz inne potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) d) dochodotwórcze funkcje lasu, polegające na niematerialnych świadczeniach lasu, których beneficjenatmi są gospodarze lasów, pracownicy gospodarzy lasów, kontrahenci gospodarzy lasów, pracownicy kontrahentów gospodarzy lasów, budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego, a istotą których jest stwarzanie przez grunty, obejmujące lasy, warunków oraz podstaw formalnych do osiągania przez w/w beneficjentów korzyści w postaci pożytków prawnych (pożytków cywilnych lub pożytków z praw); dochodotwórcze świadczenia lasów są pochodną zdolności lasów do takich świadczeń (zdolność lasów do przysparzania pożytków prawnych); dochodotwórcze funkcje (dochodotwórcze świadczenia) lasów stają się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w każdym przypadku wystąpienia pożytku prawnego po stronie  wspomnianych powyżej ich beneficjentów; wystąpienie zaś takiego pożytku prawnego nie jest oczywiście możliwe wyłącznie z samej istoty istnienia lasu, musi wiązać się z odpowiednim zaangażowaniem (wykorzystaniem, użyciem) innych - niż las jako grunt pokryty roślinnością leśną (lub tylko przejściowo pozbawiony tej roślinności) - leśnych zasobów ekonomicznych (także innych zasobów ekonomicznych, np. zasobów ekonomicznych kontrahentów gospodarzy lasów). Dla wyżej wymienionych świadczeń lasu, odnoszących się do pracowników gospodarzy lasów oraz pracowników kontrahentów gospodarzy lasów (kontrahenci pierwszego horyzontu) rezerwowany bywa wyodrębniony termin „funkcje kreacji miejsc pracy”. Wśród dochodotwórczych funkcji lasu należy wyróżnić w szczególności stwarzanie przez las warunków oraz podstaw formalnych do osiągania pożytków prawnych przez: - gospodarzy lasów • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) materialnych pożytków naturalnych lasu (drewna w stanie nie przerobionym; innych użytków głównych; użytków ubocznych); • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) niektórych niematerialnych pożytków naturalnych lasu (np. usług turystyczno – myśliwskich, różnych usług turystyczno – rekreacyjnych); • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) produktów oraz usług wzajemnych oraz produktów i usług działalności dodatkowej; • w wyniku sprzedaży (innego zbycia za odpłatnością) produktów i usług realizowanych w celach zarobkowych poza ramami zwykłego zarządu (w tym produktów i usług zasadniczej działalności administracyjnej); • w wyniku oddawania lasów oraz innych składników majątkowych do odpłatnego korzystania (wynajem, wydzierżawianie, oddawanie w użytkowanie, obciążanie innymi ograniczonymi prawami rzeczowymi) • w wyniku zbywania za odpłatnością określonych leśnych zasobów majątkowych; • w wyniku otrzymania środków na realizację zadań administracji publicznej (np. dotacje celowe na realizację zadań zleconych przez administrację publiczną; środki finansowe na pokrycie kosztów nadzoru gospodarki leśnej w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa; dotacje różnych funduszy celowych); • w wyniku otrzymania środków finansowych  i innych korzyści w ramach pomocy publicznej; • w wyniku otrzymania środków z budżetu Unii Europejskiej wraz ze środkami towarzyszącymi; • jako rekompensaty za szkody w leśnych zasobach ekonomicznych; • jako inne korzyści (w tym o charakterze nadzwyczajnym) - przez pracowników gospodarzy lasów - w postaci wynagrodzenia lub/oraz innych korzyści za pracę, świadczoną na rzecz lasów (także na rzecz innych składników leśnych zasobów ekonomicznych); - przez kontrahentów gospodarzy lasów – w postaci wynagrodzenia (oraz innych korzyści) za dostawy, usługi oraz roboty, wykonywane na rzecz gospodarzy lasów; oraz w postaci wszelkich pożytków prawnych, uzyskiwanych przez korzystających z lasu na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użytkowania itp. tytułów,  - przez pracowników kontrahentów gospodarzy lasów – w postaci wynagrodzenie lub/oraz innych korzyści za pracę na rzecz kontrahentów gospodarzy lasów; - przez jednostki samorządu terytorialnego oraz budżet państwa – w postaci podatku dochodowego, płaconego przez gospodarzy lasów oraz ich pracowników (także przez kontrahentów gospodarzy lasów oraz ich pracowników); podatku leśnego oraz innych podatków lokalnych; podatków pośrednich oraz innych dochodów i przychodów budżetu państwa, z uwzględnieniem przysporzeń osiąganych przez budżet państwa z tytułu zbywania nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa we władaniu Lasów Państwowych (zbywanie nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa we władaniu Lasów Państwowych e) lokacyjne oraz majątkowotwórcze funkcje lasu – przejawiają się występowaniem gruntów, obejmujących lasy, w roli rezerwuaru majątkowego (lokaty majątkowej), a także stwarzaniem przez las warunków oraz podstaw formalnych do pomnażania leśnych zasobów majątkowych w drodze ich wytwarzania oraz nabywania. Lokacyjna funkcja lasu w sposób oczywisty stanowi niematerialny pożytek naturalny; świadczenie na rzecz Skarbu Państwa lub innych właścicieli, polegające na odgrywaniu przez  leśne zasoby majątkowe (w tym przez grunty, obejmujące lasy) roli rezerwuaru (lokaty) majątkowej jest wypełniane w sposób ciągły – do momentu zbycia lub likwidacji określonej części leśnych zasobów majątkowych w razie wystąpienia takiej potrzeby; lokacyjna funkcja lasu może mieć w Polsce praktyczne znaczenie przede wszystkim dla właścicieli lasów - innych aniżeli Skarb Państwa; właściciele ci zawsze mogą „sięgnąć” po tę lokatę (wprost lub np. w celach kredytowych poprzez obciążenie lasów hipoteką) w razie sytuacji kryzysowej; w warunkach Polskich lokacyjne funkcje lasów Skarbu Państwa ma przede wszystkim charakter teoretyczny, chociaż w nieodległej przeszłości były podejmowane bardzo niebezpieczne próby wykorzystania tej „lokaty” do „skwitowania” roszczeń reprywatyzacyjnych czy ucieleśnienia idei powszechnego uwłaszczenia; a obecnie w niektórych kręgach politycznych jest artykułowany zamysł posłużenia się państwowymi majątkiem leśnym do rozwiązania problemu dóbr zabużańskich; traktowanie gruntów Skarbu Państwa, obejmujących lasy, jako prostej „rezerwy” majątkowej jest działaniem więcej niż nieodpowiedzialnym – zagrażającym bezpieczeństwu ekologicznemu Kraju (przybliżenie tej tezy przekracza ramy definicji hasła „Funkcje lasu”). Majątkowotwórcza funkcja lasu staje się niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu w każdym przypadku, w którym las w powiązaniu z innymi leśnymi zasobami ekonomicznymi zostaje użyty (wykorzystany, choćby jako podstawa formalna) do pomnożenia leśnych zasobów majątkowych w drodze wytworzenia lub nabycia składników majątkowych. 

Zobacz więcej...

Użytkowanie lasu

pożytki lasu

(użytkowanie lasu), dobra materialne i niematerialne, zaspokajające określone potrzeby społeczne (w tym gospodarcze) :a) powstałe jako wynik regulowanych funkcji lasu (las rozumiany jako grunt pokryty roślinnością leśną oraz przejściowo pozbawiony roślinności leśnej), z zastrzeżeniem możliwości powstawania w/w dóbr w wyniku pozostałej działalności leśnej, w szczególności w wyniku ochrony przyrodyb) będące rezultatem prawidłowej gospodarki leśnej (także innej prawidłowej działalności leśnej, zwłaszcza ochrony przyrody), prowadzonej z odpowiednim udziałem lasów jako gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz innych niż las leśnych zasobów ekonomicznych, c) stające się, z chwilą rozpoczęcia ich poboru z lasu, pożytkiem naturalnym w szerokim rozumieniu odpowiednich unormowań kodeksu cywilnego (pobór dóbr, o których mowa w lit. b) oraz lit. c) = pobór pożytków naturalnych lasu) d) obejmujące w szczególności :- dobra materialne w postaci drewna oraz innych użytków głównych lasu, takich jak: materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona, wegetatywny materiał rozmnożeniowy), sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu,- dobra materialne w postaci użytków ubocznych lasu, takie, jak: tusze zwierzyny łownej lub/oraz trofea łowieckie, grzyby, owoce leśne, zioła, inne części runa leśnego, igliwie (w tym pod postacią stroiszu), żywica, kora, choinki, karpina,- dobra materialne oraz możliwie najszerzej rozumiane wartości niematerialne i prawne powstające w ramach ochrony przyrody w lasach - różne świadczenia niematerialne (oddziaływania) lasu jako gruntu pokrytego roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionego roślinności leśnej, zrealizowane z odpowiednim udziałem gruntów trwale pozbawionych roślinności leśnej oraz innych składowych leśnych zasobów ekonomicznych –  polegające w szczególności na :• kształtowaniu przez las korzystnych cech oraz właściwości różnych środowisk (środowiskotwórcze świadczenia lasu),• chronieniu przez las „wzorców” środowiskowych, chronieniu przez las różnych środowisk przed deprecjacją lub pogorszeniem jego stanu, chronieniu (poza zakresem pojęciowym ochrony przyrody) szczególnych fragmentów środowiska (ochronne świadczenia lasu),• stwarzaniu przez las możliwości oraz podstaw do pobierania przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej rozmaitych pożytków prawnych ( pożytków cywilnych rzeczy oraz pożytków praw ) (dochodotwórcze świadczenia lasu) – w tym m.in. stwarzanie przez las możliwości oraz podstaw do:- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków cywilnych lasu poprzez zbywanie   materialnych pożytków naturalnych lasu, - pobierania przez gospodarzy lasów pożytków cywilnych lasu poprzez zbywanie niektórych niematerialnych pożytków naturalnych lasu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, produktów i usług wzajemnych w ramach gospodarki leśnej lub usług wzajemnych poza ramami zwykłego zarządu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia,  produktów i usług działalności dodatkowej w ramach gospodarki leśnej, - pobierania przez gospodarzy lasów pożytków prawa poprzez wytwarzanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, wartości niematerialnych i prawnych oraz wszelkich zbywalnych efektów (świadczeń) zasadniczej działalności administracyjnej (praktycznie jest to działalność poza ramami zwykłego zarządu); pobierania przez gospodarzy lasów pożytków  poprzez wytwarzanie lub wykonywanie (z użyciem leśnych zasobów ekonomicznych), z opcją zbycia, różnych produktów i usług pozostałej zarobkowej działalności poza ramami zwykłego zarządu,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków poprzez oddawanie lasów oraz innych składników majątkowych do odpłatnego korzystania,- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków poprzez zbywanie za odpłatnością określonych leśnych zasobów majątkowych,- pobieranie przez gospodarzy lasów pożytków prawa – środków na realizację zadań administracji publicznej, różnych środków oraz korzyści z pomocy publicznej oraz  środków z budżetu Unii Europejskiej (wraz ze środkami towarzyszącymi),- pobierania przez gospodarzy lasów pożytków prawa w postaci rekompensat o charakterze odszkodowawczym,- pobierania przez gospodarzy lasów innych korzyści (w tym o charakterze nadzwyczajnym),- pobierania przez pracowników gospodarzy lasów korzyści z tytułu wykonywanej pracy (w tym w postaci wynagrodzenia oraz innych świadczeń)- pobierania przez kontrahentów gospodarzy lasów (świadczeniodawców) pożytków w postaci wynagrodzenia oraz innych korzyści za wykonane prace, zrealizowane usługi lub zbywane produkty,- pobierania przez najemców, dzierżawców, użytkowników, posiadaczy zależnych ( oraz korzystających z lasu na podstawie innych tytułów ) lasu pożytków poprzez sprzedaż (uzyskiwanie innych korzyści ze zbywania) zrealizowanych przez nich świadczeń (usług) albo produktów, wykonywanych z udziałem posiadanych lasów,- pobierania przez pracowników kontrahentów gospodarzy lasów ( t. j. przez świadczeniodawców oraz przez korzystających z lasu na podstawie różnych tytułów prawnych) pożytków prawnych w postaci wynagrodzeń oraz innych korzyści za pracę, - pobierania pożytków prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz budżet państwa przede wszystkim w postaci podatków• pełnieniu przez grunty, obejmujące lasy roli rezerwuaru majątkowego (lokaty majątkowej) oraz stwarzaniu przez warunków oraz podstaw formalnych do pomnażania leśnych zasobów majątkowych w drodze ich wytwarzania oraz nabywania (lokacyjne oraz majątkowotwórcze funkcje lasu).W uzupełnieniu powyższej specyfikacji należy podnieść, że kodeks cywilny wyróżnia pożytki naturalne rzeczy, pożytki cywilne rzeczy oraz pożytki prawa. Według kodeksu cywilnego pobranie (osiągnięcie, uzyskanie) każdego pożytku jest dochodem (dochodem z rzeczy lub dochodem, które przynosi określone prawo zgodnie  ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem) [w następstwie zakończonego procesu pobierania pożytku osiągany jest dochód].. Według kodeksu cywilnego nie każdy dochód wiąże się z pobraniem pożytku. Oto w art. 140 kodeksu cywilnego jest mowa o pobieraniu pożytków i innych dochodów z rzeczy ( „W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy”). W art. 53. § 1.kodeksu cywilnego określono, że  pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy. Innymi słowy, odnosząc unormowanie art. 53. § 1. do lasów - pożytkiem naturalnym lasu (jako gruntu pokrytego roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionego roślinności leśnej) są te jego (tego lasu) części składowe, które najpierw powstają w wyniku prawidłowej gospodarki leśnej, a następnie, w toku prawidłowej gospodarki leśnej, są od lasu odłączane, stając się po odłączeniu (po definitywnym pobraniu) normalnym dochodem z lasu. Z kolei w art. 53. § 2. określono, że pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. Od razu wskazać tu należy na pewne niedomówienia kodeksu cywilnego, jak chodzi o jednoznaczne rozróżnianie pożytków naturalnych i pożytków cywilnych rzeczy . Otóż nie ulega wątpliwości, że doprowadzenie do wytworzenia części składowej lasu (części składowej każdej rzeczy) jako potencjalnego pożytku naturalnego oraz odłączenie tej części składowej lasu (części składowej każdej rzeczy) w zasadzie nie jest możliwe bez jakichkolwiek podstaw w postaci poprzedzających oraz towarzyszących stosunków prawnych, chyba że odnieść to do pierwotnych całkowicie samowystarczalnych gospodarstw leśnych na fikcyjnych bezludnych wyspach, gdzie na przykład nie zachodzi potrzeba ani nawet nie ma możliwości dokonania zakupu przynajmniej materiału siewnego. Współcześnie nawet przysłowiowe zbieranie szyszek spadłych z drzew wymaga co najmniej stosunku prawnego zlecenia (choćby bez wynagrodzenia), zawieranego (choćby ustnie) ze zbieraczami tych szyszek. Wydaje się zatem, że w intencji ustawodawcy pożytkiem cywilnym rzeczy jest w szczególności : korzystne zbycie na podstawie stosunku prawnego przez właściciela rzeczy w celu uzyskania dochodu pobranych uprzednio pożytków naturalnych rzeczy, ale także korzystne zbycie na podstawie stosunku prawnego w celu uzyskania dochodu wszelkich usług i robót materialnych, realizowanych przez właściciela z użyciem rzeczy, a ponadto – uzasadnione  zbycie części lub całości rzeczy, która pierwotnie zaistniała dla wytwarzania części składowych, które po odłączeniu stawały się w toku prawidłowej gospodarki pożytkami naturalnymi. W pożytkach cywilnych stosunek prawny jest zatem istotą, jest warunkiem nieodzownym osiągnięcia dochodu z rzeczy. Skoro kodeks cywilny  rozróżnił pobieranie pożytków jako osiąganie dochodów z rzeczy oraz osiąganie dochodów z rzeczy na innej drodze aniżeli poprzez pobieranie pożytków rzeczy, to (zakładając, że owe inne dochody z rzeczy nie zostały w kodeksie cywilnym przywołane „na wszelki wypadek”) trzeba dojść do wniosku, że teoretycznie możemy mówić o: a) dochodach z rzeczy jako definitywnie pobranych pożytkach naturalnych rzeczy (dochodach, powstających w następstwie definitywnego pobrania pożytków naturalnych rzeczy),b) dochodach z rzeczy (dosłownie: dochodach, które rzecz przynosi) jako pożytkach cywilnych rzeczy (dochodach powstających w następstwie definitywnego pobrania pożytku cywilnego), orazc) innych dochodach z rzeczy, którymi hipotetycznie mogą być :- płody oraz inne odłączone od rzeczy części składowe, powstałe, a następnie pobrane w następstwie działalności, naruszającej zasady prawidłowej gospodarki – co najmniej w odniesieniu do jednej z wykonywanych czynności faktycznych oraz prawnych  ( w tym części składowe rzeczy odłączone od całości ze szkodą dla tej całości lub ze szkodą dla odłączonej części składowej rzeczy) lub/oraz - płody oraz inne odłączone od rzeczy części składowe, nie będących normalnym dochodem z rzeczy, choć będących następstwem prawidłowej działalności, - dochodach, które rzecz powinna przynosić na podstawie stosunku prawnego, jednak osiąganych bez takiego stosunku prawnego,- dochodach, nie będących pobraniem płodów i innych odłączonych od rzeczy części składowych, ani nie będących dochodami, wymagającymi stosunku prawnego.Ważąc na okoliczność, że regulacja art. 140. kodeksu cywilnego mówi o pobieraniu pożytków i innych dochodach z rzeczy, osiąganych w warunkach prawidłowych stanów faktycznych, powyższą teoretyczną listę innych dochodów z rzeczy należy ograniczyć do innych dochodów, pojawiających się w następstwie odłączania od rzeczy części składowych w następstwie prawidłowej działalności, nie będących dochodami normalnymi z rzeczy oraz do innych dochodów z rzeczy, nie będących pobranymi płodami i innymi odłączonymi od rzeczy częściami składowymi., ani nie będących dochodami, wymagającymi stosunku prawnego. W odniesieniu do działalności leśnej jako przykład tak rozumianych innych dochodów z rzeczy można przytoczyć:a) pobieranie przez gospodarzy lasów materialnych pożytków naturalnych w realizacji zadań w stanach nadzwyczajnych, w tym w stanach, wynikających ze stanów klęsk żywiołowych, pobieranie przez gospodarzy lasów oraz zużywanie bez stosunku prawnego wszelkich innych pożytków naturalnych w ramach działalności poza ramami zwykłego zarządu (z potrzeby chwili),b) dochody z lasu, związane wyłącznie z nieregulowanymi (naturalnymi) funkcjami lasu – w lasach pozostających praktycznie poza obszarem jakiejkolwiek ingerencji człowieka (jakiejkolwiek działalności leśnej), choćby polegającej na prowadzeniu w tych lasach wyłącznie ochrony przyrodySatysfakcję z powyższego wywody zakłóca norma art. 207. kodeksu cywilnego, w której mówi się o pożytkach i innych przychodach z rzeczy wspólnej. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca   pojęcie pobrania pożytku związał konsekwentnie z pojęciem dochodu. W normie art. 207. kodeksu cywilnego pobrany pożytek stał się „tymczasem” szczególnym przypadkiem przychodu. Ponieważ pobrany pożytek jako dochód nie może być raz szczególnym przypadkiem dochodu, a raz szczególnym przypadkiem przychodu – więc musi to prowadzić do wniosku, że pojęcia dochodu i przychodu (w kontekście pojęcia „pożytki”)  zostały w kodeksie cywilnym użyte zamiennie. W kodeksie cywilnym nie mamy niestety uregulowań prawnych, na podstawie których można byłoby wyprowadzić jednoznaczną definicję dochodu czy przychodu. Definicję przychodu oraz dochodu przynosi natomiast ustawa o rachunkowości. Pojęciami tymi posługuje się również ustawa o finansach publicznych. ., zawartej w ustawie o rachunkowości, gdyż ustawa o rachunkowości zajmuje się zasobami majątkowymi, będącymi „kontrolowanymi” przez jednostkę aktywami, ujmowanymi w urządzeniach księgowych, ustalonymi co do wiarygodnej wartości; w szczególności przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości jest „zapowiedzią” pojawienia się w jednostce korzyści majątkowych w formie zwiększenia wartości aktywów lub zmniejszenia jej zobowiązań, a końcowo skutkujących wzrostem kapitału własnego jednostki lub zmniejszenia niedoboru tego kapitału. Przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości wykazuje największe podobieństwo do dochodu, jakie rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego, jak również do dochodu, jakie prawo przynosi zgodnie z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem. (przychód w rozumieniu ustawy o rachunkowości = dochód cywilny z rzeczy lub dochód prawa). W kodeksie cywilnym pożytkiem naturalnym jest na przykład jabłko spadłe z drzewa gospodarza, który najczęściej żadnej księgowości nie prowadzi. Wydaje się, że w rozumieniu kodeksu cywilnego dochodem z rzeczy jest każde przysporzenie, powstające za „sprawą” tej rzeczy, mające korzystny wpływ na stan (ilość,. wartość, przydatność, użyteczność) oraz funkcjonowanie określonych zasobów ekonomicznych (zasobów ludzkich lub zasobów majątkowych, rozpatrywanych wraz ze wszystkimi przymiotami tych zasobów). Dochodem jest każda korzyść ekonomiczna, powstająca dzięki danej rzeczy. Jeśli osiągnięcie tak rozumianego dochodu z rzeczy (dochodu normalnego z rzeczy)  wymaga w ramach   działalności, prowadzonej zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, pobrania płodów, „wydawanych” przez tę rzecz, lub odłączenia od niej innych części składowych, wówczas należy mówić o pobieraniu pożytków naturalnych rzeczy. W tym miejscu należy zauważyć, że kodeks cywilny w sposób bardzo ogólny, żeby nie użyć terminu „ w sposób eufemistyczny”, określa część składową rzeczy : „częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego (art. 47. § 2.)”.  Wszystko – to znaczy wszystko, co ma wymiar materialny, jak i niematerialny, a składa się na daną rzecz. Z art. 53. § 1. kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 47 § 2  wynika , że od rzeczy mogą być odłączane określone jej części, stając się płodami lub innymi odłączonymi częściami składowymi rzeczy, o ile płody te oraz inne odłączone części składowe rzeczy stanowią normalny  dochód z rzeczy. A zatem częściami składowymi rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączanego, w tym te części składowe, które z chwilą rozpoczęcia odłączania oraz po odłączaniu stają się pożytkami naturalnymi rzeczy. W art. 45 kodeksu cywilnego ustawodawca zastrzegł, że rzeczami w rozumieniu (....) kodeksu są tylko przedmioty materialne. Oznacza to, że kodeks cywilny dopuścił, iż oprócz przedmiotów materialnych mogą występować przedmioty (dobra) niematerialne. Nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, że częścią składową lasu ( w szczególności jako gruntu pokrytego roślinnością leśną ) są wytworzone przez las, z użyciem metod prawidłowej gospodarki leśnej (innej działalności), dobra (przedmioty) materialne, stające się po ich odłączeniu  materialnymi  „płodami” lasu (materialne użytki lasu). Te dobra materialne, wytwarzane przez las (i pozostające w lesie do czasu odłączenia), są potencjalnymi materialnymi pożytkami naturalnymi lasu. Pobranie z lasu tych potencjalnych  materialnych pożytków naturalnych jest realizacją normalnego dochodu z lasu. Pobrany z lasu materialny pożytek naturalny z lasu, np. w postaci pozyskanego drewna, może następnie stać się pożytkiem cywilnym (pożytkiem cywilnym z drewna), jeżeli na podstawie stosunku prawnego (umowy kupna sprzedaży drewna) przysporzy właścicielowi drewna (na przykład Skarbowi Państwa)  dochodu w postaci nadwyżki przychodów nad kosztami wytworzenia. Częścią składową lasu są również zrealizowane przez las, z udziałem metod gospodarki leśnej (innej działalności leśnej), niematerialne świadczenia (oddziaływania) lasu ( w szczególności jako gruntu, pokrytego roślinnością leśną). Takie zrealizowane (pobrane) świadczenia są bez wątpienia niematerialnym pożytkiem naturalnym lasu. Powyższym rozważaniom w zasadzie nie sprzeciwiają się regulacje, zawarte w prawie leśnym w odniesieniu do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.. Otóż w art. 4 ust.3. ustawa o lasach określiła, że w ramach zarządu, sprawowanego w stosunku do lasów własności Skarbu Państwa przez Lasy Państwowe: prowadzą one gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość,. Z kolei z art. 6. ustawy o lasach wynika, że gospodarka leśna oznacza: a) prowadzenie działalności leśnej w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, b) dokonywanie sprzedaży produktów, o których mowa w lit. a),c) realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.Skoro gospodarka leśna obejmuje realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu, to oznacza to, że gospodarz lasu w toku gospodarki leśnej obowiązany jest „wyzwalać”, uruchamiać, powodować pojawienie się (wystąpienie) niematerialnych świadczeń lasu jako odpowiednio wzmocnionych lub zmodyfikowanych naturalnych funkcji (świadczeń) lasu, a następnie doprowadzać do wykorzystania tych zrealizowanych niematerialnych  świadczeń lasu zgodnie z ich społeczno – gospodarczym przeznaczeniem. W niektórych naukowych kręgach opiniotwórczych (np. w zespole pracowników naukowych skupionym wokół Prof. Andrzeja Klocka, Dyrektora Instytutu Badawczego  Leśnictwa)  kreowany jest pogląd, że realizacja niektórych pozaprodukcyjnych funkcji lasu wymaga zaniechania pewnych działań, skutkująca utratą części korzyści materialnych, jakie las mógłby przynieść, gdyby nie „musiał” realizować pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Wydaje się, że jest to pogląd błędny, jeśli poważnie traktować równoważność wszystkich funkcji lasu: materialnych i niematerialnych. Polska koncepcja trwale zrównoważonej gospodarki leśnej oraz polska szkoła urządzania lasu zakładają tzw. podejście wydzieleniowe do lasu. Elementarną powierzchnią lasu w gospodarce leśnej jest i powinno pozostać wydzielenie leśne. To dla wydzielenia leśnego powinny być w toku urządzania lasu ustalane funkcje, jakie las powinien wypełniać z zastosowaniem metod gospodarki leśnej – z podziałem na funkcje dominującą (dominujące ), uzupełniającą (uzupełniające) oraz towarzyszącą (towarzyszące). W tym kontekście – uznanie, że dane wydzielenie predysponowane jest do wypełniania określonych funkcji, wśród których funkcja produkcji drewna znajduje się na dalszym miejscu, oznacza, że gospodarz lasu obowiązany jest tak prowadzić gospodarkę leśną z użyciem określonych czynności faktycznych, aby naturalne funkcje pozaprodukcyjne były odpowiednio modyfikowane oraz wzmacniane metodami gospodarki leśnej, choćby miało się to wiązać ze zwiększonymi kosztami działalności leśnej oraz ze zmniejszonymi przychodami w postaci dochodów cywilnych ze sprzedaży surowca drzewnego. Takie podejście sprawia, że wprawdzie w urządzeniach księgowych nadleśnictw pojawia się mniejszy wynik księgowy niż wynosiłby on w przypadku przypisania wszystkim wydzieleniom leśnym funkcji produkcji drewna jako funkcji dominującej, jednak ubytek ten  w „dwójnasób” pokrywany jest korzyściami ekonomicznymi, odkładającymi się w leśnym środowisku przyrodniczym pod inną niż drewno postacią lub/oraz korzyściami ekonomicznymi poza leśnym środowiskiem przyrodniczym. Taka jest istota jednego z podstawowych atrybutów państwowej gospodarki leśnej w Polsce : działania z nastawieniem na wynik finansowy, jednak nie na jego maksymalizację. Nie może być mowy o jakiś „wyrzeczeniach” przy realizacji przez las obowiązku świadczeń niematerialnych.  Dla całkowitej jasności należy podnieść, że z mocy uregulowań szczegółowych (prawo wodne, ustawa o ochronie przyrody, prawo ochrony środowiska, ustawa o gospodarce nieruchomościami) Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych) w reprezentowaniu Skarbu Państwa mogą być, jak każde inne osoby fizyczne oraz prawne,  beneficjentami dochodów rekompensacyjnych (odszkodowawczych) z tytułu szczególnych ograniczeń oraz szczególnych ciężarów do ponoszenia (ponad wymogi prawidłowej gospodarki leśnej) np. ze względu na wymogi ochrony środowiska poza leśnym środowiskiem przyrodniczym, obowiązek uwzględniania wymogów ochrony przyrody oraz zasad gospodarki wodnej  w prowadzeniu leśnej działalności gospodarczej . Z kodeksu cywilnego wynika, że uprawniony do pobierania pożytków naturalnych rzeczy nabywa ich własność przez odłączenie ich od rzeczy (art. 190). Jest więcej niż oczywiste, że odłączenie od lasu niematerialnych świadczeń lasu nie należy traktować w sposób dosłowny, lecz w kontekście skutku faktycznego. Niematerialne świadczenia lasu są odłączane  od lasu przez faktyczne zaistnienie skutku tych świadczeń niematerialnych. Zgodnie z unormowaniami ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych Kraju – lasy, będące własnością Skarbu Państwa, jawią się jako wspólne dobro łączne wszystkich obywateli. Jakby to patetycznie oraz archaicznie nie zabrzmiało – lasy te, będąc formalnie własnością Skarbu Państwa, są dobrem ogólnonarodowym. W imieniu Skarbu Państwa bezpośrednie dzierżenie tych lasów przypada z mocy ustawy o lasach nadleśnictwom jako podstawowym jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych. Formalnie uprawnionym do pobierania niematerialnych pożytków naturalnych lasu (niematerialnych świadczeń lasu) jest Skarb Państwa. W imieniu Skarbu Państwa niematerialne świadczenia lasu „odłączają” od lasu nadleśnictwa w ramach gospodarki leśnej. Również formalnie właścicielem tych pobranych pożytków staje się  oczywiście  Skarb Państwa. Byłoby rzecz jasna wskazane, aby określona część niematerialnych pożytków naturalnych mogła być zamieniona na dochody cywilne z lasu – dla dobra tych lasów. Już teraz, pewna część niematerialnych pożytków lasów jest zamieniania na dochody cywilne, jeśli niematerialne świadczenia lasu wymagają szczególnie intensywnego wzmacniania i modyfikowania metodami gospodarki leśnej oraz znaczącego zaangażowania  innych niż las leśnych zasobów ekonomicznych (dochody cywilne z niematerialnych świadczeń lasu o charakterze uzdrowiskowym, rekreacyjnym i turystycznym, dochody cywilne z niematerialnych świadczeń turystycznych, związanych z myślistwem). W dającej się przewidzieć przyszłości - realne jest uzyskiwanie przez gospodarzy lasów dochodów cywilnych ze świadczeń lasu w zakresie łagodzenia globalnego efektu cieplarnianego. Warto też wspomnieć, że ustawa o ochronie przyrody przewiduje możliwość pobierania opłaty za wstęp do rezerwatów przyrody. Ale nawet wówczas, gdy Skarb Państwa nie staje się tak rozumianym bezpośrednim beneficjentem  niematerialnych pożytków naturalnych lasu – nie oznacza to, że nie może być mowy o normalnych dochodach z lasu, będących następstwem zrealizowania wymaganych przez prawo niematerialnych świadczeń lasu (zrealizowania pozaprodukcyjnych świadczeń lasu). Normalne dochody z lasu, wynikające ze zrealizowania przez las pozaprodukcyjnych świadczeń, mogą w szczególności „odkładać” się poza leśnym środowiskiem przyrodniczym. Beneficjentami tych dochodów mogą być różne kręgi społeczeństwa, różne osoby fizyczne, osoby prawne ( w tym w szczególności Skarb Państwa nie występujący jako właściciel lasów, lecz jako właściciel innych dóbr) oraz jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej. Jest to w pełni zgodne z ideą lasów należących do Skarbu Państwa jako wspólnego dobra łącznego wszystkich  obywateli. W odniesieniu do lasów państwowych reprezentantem Skarbu Państwa są Lasy Państwowe (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych). Z kolei Skarb Państwa ( w Polsce jest to abstrakcyjna osoba prawna), reprezentuje w obrocie prawnym interesy majątkowe państwa. Należy tu przypomnieć, że w ujęciu konstytucyjnym Państwo Polskie, Rzeczypospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, znajdującym się we władaniu zwierzchnim Narodu. Interesem majątkowym  państwa jest bez wątpienia to, aby las był „nośnikiem” wielu świadczeń niematerialnych. Dokończenie rozważań na temat problematyki pożytków lasów wymaga jeszcze podjęcia następujących spraw:a) materiał rozmnożeniowy (w tym szyszki, nasiona , wegetatywny materiał rozmnożeniowy), sadzonki roślinności leśnej (głównie drzew lub/oraz krzewów), nawozy organiczne, szczepionki grzybowe oraz podobne produkty powstające w toku zagospodarowania lasu i użytkowania  lasu, jako pożytki naturalne lasu, b) tusze zwierzyny łownej, trofea łowieckie i stroisz jako pożytki naturalne lasu, c) pożytki cywilne rzeczy oraz pożytki praw, przysługujące jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych jako reprezentantom Skarbu Państwa (zakres, przysługujących jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych, dochodów, jakie rzecz może przynosić na podstawie stosunku prawnego, oraz jakie prawo może przynosić zgodnie z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem; zakres stosunków prawnych, jakie obok sprzedaży, mogą jednostki organizacyjne zawiązywać w celu uzyskiwania dochodów cywilnych z rzeczy oraz dochodów z praw).  Ustawa o lasach milczy o pozyskiwaniu materiału rozmnożeniowego, wytwarzaniu z pozostałości roślinności leśnych nawozów organicznych (kompostu) , produkcji szczepionek grzybowych itp. wyrobów - jako części składowej gospodarki leśnej. Licząca wiele dziesiątków lat tradycja nie pozostawia wątpliwości, że w ramach podstawowej działalności gospodarczej w zakresie gospodarki leśnej, prowadzonej z określonym udziałem lasów jako gruntów pokrytych roślinnością leśną lub przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, jak również odpowiednim udziałem pozostałych leśnych zasobów ekonomicznych - mieści się w/w działalność wytwórcza. Ustawa o lasach mówi zresztą o zagospodarowywaniu lasu jako składowej gospodarki leśnej. Od dziesięcioleci – zagospodarowanie lasu obejmuje nasiennictwo oraz działalność szkółkarską. Nasiona czy sadzonki na określonym etapie gospodarki leśnej podlegają odłączeniu od lasu. Stają się płodami lasu, ucieleśniającymi normalny dochód z lasu. Najczęściej ten normalny dochód z lasu „odkłada” się w tym samym lesie – służy „utrzymaniu” oraz powiększaniu zasobów leśnych (odnowienia oraz zalesienia). Powstaje jednak pytanie, czy nadwyżki tych płodów mogą podlegać zbywaniu w celu uzyskania dochodu cywilnego z nasion, sadzonek (także kompostu, szczepionek grzybowych itp. wyrobów działalności podstawowej ). Otóż ustawa o lasach mówi jedynie o sprzedaży drewna oraz użytków ubocznych. Przyzwolenie na prowadzenie w Lasach Państwowych sprzedaży nasion i szyszek znajduje się natomiast w § 14 cyt. rozporządzenia o gospodarce finansowej w Lasach Państwowych. Jeśli do tego dodać, że w tej same normie stworzono możliwość uzyskiwania w Lasach Państwowych z innych źródeł – więc można przyjąć, że prawo leśne pozwala, aby analizowane pożytki naturalne lasu mogły być zamieniane na pożytki cywilne z rzeczy. Ustawa o lasach mówi o pozyskiwaniu oraz sprzedaży zwierzyny. Częścią składową zwierzyny jest zarówno tusza, jak i związane z upolowaną (pozyskaną) zwierzyną trofea. Można zatem przyjąć, że pożytkiem naturalnym jest zarówno tusza zwierzyny, jak i pozyskane trofea. Powstaje oczywiście pytanie, czy jest to pożytek naturalny lasu, skoro las został przez ustawę o lasach zdefiniowany jako grunt pokryty roślinnością leśną, przejściowo pozbawiony roślinności leśnej oraz trwale pozbawiony roślinności leśnej. Niewątpliwą wadą ustawy o lasach są jej uregulowania, sugerujące wybiórcze podejście do gospodarowania składowymi leśnego środowiska przyrodniczego (gospodarka leśna jako ”zarządzanie” gruntem oraz roślinnością leśną, pokrywająca ten grunt). Bez wątpienia byłoby lepiej, gdyby ustawa o lasach w sposób jednoznaczny wykreowała gospodarkę leśną jako zrównoważone  „zarządzanie” wszystkimi elementami leśnego środowiska przyrodniczego, a jeszcze lepiej jako „zarządzanie” ekosystemami leśnymi – stosownie zresztą do faktycznego stanu rzeczy w Lasach Państwowych. Jednak posiłkując się choćby tylko rozszerzoną definicją gruntu (zwierzyna stale lub okresowo przebywająca w lesie jako część składowa gruntu, obejmującego las) – nawet przy obecnych regulacjach w ustawie o lasach bez ryzyka rozminięcia się z prawdą można przyjąć, że tusze zwierzyny oraz trofea myśliwskie,  pozyskane w ramach gospodarki leśnej, w pełni zasługują na uznanie za pożytki naturalne lasu. Ustawa o lasach mówi o pozyskiwaniu oraz sprzedaży igliwia. W wielu nadleśnictwach, zwłaszcza w tych, w których występuje jodła, istotne profity można osiągać ze sprzedaży stroiszu (całych gałęzi wraz z igłami). Ponieważ pozyskanie igliwia najczęściej wiąże się z uprzednim pozyskaniem gałęzi wraz z igliwiem, więc byłoby przekroczeniem wszelkich zasad racjonalnego ustawodawcy przyjęcie, że sprzedawać można igliwie, zaś sprzedaży nie może podlegać półprodukt w postaci stroiszu, o ile, rzecz jasna, pozyskiwaniu stroiszu (czy igliwia) nie sprzeciwiają się zasady prawidłowej gospodarki leśnej oraz ochrony przyrody. Jedną z funkcji lasu jest stwarzanie przez las w połączeniu z innymi elementami leśnych zasobów ekonomicznych możliwości uzyskiwania przez gospodarzy lasów (np. przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Lasy Państwowe i jednostki organizacyjne Lasów Państwowych), ale także przez pracowników gospodarzy lasów (np. przez pracowników jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych) oraz przez kontrahentów Lasów Państwowych  ( usługodawców, dostawców, wykonawców, posiadaczy zależnych lasów ) różnych dochodów, jakie różne rzeczy przynoszą na podstawie stosunku prawnego (dochody cywilne), oraz dochodów, jakie różne prawa  przynoszą  zgodnie z ich społeczno – gospodarczym przeznaczeniem ( dochody z praw). Osiąganie dochodów do zakończenia procesu pobierania pożytków naturalnych jest przejawem działalności gospodarczej (pozyskiwanie surowca drzewnego, zbiór nasion, wyjmowanie sadzonek z gleby na szkółkach leśnych). Osiąganie dochodów cywilnych oraz dochodów z praw jest już jednak przejawem działalności administracyjnej (w tym zasadniczej działalności administracyjnej), gdyż obejmuje np. odbiórkę surowca drzewnego, wybór nabywców, zawieranie stosunku prawnego zbycia, sporządzanie faktury oraz przekazywanie jej do nabywcy. Dlatego należy mówić np. o osiąganiu dochodów cywilnych związanych z użytkowaniem rębnym lasu, a nie o osiąganiu dochodów cywilnych w ramach użytkowania rębnego lasu.

Zobacz więcej...

Hodowla lasu

hodowla lasu

(hodowla lasu), ogół czynności faktycznych, wykonywanych, w ramach gospodarki leśnej przez gospodarza lasu, na gruntach pokrytych roślinnością leśną oraz przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, albo na rzecz tych gruntów, obejmujący w szczególności: a) nasiennictwo i selekcję, tj. działalność polegająca na: - pozyskaniu w dostatecznych ilościach oraz jak najlepszej jakości generatywnego lub wegetatywnego materiału rozmnożeniowego drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej,  - utrzymywaniu tego materiału przez dostatecznie długi okres co najmniej w nie pogorszonym stanie w celu użycia: • do produkcji sadzonek drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej, albo • wysiewu na gruntach przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, na gruntach, przeznaczonych do zajęcia przez roślinność leśną oraz na gruntach pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacji b) gospodarkę szkółkarską, tj. działalność, mającą na celu wyprodukowanie sadzonek, o których mowa w zdaniu poprzednim, c) melioracje agrotechniczne, rekultywacje gruntów oraz regradację gleb jako działania poprzedzające odnowienie lasu lub przeprowadzenie zalesienia gruntów, poprawiające właściwości biotopu leśnego lub biotopu, który w następstwie wprowadzenia roślinności leśnej ma być przekształcony w biotop leśny, d) odnowienie lasu, tj. ponowne wprowadzenie, drogą: - sadzenie sadzonek, o których mowa w lit. b , - siewu sztucznego lub - naturalnego obsiewu roślinności leśnej: - na grunt, przejściowo pozbawiony roślinności leśnej oraz - pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacji w ramach zastępowania generacji lasu ustępującej, generacją następującą e) zalesianie gruntów, tj. działalność polegającą na wprowadzaniu drogami, o których mowa w definicji odnowienia lasu, roślinności leśnej na gruntach, na których roślinności leśna dostatecznie długo nie występowała, f) uzupełniające wprowadzanie roślinności leśnej na gruntach, na których roślinność leśna, uprzednio wprowadzona w ramach odnawiania lasu lub zalesiania gruntów, we wczesnych latach swojego życia w stopniu nadmiernym ustąpiła w następstwie zjawisk naturalnych lub błędów człowieka, wpływając niekorzystnie na obecne lub przyszłe funkcje lasu, powstałego w wyniku w/w odnawiania lub zalesiania (uzupełnienia i poprawki), g) melioracje agrotechniczne w toku hodowli lasu, tj. nie mające charakteru robót budowlano – montażowych czynności faktyczne, mające na celu poprawę cech biotopu leśnego, związanego z gruntem, pokrytym roślinnością leśną, h) pielęgnowanie lasu, tj. wykonywanie faktycznych czynności gospodarczych, dotyczących roślinności leśnej, przede wszystkim roślinności drzewiastej (drzew), wykonywane we wszystkich fazach rozwojowych lasu w celu zapewnienia, na możliwie najwyższym poziomie, wypełniania przez las przypisanych mu funkcji dominującej (dominujących), uzupełniającej (uzupełniających) oraz towarzyszącej (towarzyszących) poprzez: - niedopuszczenie do nadmiernego rozwoju chwastów na gruntach we wczesnych okresach po odnowieniu lasu lub zalesieniu gruntów (pielęgnowanie lasu przez zwalczanie chwastów), - kształtowanie właściwej struktury przestrzennej oraz wiekowej drzewostanu oraz korzystnych warunków rozwoju (w tym wzrostu) drzew, preferowanych w toku pielęgnowania lasu, m.in. ze względu na wykazywane cechy fenotypowe, poprzez: usuwanie z drzewostanu drzew, które wypełniły już swoją biotyczną, ochronną lub/oraz produkcyjną rolę w ekosystemie leśnym, lub pozostawianie których mogłoby być niekorzystne dla obecnego lub przyszłego stanu ekosystemu leśnego, oraz poprzez specjalne zabiegi gospodarcze, dotyczące pojedynczych drzew w drzewostanie (np. okrzesywanie drzew stojących).

Zobacz więcej...

Prawo ochrony środowiska i polityka leśna

ochrona ekosystemu leśnego (przed skutkami czynników biotycznych lub abiotycznych)

(prawo ochrony środowiska i polityka leśna), ogół czynności faktycznych, wykonywanych, w ramach gospodarki leśnej przez gospodarza lasu, na gruntach pokrytych roślinnością leśną oraz przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, albo na rzecz tych gruntów, obejmujący w szczególności: a) nasiennictwo i selekcję, tj. działalność polegająca na:- pozyskaniu w dostatecznych ilościach oraz jak najlepszej jakości generatywnego lub wegetatywnego materiału rozmnożeniowego drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej,  - utrzymywaniu tego materiału przez dostatecznie długi okres co najmniej w nie pogorszonym stanie w celu użycia:• do produkcji sadzonek drzew, krzewów oraz innej roślinności leśnej, albo • wysiewu na gruntach przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, na gruntach, przeznaczonych do zajęcia przez roślinność leśną oraz na gruntach pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacjib) gospodarkę szkółkarską, tj. działalność, mającą na celu wyprodukowanie sadzonek, o których mowa w zdaniu poprzednim,c) melioracje agrotechniczne, rekultywacje gruntów oraz regradację gleb jako działania poprzedzające odnowienie lasu lub przeprowadzenie zalesienia gruntów, poprawiające właściwości biotopu leśnego lub biotopu, który w następstwie wprowadzenia roślinności leśnej ma być przekształcony w biotop leśny, d) odnowienie lasu, tj. ponowne wprowadzenie, drogą:- sadzenie sadzonek, o których mowa w lit. b , - siewu sztucznego lub - naturalnego obsiewuroślinności leśnej:- na grunt, przejściowo pozbawiony roślinności leśnej oraz - pod osłoną roślinności leśnej poprzedniej generacjiw ramach zastępowania generacji lasu ustępującej, generacją następującąe) zalesianie gruntów, tj. działalność polegającą na wprowadzaniu drogami, o których mowa w definicji odnowienia lasu, roślinności leśnej na gruntach, na których roślinności leśna dostatecznie długo nie występowała,f) uzupełniające wprowadzanie roślinności leśnej na gruntach, na których roślinność leśna, uprzednio wprowadzona w ramach odnawiania lasu lub zalesiania gruntów, we wczesnych latach swojego życia w stopniu nadmiernym ustąpiła w następstwie zjawisk naturalnych lub błędów człowieka, wpływając niekorzystnie na obecne lub przyszłe funkcje lasu, powstałego w wyniku w/w odnawiania lub zalesiania (uzupełnienia i poprawki), g) melioracje agrotechniczne w toku hodowli lasu, tj. nie mające charakteru robót budowlano – montażowych czynności faktyczne, mające na celu poprawę cech biotopu leśnego, związanego z gruntem, pokrytym roślinnością leśną,h) pielęgnowanie lasu, tj. wykonywanie faktycznych czynności gospodarczych, dotyczących roślinności leśnej, przede wszystkim roślinności drzewiastej (drzew), wykonywane we wszystkich fazach rozwojowych lasu w celu zapewnienia, na możliwie najwyższym poziomie, wypełniania przez las przypisanych mu funkcji dominującej (dominujących), uzupełniającej (uzupełniających) oraz towarzyszącej (towarzyszących) poprzez:- niedopuszczenie do nadmiernego rozwoju chwastów na gruntach we wczesnych okresach po odnowieniu lasu lub zalesieniu gruntów (pielęgnowanie lasu przez zwalczanie chwastów), - kształtowanie właściwej struktury przestrzennej oraz wiekowej drzewostanu oraz korzystnych warunków rozwoju (w tym wzrostu) drzew, preferowanych w toku pielęgnowania lasu, m.in. ze względu na wykazywane cechy fenotypowe, poprzez: usuwanie z drzewostanu drzew, które wypełniły już swoją biotyczną, ochronną lub/oraz produkcyjną rolę w ekosystemie leśnym, lub pozostawianie których mogłoby być niekorzystne dla obecnego lub przyszłego stanu ekosystemu leśnego, oraz poprzez specjalne zabiegi gospodarcze, dotyczące pojedynczych drzew w drzewostanie (np. okrzesywanie drzew stojących).

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt