Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

nornica ruda (Clethrionomys glareolus, Myodes glareolus)

gatunek niewielkiego gryzonia z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w rodzinie chomikowatych (Cricetidae). Grzbiet rudy lub czerwono-rudy, spód ciała biały lub białawy, wyraźnie odgraniczony od grzbietu. Ogon średniej długości, około połowy długości ciała, dwubarwny - ciemniejszy od strony grzbietowej, od spodu biały. Stopy białe. Uszy dość długie w porównaniu z innymi gatunkami z podrodziny karczowników, wyraźnie wystają z futerka. Masa ciała 10-38 g, długość ciała 6,5-11,5 cm. Uzębienie hipsodontyczne, wykazuje stały wzrost. Zęby trzonowe o budowie pętlowej. Zębów 16, wzór zębowy 1003. Pokarm zróżnicowany, roślinny i zwierzęcy, głównie nasiona i owoce drzew i krzewów, zielone części roślin, kwiaty, owoce, grzyby oraz bezkręgowce, głównie owady. Zapasy pokarmowe na zimę: nasiona, jagody, młode pędy. Aktywna cały rok i całą dobę, głównie w nocy. Dobrze się wspina, kopie za pomocą przednich kończyn i siekaczy. Kopie rozległe chodniki w próchnicznej glebie i pod ściółką. Gniazda kuliste, z rozdrobnionych roślin zielnych i mchów, najczęściej w wypruchniałych pniach, rzadziej pod ziemią. Sezon rozrodczy od wiosny (IV) do jesieni (IX-X), w dogodnych warunkach może być kontynuowany zimą. Ciąża 18-21 dni, młodych w miocie zwykle 3-5 (2-8), liczba miotów 3-4. Młode rodzą się nagie i ślepe. Duże sezonowe różnice liczebności oraz różnice między kolejnymi latami. Długość życia maksymalna 18-21 miesięcy, przeciętna 1-4 miesiące. Rola ekologiczna: szkodnik upraw leśnych i młodników (zwłaszcza zimą), ważne ogniwo w łańcuchu pokarmowym - istotny składnik pokarmu drapieżnych ptaków i ssaków. Naturalni wrogowie: lis rudy, borsuk eropejski, gronostaj europejski, łasica łaska, tchórz zwyczajny, sowy, ptaki krukowate. Występuje w całej Polsce, w górach po górną granicę zwartej kosodrzewiny. Zamieszkuje podszyte lasy liściaste i mieszane, parki, zadrzewione doliny rzek, zarośla śródpolne, czasem zarastające turzycowiska w pobliżu lasów. W Polsce najbardziej pospolity gryzoń leśny.

ŹRÓDŁO (AUTOR)

Hutterer R., Kryštufek B., Yigit N., Mitsain G., Palomo L.J., Henttonen H., Vohralík V., Zagorodnyuk I., Juškaitis R., Meinig H., Bertolino S. 2016. Myodes glareolus (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T4973A115070929. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T4973A22372716.en

Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.) 2014. Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Jancewicz E. 2019. Znaczenie polan śródleśnych dla utrzymania różnorodności gatunkowej małych ssaków w Puszczy Białowieskiej. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.

Jędrzejewska B., Jędrzejewski W. 2001. Ekologia zwierząt drapieżnych Puszczy Białowieskiej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Jędrzejewska B., Jędrzejewski W. 2004. Nasiona drzew i gryzonie leśne. W: B. Jędrzejewska, J. M. Wójcik (red.), Eseje o ssakach Puszczy Białowieskiej: 129-138. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.

Kowalski K., Ruprecht A. L. 1984. Rodzina: Nornikowate - Arvicolidae. W: Z. Pucek (red.) Klucz do oznaczania ssaków Polski: 169-194. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Publikacje powiązane tematycznie

Atlas ssaków Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków https://www.iop.krakow.pl/ssaki/gatunki  

Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.) 2014. Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Cichocki W., Ważna A., Cichocki J., Rajska E., Jasiński A., Bogdanowicz W. 2015. Polskie nazewnictwo ssaków świata. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Hutterer R., Kryštufek B., Yigit N., Mitsain G., Palomo L.J., Henttonen H., Vohralík V., Zagorodnyuk I., Juškaitis R., Meinig H., Bertolino S. 2016. Myodes glareolus (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T4973A115070929. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T4973A22372716.en

Jancewicz E. 2019. Znaczenie polan śródleśnych dla utrzymania różnorodności gatunkowej małych ssaków w Puszczy Białowieskiej. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.

Jędrzejewska B., Jędrzejewski W. 2001. Ekologia zwierząt drapieżnych Puszczy Białowieskiej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Jędrzejewska B., Jędrzejewski W. 2004. Nasiona drzew i gryzonie leśne. W: B. Jędrzejewska, J. M. Wójcik (red.), Eseje o ssakach Puszczy Białowieskiej: 129-138. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.

Kowalski K., Ruprecht A. L. 1984. Rodzina: Nornikowate - Arvicolidae. W: Z. Pucek (red.) Klucz do oznaczania ssaków Polski: 169-194. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Mitchell-Jones A. J., Amori G., Bogdanowicz W., Kryštufek B., Reijnders P. J. H., Spitzenberger E., Stubbe M., Thissen J. B., Vohralik V., Zima J. (eds.) 1999. Atlas of European mammals. Academic Press, London.

Piłacińska B. 2005. Wybrane aspekty ekologii gryzoni z wysp leśnych w krajobrazie rolniczym. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Stachura K., Niedziałkowska M., Bartoń K. 2004. Różnorodność ssaków leśnych. W: B. Jędrzejewska, J. M. Wójcik (red.), Eseje o ssakach Puszczy Białowieskiej: 13-22. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.

Wilson D. E., Reeder D-A M. (eds.) 2005. Mammal species of the World. A taxonomic and geographic reference. Johns Hopkins University Press, Baltimore. https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/

Autor: Elżbieta Jancewicz

Zdjęcia

Rysunki

Tabele

Mapy

Filmy

Pliki

Indeks alfabetyczny:

POPRZEDNI NASTĘPNY

Indeks tematyczny:

POPRZEDNI NASTĘPNY

Hasło dodane 2020-12-16 przez Administratora Encyklopedii Leśnej
Hasło ostatnio zmienione 2020-12-16 przez Administratora Encyklopedii Leśnej


Zgłoś uwagę do hasła

Maksymalny rozmiar: 5MB
Kontakt

Szybki kontakt