Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 442

Dokumentacja SILP

wykaz szkód powodowanych przez ssaki

(informatyka w leśnictwie, dokumentacja SILP), szacunkową ocenę rozmiaru szkód wyrządzanych przez ssaki wykonuje leśniczy raz w roku w okresie kwiecień – maj. Za szkody, które uwzględnia się w szacunkowej ocenie, uznaje się:   a) zgryzanie, ogryzanie lub złamanie pędu głównego,   b)  spałowanie (ponad 1/3 obwodu dla świerka i jodły oraz 1/2 obwodu dla sosny),   c) czemchanie strzały,   d) wyrwanie bądź wykopanie drzewek,   e) wydeptywanie sadzonek,   f)  podtopienia drzewostanów w wyniku bytowania bobrów. Ocena rozmiaru szkód wyrządzanych przez ssaki polega na określeniu:   a)  powierzchni w przedziałach 21–40% i powyżej 40% uszkodzonych drzew (w jednym wydzieleniu mogą wystąpić szkody w dwóch przedziałach),   b) głównego sprawcy szkód,    c) stadium rozwojowego drzewostanu (uprawa, młodnik, drzewostan starszy),   d) dominującego rodzaju szkód. Poziom szkód w całym wydzieleniu lub jego części wynoszący do 20% włącznie nie podlega rejestracji. 5. Ocenie  szkód  podlegają  łącznie  szkody  bieżące  oraz  z  lat  poprzednich  (po uwzględnieniu regeneracji). Wyniki oceny rozmiaru szkód wpisywane są do formularza nr 18 i składane w nadleśnictwie.  Wykaz  zbiorczy  (formularz  nr  19)  z  nadleśnictwa  przekazywany  jest  do RDLP w terminie do 30 czerwca. RDLP zestawia dane z nadleśnictw (formularz nr 19) i przesyła do DGLP, ZOL i IBL w terminie do 31 lipca.

Zobacz więcej...

Prawo ochrony środowiska i polityka leśna

działalność prawidłowa

(prawo ochrony środowiska i polityka leśna), działalność osób fizycznych oraz jednostek organizacyjnych, spełniająca cztery kryteria:a) kryterium celowości;b) kryterium gospodarności;c) kryterium rzetelności, orazd) kryterium legalnościZa działalność celową należy uznawać taką działalność, która jest wprost (bezpośrednio) realizacją zadań   ( obowiązków ), przypadających danej osobie fizycznej czy jednostce organizacyjnej, albo która jest uzasadniona potrzebami, wynikającymi  (związanymi) z realizacją zadań (obowiązków), przypadających danej osobie fizycznej oraz jednostce organizacyjnej. Jeśli na przykład jednym nadleśnictwa jest odnawianie lasu, to za działalność celową uznać należy:d) produkcję sadzonek do odnawiania lasu na szkółkach prowadzonych przez nadleśnictwo lub/oraze) nabywanie sadzonek do odnawiania lasu na szkółkach prowadzonych przez inne nadleśnictwa lub/orazf) nabywanie sadzonek do odnawiania lasu, produkowanych na szkółkach prywatnych lub/orazg) inicjowanie, utrzymywanie oraz pielęgnowanie odnowień naturalnych.Wymienione powyżej przedsięwzięcia służą bowiem osiągnięciu funkcji celu w postaci odnowienia lasu.Natomiast za działalność niecelową uznać należy utrzymywanie nadmiernej powierzchni szkółek, nie znajdującej uzasadnienia w areale, jaki zgodnie z zasadami hodowli lasu powinien pozostawać w czarnym lub zielonym ugorze, oraz w areale, jaki powinna być wykorzystywany do produkcji sadzonek w ilości:a) zaspokajającej obecne oraz przyszłe potrzeby danego nadleśnictwa w zakresie prac odnowieniowych, zalesieniowych, w zakresie wprowadzania podszytów oraz dolnego piętra, prowadzenia poprawek, uzupełnień, dolesień, danego nadleśnictwa,b) potrzebnej do przekazania przez danego nadleśnictwo właścicielom lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa (w tym w ramach przeznaczania gruntów rolnych do zalesiania),c) możliwej do zbycia wewnętrznego oraz zewnętrznego.Utrzymywanie nadmiernej powierzchni szkółek leśnej nie służy realizacji funkcji celu szkółek : produkcji sadzonek. Celowe jest natomiast zagospodarowanie nadmiernej powierzchni szkółek leśnych poprzez wprowadzenie na nią roślinności leśnej, przeznaczenie na poletko łowieckie itp. itd.Prowadzenie działalności w zgodzie z kryterium gospodarności oznacza realizację poszczególnych zadań z rozsądnym (racjonalnym) wykorzystaniem leśnych zasobów ekonomicznych, jednak z uwzględnieniem potrzeb lasu oraz zasad gospodarki leśnej.Jako przykłady działań niegospodarnych można dla przykładu wymienić:a) produkowanie sadzonek w ilości zdecydowanie przekraczającej potrzeby wynikające z różnych, wyżej wymienionych, kierunków ich zużycia;b) produkowanie sadzonek przy nadmiernych kosztach jednostkowych;c) podjęcie decyzji o sztucznym odnowieniu danej powierzchni, pomimo występowania na niej dobrych odnowień naturalnych, nie wymagających – na ich utrzymanie oraz „wyprowadzenie” – niewspółmiernie wysokich nakładów finansowych;d) nieoszczędne wykorzystanie środków, przeznaczonych na działania rozwojowe, poprzez ich prowadzenie przy nadmiernych kosztach jednostkowych ( nie znajdujących uzasadnienia w długookresowym efekcie „przyrodniczym: )e) prowadzenie sprzedaży drewna przy cenach nie odzwierciedlających popytu oraz możliwości płatniczych nabywców;f) prowadzenie działalności administracyjnej (zarządczej) przy bardzo wysokich kosztach jednostkowych – nie znajdującej uzasadnienia w warunkach działalności leśnej;Ocena stopnia gospodarności działalności leśnej nie jest przedsięwzięciem prostym – m. in. ze względu na tzw. efekt przyczynowo – skutkowy ( realizacja danego przedsięwzięcia przy niskim zużyciu leśnych zasobów ekonomicznych może wiązać się z potrzebą wysokiego zużycia leśnych zasobów ekonomicznych przy realizacji innego przedsięwzięcia; na przykład wyprodukowanie sadzonek przy niskich kosztach jednostkowych może wiązać się z odpowiednio wyższymi kosztami na prace w zakresie wysadzania sadzonek, nie mówiąc już o poziomie kosztów jednostkowych poprawek czy uzupełnień )  Dlatego gospodarność działalności leśnej raczej nie powinna ograniczać się wyłącznie do rachunku ekonomicznej efektywności pojedynczych przedsięwzięć. Należy preferować wskaźnik efektywności ekonomicznej przedsięwzięć w rachunku ciągnionym.Przy ocenie gospodarności działalności leśnej bardzo duże znaczenie ma wzorzec prawidłowości (t. j. poziom wskaźnika gospodarności, który można uznać za normalny).Prowadzenie działalności z zachowaniem kryterium rzetelności oznacza w szczególności:a) wykonywanie zadań gospodarczych i administracyjnych zgodnie ze standardami zawodowymi ( t. j. w zgodzie z zasadami gospodarki leśnej oraz innymi aktami reglamentacji wewnętrznej ) przy zachowaniu należytej jakości i staranności;b) staranne dokumentowanie (ewidencjonowanie ) prowadzonej działalności ( w tym z urządzeniach księgowych).Można na przykład uzyskać bardzo niskie koszty jednostkowe działalności administracyjnej poprzez niestaranne wykonywanie określonych obowiązków. Można produkować sadzonki przy niskich kosztach jednostkowych, jednak o bardzo słabych właściwościach hodowlanych. Za działalność naruszającą kryterium rzetelności należy uznać niedbałe prowadzenie ksiąg rachunkowych czy działalności sprawozdawczej. W tych przypadkach, w których działalność zgodna z kryteriami rzetelności skutkuje odpowiednią jakością zadań, realizowanych przez Lasy Państwowe, godne polecenia jest łączne ocenianie działalności za pomocą wskaźnika ekonomicznej efektywności oraz wskaźników, obrazujących spełnienie kryteriów stopnia rzetelności działania. Służyć temu może postępowanie zgodne z metodologią analizy wartości.Warunki legalności działania Lasów Państwowych scharakteryzowano w innym miejscu niniejszej encyklopedii.

Zobacz więcej...

Urządzanie lasu

mapa ochrony lasu

(urządzanie lasu), mapa przeglądowa ochrony lasu, oprócz wymagań oraz szczegółów określonych dla map przeglądowych, powinna zawierać kilka podstawowych informacji z zakresu ochrony lasu, istotnych dla danego nadleśnictwa, według wykazu przygotowanego przez właściwy ZOL, a zapisanego odpowiednio w protokołach KZP oraz NTG. Przede wszystkim zamieszcza się na niej: 1) stałe partie kontrolne do jesiennych poszukiwań szkodników sosny według danych nadleśnictwa; 2) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez szkodniki pierwotne, w tym stałe ogniska gradacyjne owadów liściożernych według danych właściwego ZOL; 3) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez szkodniki systemu korzeni (stałe pędraczyska) według danych właściwego ZOL; 4) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez szkodniki wtórne według danych właściwego ZOL; 5) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez choroby grzybowe według danych właściwego ZOL; 6) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez czynniki klimatyczne i antropogeniczne według danych nadleśnictwa skorygowanych danymi z taksacji; 7) obszary zagrożone uporczywym występowaniem szkód powodowanych przez zakłócenie stosunków wodnych; 8) drzewostany na gruntach porolnych według danych z opracowań siedliskowych; 9) położenie punktów monitoringu lasu (SPO i II rzędu) według danych publikowanych na potrzeby monitoringu lasu. UWAGA. Definicja obszarów zagrożonych uporczywym występowaniem szkód ustalana jest dla danego nadleśnictwa podczas KZP, a konkretne granice tych obszarów na mapie przeglądowej ochrony lasu uzgadniane są z właściwym ZOL przed NTG. Wykonawca projektu planu urządzenia lasu przedstawia do tych uzgodnień dokumentację dotyczącą przestrzennego rozkładu zainwentaryzowanych uszkodzeń drzewostanów.

Zobacz więcej...

Oprogramowanie i sprzęt

Gospodarka Leśna

(informatyka w leśnictwie, oprogramowanie i sprzęt), jeden z siedmiu podystemów systemu LAS. Głownym zadaniem podsystemu Gospodarka Leśna jest: – Utrzymywanie bazy danych o stanie lasu w formie, corocznie aktualizowanych o zdarzenia gospodarcze i upływ czasu, opisów taksacyjnych. Baza ta powstaje w wyniku opracowywanych w okresach 10-letnich, na podstawie terenowej inwentaryzacji zasobów, tzw. planów urządzania lasu zawierających szczegółowy opis taksacyjny każdego gruntu (zalesionego i niezalesionego) będącego w stanie posiadania Lasów Państwowych, wg stanu na 1 stycznia pierwszego roku obowiązywania planu urządzania lasu. – Obsługa procesu aktualizacji bazy danych o stanie lasu. Baza danych opisu taksacyjnego lasu, opracowana w ramach prac urządzeniowych, musi być corocznie aktualizowana o upływ czasu (zwiększa się wiek drzewostanów), przyrost masy w wyniku wzrostu drzewostanów i jej ubytek w wyniku pozyskania drewna, a także wszelkie działania hodowlane, w szczególności procedury aktualizacji odpowiedzialne są także za właściwe odnotowanie w bazie informacji o odnowieniu lub zalesieniu gruntu. Ze względu na skomplikowany charakter, wykonywanych w lesie, czynności gospodarczych, w kontekście ich wpływu na opis taksacyjny wydzieleń, funkcje odpowiedzialne za aktualizację zgrupowane są w oddzielny moduł. – Obsłua procesu aktualizacji bazy danych o stanie lasu o zdarzenie nie wynikające ze zdarzeń gospodarczych np. przekazanie gruntów, pożary, szkody dokonane przez czynniki biotyczne i abiotyczne. – Utrzymywanie historii drzewostanów: Opisy wydzieleń taksacyjnych w wyniku prowadzonych działań gospodarczych oraz upływu czasu ulegają z roku na rok zmianom. W systemie LAS oprócz tego, iż w systemie planów możemy w sposób szczegółowy prześledzić, jakie czynności gospodarcze były planowane i zostały wykonane w danym wydzieleniu, to w podsystemie Gospodarka Leśna utrzymywana jest cała historia zmieniających się opisów taksacyjnych. Możliwe jest ustalenie stanu wydzielenia na dowolny dzień od momentu rozpoczęcia aktualizacji bazy w nadleśnictwie wraz z możliwością generowania raportów z opisów taksacyjnych na dowolną datę. – Umożliwienie (w cyklach 10-letnich) aktualizacji bazy danych o stanie lasu, utrzymywanej w nadleśnictwie, danymi z bazy powstałej w wyniku inwentaryzacji prowadzonej w ramach prac urządzeniowych z zachowaniem całej prowadzonej wcześniej historii drzewostanów. – Zawiera moduł kontroli opisów taksacyjnych umożliwiający nadzór nad przebiegiem procesów aktualizacji automatycznej, a także weryfikację stanu bazy opisu taksacyjnego, po jej dostarczeniu przez wykonawcę prac urządzeniowych. – Zapewnienie możliwości grupowania powierzchni, np. obwody łowieckie, obszary chronionego krajobrazu, obszary „Natura 2000”, regiony nasienne itp. w oparciu o mechanizm tzw. setów powierzchni. Mechanizm ten polega na definiowaniu zakresu adresów  na jakich taki obiekt leży.  W wyniku jego działania, przeglądając opis taksacyjny pojedynczego wydzielenia, można w sposób prosty zobaczyć (zidentyfikować) do jakich setów powierzchni dany adres należy np. wydzielenie  04-02-1-01-1-00 należy do: Regionu Matecznego 804 – JD, BK, I strefy zagrożenia przemysłowego, obwodu łowieckiego nr 85 „Knieja”, mezoregionu przyrodniczo leśnego 802D Pogórze Przemyskie i obszaru chronionego krajobrazu „Park Krajobrazowy Gór Słonnych”. – Zawiera moduł wspomagania ochrony lasu, odpowiedzialny za inwentaryzację posuszu, ewidencjonowanie występowania chorób i szkodników lasu, ewidencjonowanie kopców mrówek. Informacje z dokumentów źródłowych, rejestrowane w tym module, odnoszą się bezpośrednio w bazie do danych o stanie lasu. – Zapewnienie ewidencji pożarów, oprócz rejestrowania informacji o pożarze umożliwia wyliczanie w sposób automatyczny, na podstawie informacji z opisu taksacyjnego, wartości poniesionych w jego wyniku strat. – Zapewnienie ewidencji danych dotyczących obszarów chronionego krajobrazu, obiektów ekologicznych, rezerwatów, stref zagrożenia przemysłowego. – Umożliwienie prowadzenia gospodarki nasiennej, ewidencję świadectw pochodzenia nasion, gospodarczych i wyłączonych drzewostanów– nasiennych. – Umożliwienie prowadzenia ewidencji gruntów w ramach obrębów i działek ewidencyjnych, prowadzenie rejestru gruntów zgodnego z powszechną ewidencją gruntów, raportowanie rozbieżności pomiędzy ewidencję powszechna a bazą danych o stanie lasu (wykaz rozbieżności użytków i działek), przygotowywanie danych do sporządzania deklaracji podatkowej. – Wspomaganie produkcji szkółkarskiej w zakresie planowania tejże produkcji, jej ewidencji i analizy wydajności: ewidencję szkółek z dokładnością do pola siewnego, ewidencję produkcji na polach siewnych, w namiotach i szkółkach kontenerowych, prowadzenie ocen produkcji szkółkarskiej, utrzymywanie historii szkółek i produkcji danego materiału sadzeniowego tak, aby możliwe było obliczanie kosztów produkcji szkółkarskiej metodą rachunku ciągnionego. – Obsługa funkcjonalności „Punkt próbny”. Jest to funkcja umożliwiająca rejestrację dowolnych zjawisk, np. pomiary meteorologiczne.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt