Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

lipa

(botanika leśna, drzewa i krzewy leśne), (Tilia) rodzaj z rodziny lipowatych (Tiliaceae) obejmujący około 40 gatunków na półkuli północnej. W Polsce dwa gatunki. Lipa drobnolistna (Tilia cordata Mill.). Drzewo do 30 m wysokości. Pędy oliwkowozielone do czerwonawych, nagie. Dolna łuska okrywająca pąk nieco wyższa od połowy jego długości. Liście 3-7 cm długości, okrągławe, na szczycie wyciągnięte w dość długi wierzchołek, u nasady sercowate. Brzegi drobno i ostro piłkowane. Blaszki z wierzchu ciemnozielone, pod spodem jaśniejsze, z kępkami rudych włosków w kątach nerwów. Kwiatostany (wierzchotki) 4-11-kwiatowe, wzniesione. Owoce (orzeszki) cienkościenne, bez żeberek, często asymetryczne i z reguły 1-nasienne. Kwitnie później niż u lipa szerokolistna, w końcu czerwca i w lipcu. Występowanie – zachodnia, środkowa i wschodnia Europa, zachodnia Syberia, Krym i Kaukaz, od południowej Anglii i północno-wschodniej Hiszpanii na zachodzie, po dolny Irtysz na wschodzie. Najdalej na północ wysunięte stanowiska znajdują się w Norwegii na 65º30’ szerokości geograficznej północnej. W górach do 1500 m n.p.m. W Polsce na całym niżu oraz w niższych rejonach górskich do ok. 600 m n.p.m. Siedliska żyznych lasów liściastych. Gatunek domieszkowy, głównie w grądach. L. szerokolistna, lipa wielkolistna (Tilia platyphyllos Scop.). Drzewo do 30 m wysokości. Pędy czerwono-zielone, w młodości zwykle owłosione. Dolna łuska okrywająca pąk równa połowie jego długości lub krótsza. Liście 6-9 cm długości, szerokojajowate, z reguły asymetryczne, na szczycie zaostrzone, z nasadą sercowatą lub ukośnie uciętą. Brzegi regularnie, ostro ząbkowane. Blaszki pod spodem zielone, owłosione na nerwach oraz w kątach nerwów. Dobrze widoczne nerwy trzeciego rzędu. Kwiatostany (wierzchotki) najczęściej 1-3-kwiatowe, zwisające. Kwitnie wcześniej niż  lipa drobnolistna, przeważnie w drugiej połowie czerwca. Owoce (orzeszki) kuliste, do 10 mm średnicy, z 5 wyraźnymi żebrami, gęsto, kutnerowato owłosione. Występowanie – częściowo zachodnia oraz środkowa i południowa Europa, od północno-wschodniej Hiszpanii po Morze Czarne. Północna granica zasięgu przebiega przez północną Belgię, środkowe Niemcy i południową Polskę, skąd kieruje się przez zachodnią Ukrainę do ujścia Dniestru. W górach do 1800 m n.p.m (Alpy). Na terenie Polski południowa część niżu oraz wyżyny:  Małopolska i Lubelska, Góry Świętokrzyskie, Dolny Śląsk, Podkarpacie oraz niższe rejony Sudetów i Karpat. W górach do 960 m n.p.m. (Tatry). Siedliska żyznych lasów liściastych. Głównie grądy oraz zboczowe lasy klonowo-lipowe. W warunkach naturalnych jest spotykany spontaniczny mieszaniec wymienionych gatunków lipa holenderska  (Tilia×europaea L.) o cechach pośrednich między taksonami rodzicielskimi lub zbliżonych do jednego z nich. Ma młode pędy zwykle nagie, a liście o blaszkach pofalowanych, i spodem bladozielonych, z kępkami żółtobiałych włosków w kątach nerwów. Kwiatostany lekko wzniesione. Owoce słabo kanciaste.

ŹRÓDŁO (AUTOR)

Władysław Danielewicz

Zgłoś uwagę do hasła

Maksymalny rozmiar: 5MB

Zdjęcia

lipa drobnolistna Fot. W. Gil

Rysunki

Tabele

Mapy

Filmy

Pliki

Indeks alfabetyczny:

POPRZEDNI NASTĘPNY

Indeks tematyczny:

POPRZEDNI NASTĘPNY
Kontakt

Szybki kontakt